بایدها و نبایدهای تغذیه‌ای در شب یلدا

شب اول زمستان و طولانی ترین شب سال در راه است، شبی كه ایرانیان باستان آن را شب زایش خورشید یا 'شب یلدا' نامگذاری كرده اند

کد خبر: ۲۱۲۰۹۰

تاریخ: ۲۹ آذر ۱۳۹۰ - ۱۱:۱۶

علت این نامگذاری، آغاز طولانی تر شدن روزها در فردای شب یلدا با دمیدن خورشید بوده است. ایرانیان باستان بر این اساس در شب اول زمستان، جشن بزرگی برپا می كرده اند.

ایرانیان از روزگاران دور تا به امروز این شب را با آداب و رسومی خاص از جمله بیدار ماندن تا پاسی از شب در كنار خانواده و اقوام، خوردن انواع میوه از جمله هندوانه و انار، شیرینی، تنقلات و انواع آجیل سپری كرده و می كنند. این خوردنی ها، در نزد ایرانیان باستان نمادی از بركت، تندرستی و شادكامی بوده است.

استخاره از دیوان شعر حافظ شیرازی و نقل انواع داستانهای كهن نیز از دیگر رسوم این شب باستانی است كه بخصوص در باور ایرانیان قدیم، از ارزشی والا برخوردار بوده است. انگار كه گذران شب یلدا بدون گرفتن فال حافظ و نقل انواع داستان ها، معنایی نداشته است.

اما امروزه این آداب و رسوم ارزشمند تا اندازه ای از شیوه سنتی خود دوره شده است. به عنوان مثال سپری كردن این شب در آغوش گرم خانواده و نقل انواع داستانها از جمله شاهنامه خوانی در كنار ضیافت مختصری از خوردنی های ویژه این شب، جای خود را به تماشای برنامه های تلویزیون همراه با پر خوری داده است.

یك كارشناس ارشد تغذیه معتقد است كه اصول تغذیه در شب باستانی یلدا باید به سمت گذشته تغییر یابد؛ در غیر این صورت سلامت افراد در معرض تهدید جدی خواهد بود.

'علی اشرف رشیدی' در آستانه شب یلدا به خبرنگار ایرنا گفت: در گذشته، افراد شب یلدای خود را با مصرف به اندازه انواع میوه بخصوص هندوانه و انار كه از جمله میوه های این شب هستند، سپری می كردند و تا حد امكان مصرف انواع آجیل و شیرینیها را به حداقل می رساندند.

وی ادامه داد: اما امروزه افراد كمتر از میوه و بیشتر از انواع تنقلات، آجیل ها و شیرینی ها استفاده می كنند و با این كار سلامت جسمانی خود را به مخاطره می اندازند.

رشیدی با بیان این كه تنقلات حاوی انرژی و چربی بالایی است، گفت: چربی موجود در این مواد، هر چند مضر نیست؛ اما از لحاظ خاصیت چاق كنندگی همچون انواع روغن ها عمل می كند. از این رو افراد باید در مصرف اینگونه مواد، نهایت دقت را بكنند و میزان استفاده از آنها را نه ممنوع، بلكه كاهش دهند.

وی با تاكید بر پرهیز از پرخوری انواع آجیل، بخصوص آجیل های شور، خاطرنشان كرد خوردن این نوع آجیل ها در افراد سالم باید محدود شود و برای مبتلایان به بیماری فشار خون هم كه اصولا ممنوع است.

این كارشناس ارشد تغذیه كرمانشاهی افزود: همچنین در خرید انواع آجیل باید به تازه بودن آن توجه ویژه ای داشت، چرا كه اگر از تاریخ تولید آجیل بیش از یك سال گذشته باشد، ممكن است این ماده به سم ' آفلاتوكسین' آلوده شده باشد كه برای سلامتی بسیاری خطرناك است.

وی در ادامه با بیان این كه بسیاری از خانواده ها عادت دارند از ابتدای شب یلدا تا انتهای آن با پرخوری، به یك باره حجم زیادی از كالری را وارد بدن خود كنند گفت: افراد باید از پرخوری بی رویه در شب یلدا خودداری كنند، تا به عوارض گوارشی مبتلا نشوند.

رشیدی تاكید كرد اگر افراد می خواهند این شب را در كنار یكدیگر توام با خوردن بگذرانند، حتما باید شام را سبك صرف كنند و از میزان برنج و نان در این وعده غذایی بكاهند.

وی ادامه داد: در شب یلدا، باید سعی شود به جای استفاده از تنقلات و شیرینی از میوه ها استفاده شود تا به یك باره حجم كالری در بدن افزایش نیابد.

این كارشناس ارشد تغذیه با اشاره به مضر بودن استفاده تنقلات شور و ترش و شیرینی برای سلامتی بخصوص قبل از خواب، گفت: استفاده از این مواد غذایی به علت روغن موجود در آنها، عمل هضم را سنگین تر و سخت تر می كند، لذا توصیه می شود به جای استفاده از این مواد از میوه برای گذران اوقات شب یلدا استفاده شود.

وی با تاكید بر رعایت فاصله خورد و خوراك تا خواب، اظهار داشت: بین خوردن تا خواب باید حداقل سه ساعت فاصله باشد تا معده استراحت كند.

وی در پایان به افراد توصیه كرد به هیچ عنوان از آجیل های رنگی، شور و ترش استفاده نكنند و بیشتر از آجیل های ساده استفاده كنند تا به دستگاه گوارشی آنها آسیبی نرسد.

منبع: ایرنا