روایتی عربی از دغدغه‌ای غربی؛

آیا ایران می‌تواند تنگه هرمز را ببندد؟

بالاخره ایران می‌تواند تنگه هرمز را ببندد یا نه؟ این پرسشی است که تحلیلگران از زوایای بسیاری به آن نگریسته‌اند. بستن این تنگه برای نظامیان غرب، بیشتر یک دغدغه است تا پرسش. در این گزارش، چند تحلیل را در این باره مرور می‌کنیم.

کد خبر: ۲۱۵۱۶۸

تاریخ: ۰۹ دی ۱۳۹۰ - ۲۲:۳۲

سرویس بین الملل -  شبکه خبری الجزیره قطر در سایت اینترنتی خود، تحلیلی منتشر کرده و در آن، توانایی جمهوری اسلامی ایران در بستن تنگه هرمز، در صورت وقوع هر گونه جنگ احتمالی را مورد بحث و بررسی قرار داده است.

به گزارش «صفحه عربی تابناک » الجزیره این تحلیل را با چنین پرسشی آغاز کرده است: آیا همان گونه که دریادار «حبیب‌الله سیاری»، فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران گفت، ایران خواهد توانست تنگه هرمز را ببندد یا آنکه این کار از توان نظامی این کشور بیرون است؟

این مطلب در ادامه به مقاله «مارک تامسون»، نویسنده آمریکایی ـ که در شماره اخیر مجله تایم منتشر شده ـ اشاره کرده و می‌افزاید: تهدید کردن و اجرای چنین تهدیدی، دو موضوع متفاوت با یکدیگر هستند.

تامسون نیز در نوشتار خود به مقاله «آیوگین گولز»، استاد دانشگاه تگزاس که در شماره هفته گذشته مجله «فارن پالسی» منتشر شد، اشاره کرده و می‌افزاید: دیپلمات‌های غربی بر این باورند که ایران به راحتی توانایی بستن تنگه هرمز را دارد، ولی این اعتقاد خود را پنهان می‌کنند.

«گولز» در ادامه مقاله خود می‌نویسد: هنگامی که می‌بینیم، ایالات متحده آمریکا به چنین تحرکاتی که از سوی ایران انجام می‌شود، آنی پاسخ می‌دهد، به معنای آن است که تنها به دنبال افزایش تنش در موضع‌گیری‌هاست و نه در عمل.

الجزیره همچنین می‌افزاید: نکته‌ای که در اینجا ارزش اشاره کردن به آن را دارد، این است که همه تحلیل‌هایی که مسأله احتمال بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران را بررسی کرده‌اند، به مسأله صادرات نفت ایران نیز اشاره و به این نکته نیز تکیه کرده‌اند که ایران بیش از نیمی از درآمد و بودجه خود را از صادرات نفت تأمین می‌کند که از تنگه هرمز انجام می‌شود؛ بنابراین، اگر تحریم‌های جدید علیه ایران، تحریم نفتی باشد، ایران راحت‌تر خواهد توانست تنگه هرمز را ببندد، زیرا نیازی به صادرات نفت نخواهد داشت.

اما «مارک تامسون» در نوشته خود، به پژوهشی اشاره کرده که در سال 2010 توسط در یک دانشگاه آمریکایی انجام شد. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که اگر ایران تنگه هرمز را ببندد، خشم جامعه جهانی را بر‌می‌انگیزد، زیرا بستن تنگه هرمز، ضربه بسیار سنگینی به اقتصاد جهان به ویژه کشورهای وارد کننده نفت خواهد زد.

گزینه نظامی

الجزیره در ادامه این تحلیل می‌نویسد: اما اگر ایالات متحده آمریکا برای مقابله با تهدیدات ایران از روش حمله نظامی وارد شود، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟

«تامسون» بر این باور است که بنا بر بررسی نظامی، «رودنی میلز»، فرمانده نیروی دریایی ارتش آمریکا درباره تهدیدات ایران، به این نتیجه رسید که به کار بردن قدرت نظامی در برابر تهدیدات ایران، روش منطقی و آسانی نیست، زیرا ایران در سال‌های اخیر موفق شده
به هزاران مین دریایی و شمار بسیاری موشک پیشرفته «کروز» و بیش از هزار قایق جنگی سریع السیر و پیشرفته دست یابد.

این تحلیل تامسون، همچنین آمریکا و همپیمانانش را به نبرد با ایران نه در تنگه هرمز بلکه در دریای عمان توصیه کرد، زیرا منطقه‌ای نسبتا امن برای نیروی دریایی آمریکا به شمار می‌رود.
بنابراین، نبرد در آن نقطه، قدرت ایران را خواهد گرفت و مانع آن می‌شود که بتواند به راحتی به ضربات آمریکا پاسخ دهد؛ البته این به معنای آن نیست که درگیری در آن نقطه آسان باشد، زیرا چنین پیش‌بینی کاملا اشتباه خواهد بود.

بی‌گمان، در صورت وقوع هر گونه درگیری، ایران از همه قدرت و توان نظامی خود بهره خواهد گرفت؛ این خلاصه و نتیجه‌ای است که «مارک تامسون» در آخر مقاله خود در مجله تایم به آن رسیده است.

الجزیره در ادامه می‌افزاید: اما روزنامه «نیویورک تایمز» نیز در سرمقاله امروز (جمعه) خود همین موضوع را بررسی کرده و این مسأله را از منظر اقتصادی زیر ذره بین گذاشته و بررسی کرده است. این مطلب به این نتیجه می‌رسد که در صورت وقوع چنین درگیری، اقتصاد آمریکا و اروپا در معرض خطر مرگباری قرار خواهد گرفت.

این مطلب سیاسی ـ اقتصادی می‌افزاید: در واقع تحریم‌های جدید علیه ایران در حقیقت مجازاتی برای شرکت‌های آمریکایی است که با ایران و بانک مرکزی این کشور داد و ستد دارند؛ بنابراین، تهران امیدوار است که بتواند به راحتی از کنار چنین تحریمی بگذرد.

الجزیره در پایان مقاله خود می‌نویسد: به رغم اینکه روزنامه نیویورک تایمز بر افزایش فشارهای اقتصادی علیه ایران با هدف مقابله با پرونده هسته‌ای این کشور تأکید کرده؛ اما این روزنامه در پایان به جمع‌بندی می‌رسد که چنین تحریم و مجازاتی علیه ایران، روش درستی نیست، زیرا ضرر آن برای شرکت‌های آمریکایی بیشتر از ایران است و امکان دارد که موجب وقوع جنگ میان ایران و آمریکا و هم‌پیمانانش شود.