به بهانه ابلاغ اصلاحیه جدید «قانون خدمت وظيفه عمومی»؛

این قانون به بازسازی نیاز دارد، نه وصله ـ پینه

بیشتر قوانین هم نیاز به بازسازی دارند؛ یعنی هر چند سال یک بار، باید بازبینی و تغییر داده و به روز شوند؛ تغییراتی شبیه آنچه در قوانین راهنمایی و رانندگی رخ داد و یا آنچه قرار است در آموزش و پرورش انجام شود؛ تغییراتی زیربنایی و مهم که برای همه وجوه آن برنامه‌ریزی لازم است و هدف؛ تغییراتی که بهره‌وری سیستم را افزایش داده و سرانجام منجر به رضایت عمومی خواهند شد.

کد خبر: ۲۱۰۸۶۹

تاریخ: ۲۵ آذر ۱۳۹۰ - ۰۹:۰۱

سرویس اجتماعی ـ شدیدا مضطرب است؛ این را می‌شود به راحتی از سخنانش دریافت. به تازگی در مقطع کار‌شناسی ارشد از دانشگاه فارغ التحصیل شده و برای ادامه خدمت، فرم‌های مربوطه را پست کرده است.

اکنون شنیده که ممکن است به دلیل طولانی شدن مدت وقفه خدمتش، دوباره برای «دوره‌ کد» اعزام شود. بسیار تلاش کرده که ته و توی ماجرا را دربیاورد، ولی هیچ مرجعی برای پاسخگویی پیدا نکرده است، حال آن که احتمال دارد برای دوره دکترا هم برگزیده شود و در صورتی که این اتفاق بیفتد و سرباز باشد، وقفه دوباره خدمت برایش شدنی نیست؛ این یعنی بد‌ترین حالت ممکنه!

به گزارش «تابناک»، اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی از سوی رئیس جمهوری ابلاغ شد؛ قانونی خاص که با سرنوشت بخش زیادی از جوانان ایرانی گره خورده و شفافیت زیادی ندارد؛ آن قدر که هر ماهه در برخی نشریات ویژه، شفاف‌سازی(!) شده و به فروش می‌رسد.

یک روز سخن از معافیت سه برادری است و روز دیگر، معافیت‌های دو برادری؛ تغییراتی که به درستی اطلاع رسانی نمی‌شوند و این شاید بزرگترین نقیصه مطرح در این زمینه باشد. جالب اینجاست که بر پایه مصوبه اخیر مجلس، برخی اختیارات بر عهده ستاد کل نیروهای مسلح قرار گرفته و گویا کسی حاضر نیست در شرایط موجود تغییری پدید آورد.

جانشین اداره منابع نیروی انسانی ستاد کل نیروهای مسلح، در آخرین کنفرانس خبری گفت: تا کنون ۴۳۰ هزار نفر از معافیت سه برادری استفاده کرده و معاف شده‌اند و به موجب مصوبه قانون، معافیت سه برادری تا سال ۹۱ ادامه دارد.

بر پایه قانون، همه افراد ذکور  ایرانی واقع شده در محدوده سنی ۱۸ تا پنجاه سال، مشمول مقررات خدمت عمومی محسوب شده و می‌بایست به مدت ۲۴ ماه دوره ضرورت را سپری کنند؛ دوره‌ای که می‌تواند تحت شرایطی افزایش یافته و یا مانند سالهای اخیر، با کاهش مواجه شود.

سردار کمالی این موضوع را دستمایه خوبی دانست تا با آن، مخالفت با معافیت دو برادری را موجه نشان دهد، در حالی که شواهد نشان می‌دهد که درباره این سخن سردار بیش از این باید تأمل شود.

با در نظر گرفتن عفوی که در سال ۱۳۸۵ از جانب مقام معظم رهبری به آن دسته از مشمولین غایب از خدمت که متولد سال ۱۳۵۵ به قبل بودند، اکنون متولدین ذکوری مشمول خدمت سربازی به شمار می‌روند که در حد فاصل سال‌های ۱۳۵۵ تا آخر ۱۳۷۱ چشم به دنیا گشوده باشند که هر دلیل تاکنون به خدمت سربازی نرفته باشند. در حالی که بر پایه آمار ولادت‌های ثبت شده در سازمان ثبت احوال کشور، با بازه‌ای شانزده میلیون نفری روبه‌رو هستیم که با استناد به سخنان سردار کمالی، ۹۷ درصد خود معرف هستند؛ به عبارتی بهتر، تنها 3 درصد از این شانزده میلیون نفر سرباز فراری به شمار می‌روند؛ یعنی ۴۸۰ هزار نفر، حال آن که در سخنان مسئولین، تناقضاتی به چشم می‌خورد؛

۱ـ به گزارش سردار حمید صدرالسادات، رئیس سازمان وظیفه عمومی ناجا، تا کنون برای ۳۶۰ هزار نفر از متقاضیان معافیت سه برادری (۹۲ درصد از متقاضیان) کارت معافیت صادر شده و مابقی در دست رسیدگی است.

۲ـ به گفته جانشین اداره منابع انسانی ستاد کل نیروهای مسلح، سالانه شصت هزار نفر از مشمولان و سربازان غایب دستگیر می‌شوند که امسال این موضوع تشدید خواهد شد.

