موازی‌كاري‌ در بخش سلامت

مستوره برادران نصيری

کد خبر: ۲۱۳۶۰۴

تاریخ: ۰۴ دی ۱۳۹۰ - ۱۳:۴۶

با گذشت بيش از دو هفته از اعلام خبر اجراي طرح پزشك امين در سازمان تامين اجتماعي، وزارت بهداشت همچنان مخالف اين اقدام است.

ماجرا از اين قرار است كه سازمان تامين اجتماعي تصميم گرفته طرح پزشك امين را براي بيمه‌شدگان خود اجرايي كند و اجراي آزمايشي اين طرح در استان گيلان آغاز شده است.

به گفته مسوولان سازمان تامين اجتماعي، بيمه‌شدگان تحت پوشش اين سازمان، انتظار دارند در ازاي حق بيمه‌اي كه پرداخت مي‌كنند، يك مشاور امين در حوزه درمان داشته باشند، بر اين اساس در طرح پزشك امين، يك پزشك عمومي به عنوان مشاور امين بر روند درمان بيمه‌شدگان نظارت مي‌كند.

همچنين در قالب اين طرح، قرار است تمامي بيمه‌شدگان تامين اجتماعي از يك پرونده الكترونيك سلامت برخوردار ‌شوند و اطلاعات مربوط به درمان آنها در اين پرونده ثبت خواهد شد.

هر چند كه به گفته رحمت‌الله حافظي، مديرعامل صندوق تامين اجتماعي ماهيت طرح پزشك امين با طرح پزشك خانواده متفاوت است، اما صاحبنظران در حوزه سلامت اين گونه فكر نمي‌كنند و معتقدند اجراي اين طرح همزمان با طرح پزشك خانواده دوباره​كاري محسوب مي‌شود.

طرح پزشك خانواده از سال 84 با هدف عدالت در سلامت و بهبود شاخص‌هاي بهداشتي و درماني در مناطق روستايي كشور آغاز به كار كرد.

قرار بود اين طرح از لحاظ كمي و كيفي ارتقا پيدا كند و به مرور زمان با ايجاد پرونده‌هاي سلامت براي شهروندان نظام ارجاع را تقويت كرده و روند درماني در كشور را به شكل نظام‌مندي تقويت كند.

با فراز و نشيب‌هايي كه وزارت بهداشت و وزارت رفاه سابق در اجراي اين برنامه داشتند، در نهايت اختلافات اين دو وزارتخانه سبب شد پيشرفت طرح پزشك خانواده متوقف شود تا جايي كه برخي از منتقدان حتي اجراي اين طرح را شكست خورده خواندند.

اما اين روزها با اعلام خبر اجراي طرح پزشك امين از يك سو مخالفان اين طرح افزايش مي‌يابد و از سوي ديگر از اجراي طرح پزشك خانواده با همه ايراداتي كه دارد، دفاع مي‌شود.

مخالفان طرح پزشك امين چه مي‌گويند؟

وزير بهداشت و معاون درمان او از جمله اولين مخالفان اجراي طرح پزشك خانواده بودند تا جايي كه حسن امامي، معاون درمان وزير بهداشت اجراي طرح پزشك امين را نوعي موازي​كاري با برنامه پزشك خانواده دانست و گفت: وزارت بهداشت از ابزارهاي قانوني براي عدم اجراي طرح پزشك امين استفاده مي‌كند.

مسعود پزشكيان، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس نيز با بيان اين كه اجراي طرح پزشك امين از سوي سازمان تامين اجتماعي خلاف سياستگذاري‌هاي بخش سلامت است، مي‌گويد: اجراي اين طرح موجب تزلزل طرح پزشك خانواده مي‌شود، از اين‌رو دستگاه‌هاي متولي بايد با اين طرح برخورد كنند.

به گزارش خبرگزاري خانه ملت، او با تاكيد بر اين كه تنها سازمان سياستگذار در حوزه سلامت كشور وزارت بهداشت است، مي‌افزايد: عملكرد اين وزارتخانه در تعيين و اجراي سياست‌هاي سلامت كشور بسيار خوب بوده است.

نماينده مردم تبريز، اسكو و آذرشهر در مجلس، با انتقاد از سازمان تامين اجتماعي به‌علت طراحي و اجراي طرح پزشك امين، اظهار مي‌كند: طرح پزشك امين هيچ كمكي به بخش درمان نمي‌كند و اجراي آن به‌طور حتم موجب آسيب رساندن به طرح پزشك خانواده مي‌شود.

عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس هشتم با اعلام اين كه وزارت بهداشت و درمان به‌هيچ وجه طرح پزشك امين سازمان تامين اجتماعي را به رسميت نمي‌شناسد، تاكيد مي‌كند: كميسيون بهداشت و درمان طرح پزشك امين را مورد بررسي قرار خواهد داد.

