استنشاق مرگ در هوای تهران

بحث آلودگي هوا اين روزها دوباره به صدر خبرها راه پيدا كرده و هر روز خبر از مرگ و مير بر اثر آلودگي هوا تا سقط جنين و تعطيلي احتمالي پايتخت به دليل افزايش ميزان آلودگي در سايت‌هاي خبري و روزنامه‌ها منتشر مي‌شود. اخباري كه نه دردي از مردم دود زده تهران درمان مي‌كند و نه راه‌حل مناسبي براي كاهش اين آلودگي را در پي دارد. هر چه هست حرف و حديث‌ها اظهارنظرهايي است كه در اين باره بيان مي‌شود و هر مسئولي سعي دارد. حرف‌ها و اظهارنظر ديگري را به نوعي نقض كرده يا كتمان كند

کد خبر: ۲۱۰۵۳۲

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۳۹۰ - ۱۱:۳۹

به هر حال مشكل آلودگي هوا نه با جلسات اضطراري كميته آلودگي هواي تهران حل مي‌شود و نه با تعطيل كردن يك يا دو روزه پايتخت. هر چه هست مشكل بيش‌تر از آن‌كه بتوانيم به آن باور داشته باشيم بزرگ و لاينحل به نظر مي‌رسد. تا وقتي كه بيش از 4 ميليون دستگاه خودرو روزانه در تهران تردد مي‌كنند و حجم بنزين موجود در هواي تهران 30 برابر حد مجاز است، چطور مي‌توان اميدوار بود كه روزي شهروندان تهراني بتوانند هواي پاك را استنشاق كنند.

اما وقتي بحث از تعداد روزهاي پاك پايتخت مي‌شود، كار به اين‌جا مي‌رسد كه استاندار تهران و مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواي تهران هر يك در مصاحبه‌هايي جداگانه آمار و ارقامي را اعلام مي‌كنند كه هيچ سنخيتي با يكديگر ندارد. استاندار تهران مدعي مي‌شود كه در 6 ماه اول امسال تعداد روزهاي پاك نسبت به 5 سال گذشته در پايتخت افزايش چشمگيري داشته است.

اين در حالي است كه مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواي تهران 6 ماهه نخست سال 90 را بدون حتي يك روز پاك دانسته و اظهار مي‌دارد در اين مدت پايتخت هيچ روز پاكي را سپري نكرده است.  مرتضي تمدن با بيان اين‌كه در 6 ماهه ابتداي سال جاري بيش از170 روز در تهران شاهد هواي پاك و سالم بوديم، گفته است: طبق گزارش دستگاه‌هاي ذي‌ربط، تعداد روزهاي پاك در شهر تهران در 6 ماهه اول سال جاري نسبت به پنج سال گذشته به‌شدت افزايش يافته است.

اما در نقطه مقابل گفته‌هاي استاندار تهران، مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواي تهران با بيان اين‌كه تعداد روزهاي ناسالم در هواي پايتخت در 6 ماهه نخست سال جاري معادل 112 روز است گفته است: در هشت سال گذشته در تمام مدت سال اين تعداد روز ناسالم در تهران نداشته‌ايم.

يوسف رشيدي با اعلام اين‌كه تعداد روزهاي ناسالم در پايتخت در كل سال 89 معادل 103 روز بوده است تاكيد كرد كه اين مسئله نشان مي‌دهد در 6 ماه نخست سال جاري تعداد روزهاي ناسالم از كل روزهاي ناسالم سال گذشته بيش‌تر بوده است.  به گفته او، در 6 ماه نخست سال جاري تعداد روزهاي بسيار ناسالم هواي تهران معادل سه روز بوده كه اين رقم نيز در 10 سال گذشته بي‌سابقه بوده و تعداد كل روزهاي بسيار ناسالم سال 89 برابر يك روز بوده است. رشيدي تعداد روزهاي سالم 6 ماه نخست سال 90 در تهران را برابر 68 روز عنوان كرده است:

هيچ روزي با هواي پاك در اين 6 ماه در پايتخت وجود نداشته است.