کمالی با بیان اینکه هرساله باندهای جعل پایان خدمت و معافیت شناسایی می‌شوند، افزود: گمان می‌کنیم که حدود چهار تا پنج‌هزار کارت جعلی در کشور وجود داشته باشد. / مهر

۳ـ سردار کمالی: پیش‌بینی ما این است که اگر قانون معافیت دو برادری اجرا شود، در مرحله نخست پانصد هزار نفر و در سال‌های بعد، میان ۷۰ تا ۷۵ هزار نفر با استفاده از این قانون معاف شود؛ یعنی اکنون چیزی نزدیک ۷۵ هزار نفر در این سطح هستند و جز این تعداد، بقیه پانصد هزار نفر از سال‌های پیش در این سطح قرار گرفته‌اند و اکنون غایب هستند!

مواردی از این دست شاید تنها برگرفته از اشتباهات محاسباتی باشد، اما آنچه اهمیت دارد این است که «سربازی اولویت دوم مشمولان شده است». اینجاست که باید مسئولین مربوطه با جدیت ورود پیدا کرده و مانع از نزول احتمالی ارزش‌ها شوند.

هزینه‌های یک سرباز در جامعه امروزی، دو میلیون تومان در سال است با تمام مسائل رفاهی که اگر هزینه کل آن‌ها را محاسبه کنیم، به رقم بالایی دست خواهیم یافت که دولت برای تامین آن به مشکل برخواهد خورد... کشورهای غربی تجهیز محورند؛ اما در کشور ما انسان محوری در راس امور قرار دارد.

خدمتی که از دید شرعی هم مورد تأکید قرار گرفته و در لزوم بودنش جای شکی نیست، ولی شاید باید با نگاهی تازه قوانین مربوط به آن بازبینی شود؛ بنابراین، بر ماست که اجازه ندهیم این خدمت مقدس به «اجبار» نزدیک شده و خدای ناکرده ذره‌ای از ارزشش کاسته شود.

شاید بهتر است که طرح جامعی را پایه ریزی کنیم که همان گونه که برخی از مشمولان با صدور امریه به خدمت در ادارات گوناگون گسیل می‌شوند، بتوانیم به گونه‌ای تخصصی‌تر با سربازان آتی برخورد کنیم تا با ایجاد علاقه بیشتر در مشمولان، به توسعه خدمات رسانی در دیگر عرصه‌ها نیز کمک کرده باشیم؛ طرحی جامع که بتواند مشوق جوانان مشمول باشد و با ایجاد تحول در سایر زمینه‌های خدمت رسانی، رضایت عمومی بیشتری را فراهم کند.

شاید بد نباشد نگاهی هم به وضعیت خدمت وظیفه در دیگر کشورها داشته باشیم:

ردیف

نام کشور

مدت خدمت سربازی (ماه)

محدوده سنی مشمولیت خدمت (سال)

توضیحات

1

اتریش

6

18 تا 35

معادل 9 ماه خدمت اجتماعی

2

بلاروس

12-18

18 تا 27

3

برمودا

38

18 تا 32

جمعیت: کمتر از یک میلیون نفر / دفاع از این کشور به عهده انگلستان است

4

برزیل

12

18 تا 45

5

شیلی

-

-

خدمت لغو شده ولی دولت اختیار دارد در صورت نیاز دوباره اجرایش کند

6

چین

24

18 تا 22

7

قبرس

24

18 تا 50

جمعیت: کمتر از یک میلیون نفر

8

دانمارک

4-12

18 تا 27

معمولا طول خدمت 4 ماه است / معادل 6 ماه خدمات اجتماعی

9

مصر

14-48

18 تا 30

از وضعیت بعد از انقلاب مصر خبری در دست نیست

10

اریتره

16

18 تا 40

دولتش در دستگيري سربازان فراري مشهور است

11

اوکراین

18

18 تا 27

قرار بود تا سال 2010 حذف شود

12

ترکیه

15-20

20 تا 41

به 6 تا 15 کاهش یافته است

13

کره جنوبی

24-27

20 تا 35

سربازان فراری زندانی می شوند

14

لبنان

12

18 تا 30

مقرر شده بود که تا سال 2007 خدمت‌اجباری حذف‌شود

15

مالزی

3

18 به بالا

انتخاب 20 درصد بصورت قرعه کشی

16

مکزیک

12

18 به بالا

قرعه کشی

17

نروژ

12

18 تا 44

معمولا بعد از 28 سال به خدمت فرا خوانده نمی شوند

18

روسیه

24

18 تا 27

برنامه های برای کاهش آن به 1 سال در نظر دارند

19

سنگاپور

24

18 تا 21

20

سوئیس

260 روز

19 تا 49

معادل 390 روز خدمات اجتماعی

21

تایوان

16

19 تا 35

قرار بود به 12 ماه تقلیل پیدا کند

22

ونزوئلا

تا 24

18 تا 34

یکی از دلایل معافیت در این کشور، همجنس بازی است!

23

ایران

24

18 تا 50

اکنون مدت سربازی 18 ماه است

جدول برگرفته از سایت سازمان وظیفه عمومی ناجا با اعمال تغییرات لازم (بروز رسانی شده)