سكوت سازمان تامين اجتماعي

با وجود اين مخالفت‌ها، سازمان تامين اجتماعي چندان واكنشي به آن نشان نداده است و حتي هنگام تهيه اين گزارش به‌رغم اين‌كه روابط عمومي اين سازمان در جريان بود، اما در نهايت در پاسخ به پيگيري «جام‌جم»، معاون درمان تامين اجتماعي تلفن همراهش را پاسخ نداد و روابط عمومي اين سازمان نيز فرد جايگزيني را براي ارائه توضيحات در اين خصوص معرفي نكرد.

اما رحمت‌الله حافظي، مديرعامل صندوق تامين اجتماعي پيش از اين در نشستي خبري با اشاره به انجام 10 ماه كار كارشناسي براي طرح پزشك امين و آغاز اجراي آزمايشي آن در استان گيلان گفته است: تاكنون 480 پزشك عمومي به عنوان پزشك امين در اين استان ثبت‌نام كرده‌اند كه هر يك از آنها به 2500 نفر بيمه شده خدمت مي‌دهند.

وي با بيان اين‌كه متوسط درآمد هر پزشك عمومي در استان گيلان ماهانه 2.5 ميليون تومان است، يادآور شده است:با اجراي اين طرح و در صورتي كه هر پزشك 2500 نفر تحت پوشش خود داشته باشد ، اين درآمد به 4.5 ميليون تومان افزايش پيدا مي‌كند.

به گفته حافظي، با اجراي اين طرح سرانه درمان افراد سالمند، زنان باردار و كودكان زير شش سال 10 درصد افزايش پيدا خواهد كرد و نيز داروهاي اصلي مربوط به بيماران خاص به صورت صددرصد رايگان در اختيار آنان قرار خواهد گرفت.

او وجود پديده زيرميزي را يكي ديگر از چالش‌هاي فعلي حوزه درمان دانسته و اظهار مي‌كند: برخي پزشكان، بيماران را به سمت مطب‌هاي خصوصي سوق مي‌دهند كه اين موضوع نيز ناشي از فقدان يك پزشك امين براي بيمه‌شدگان است.

محمدرضا رضايي‌كوچي، نايب رييس كميسيون بهداشت و درمان مجلس هم از موافقان اين طرح، با تاكيد بر اجراي طرح پزشك امين از سوي سازمان تأمين اجتماعي، معتقد است: طرح پزشك امين سازمان تامين اجتماعي حدود ۷۰ درصد از كارايي طرح پزشك خانواده را دارد.

او مي‌افزايد: به‌طور حتم طرح پزشك خانواده وزارت بهداشت براجراي طرح پزشك امين سازمان تامين اجتماعي اولويت دارد، اما هم‌اكنون به‌علت نبود زيرساخت‌هاي طرح پزشك خانواده، طرح امين مي‌تواند به سلامت مردم كشور كمك كند.

پزشك معين،طرحي شكست‌خورده

طرح پزشك معين نيز از جمله برنامه‌هاي سازمان تامين اجتماعي بود كه با اهداف مشابهي چند سال پيش در برخي از استان‌هاي كشور آغاز و بعد از مدتي متوقف شد. برخي از كارشناسان با اشاره به همين موضوع به اجراي طرح پزشك امين بدبين هستند.

عليرضا زالي، قائم‌مقام سازمان نظام پزشكي به تجربه طرح پزشك معين به عنوان تجربه‌اي ناموفق اشاره كرده و به ايسنا مي‌گويد: اين طرح نيز از همان ابتدا مخالفت سازمان‌هاي نظام پزشكي مربوط و وزارت بهداشت را دربرداشت. هر اقدامي كه به نوعي مداخله در حوزه سلامت تلقي شود و با جنبه‌هاي مبتني بر شواهد ملحوظ نباشد، مي‌تواند به جاي فرصت، آثار تهديدآميزي در نظام سلامت به دنبال داشته باشد.

به گفته او، تجربه تلخي كه از بحث «پزشك معين» در پاره‌اي از استان‌ها موجود است و عملا منجر به تعطيلي اين طرح در كشور شد، مي‌تواند تجربه مناسبي باشد كه اگر براي اجراي مداخلات حوزه سلامت، مشاركت صاحبان فرآيند جلب نشود، آن مداخله همراه با ناكامي خواهد بود.

زالي مي‌افزايد: پيشنهاد مشخص آن است كه برخي از جنبه‌هاي مثبت طرح پزشك امين كه در طرح ملي پزشك خانواده كمتر مورد توجه قرار گرفته، از قبيل قدرت انتخاب بيماران و مشاركت همه آحاد بخش خصوصي ارائه‌دهنده خدمات، توسط وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي در الگوي مورد توافق با وزارت بهداشت (الگوي طرح پزشك خانواده و نظام ارجاع) مدنظر قرار گيرد و به جاي اجراي طرح پزشك امين، جنبه‌هاي مربوط به صورت نكات ترميمي در طرح پزشك خانواده مورد استفاده قرار گيرد و اعتباراتي كه براي اجراي طرح پزشك امين طراحي شده در اجراي طرح بزرگ و ملي پزشك خانواده به كار گرفته شود.

منبع: جام جم