البته سوال اين‌جاست كه اظهارنظر كداميك از اين دو نفر مي‌تواند پايه عملي داشته باشد؟ استاندار بر چه اساسي از افزايش روزهاي پاك حرف مي‌زند در حالي كه تابلوهاي سنجش آلودگي نسب شده در سطح شهر كه البته خود نيز قصه ديگري دارند و در بسياري از مواقع به ادعاي يكي از اعضاي شوراي شهر از كار افتاده است تا واقعيت موجود را به شهروندان نشان ندهد، با همان از كار افتادگي هم خبر از ميزان بالاي آلاينده‌ها در هواي شهر را مي‌دهد. سوال مهم‌تر اين است كه استاندار صلاحيت اعلام آلوده يا پاك بودن هواي شهر را به لحاظ علمي دارد؟

مهم‌ترين مسئله‌اي كه درباره آلودگي هواي تهران و جود دارد و البته هيچ اميدي هم به حل آن نمي‌رود به همين دليل است كه مسئولان هنوز نپذيرفته‌اند كه در اين رابطه از اظهارنظر شخصي پرهيز كرده و بگذارند نظراتي كه مبناي علمي داشته و بر پايه مشاهدات عيني صورت مي‌گيرد، مورد بحث و بررسي قرار گيرد.

آيا به‌راستي آلودگي هوا باعث مرگ و مير مي‌شود؟

برخي مسئولان مرگ و مير ناشي از آلودگي هوا را رد مي‌كنند و برخي آن را غير مستقيم عامل بيماري و بسياري از مرگ و ميرها مي‌دانند. در اين باره انوشيروان محسني بند پي مي‌گويد: متاسفانه در آماري كه از شاخص‌هاي آلودگي هوا اعلام مي‌شود هيچ‌گاه ميزان بنزن موجود در هوا اعلام نمي‌شود در حالي كه ميزان آن در هواي شهرهاي بزرگ، چند برابر استاندارد بين‌المللي است كه اين هم خود افزايش‌دهنده بيماري‌هاي سرطاني است. در واقع سرطان زا بودن بنزن صد درصد محرز شده است و شبهه‌اي در اين مورد وجود ندارد.

مسئولان ذي صلاح در اين امر از افزايش تعداد مراجعه‌كنندگان به اورژانس و بيمارستان‌ها در زمان تشديد آلودگي هوا خبر مي‌دهند و اعلام مي‌كنند بيماري‌هاي ريوي و سرطان‌هاي ناشي از آلودگي هوا افزايش چشمگيري يافته است. بنابراين پزشكي قانوني بايد سالانه آماري از مرگ و مير ناشي از آلودگي هوا ارايه دهد.

به گزارش خبرآنلاين، مطابق آماري كه از سوي اداره كل سلامت وزارت بهداشت سال گذشته اعلام شد، سالانه 4 هزار نفر به دليل آلودگي هوا جان خود را از دست مي‌دهند اما عمق فاجعه بيش از اينهاست. هرچند محسني، پزشك قانوني را مسئول ارايه آمار در اين باره مي‌داند اما محمود خدا دوست رئيس مركز تحقيقات پزشكي قانوني كشور اين موضوع را رد مي‌كند و مي‌گويد:

هيچ مرجع و دستگاهي كه بتواند مرگ ناشي از تاثير مستقيم آلودگي هوا را تشخيص دهد وجود ندارد و تحقيقات نشان داده كه ريه افراد سيگاري كه در شمال كشور زندگي مي‌كنند با ريه افراد غيرسيگاري در تهران از نظر بيماري و مصدوميت برابر است.

او درباره برخي اخبار و گزارش‌ها مبني بر اعلام آمار فوتي‌هاي تهران بر اثر آلودگي هوا مي‌افزايد: پزشكي قانوني كشور تنها مرجع اعلام آمار، كالبد شكافي و تشخيص فوت در كشور است و به جرات مي‌توانم بگويم كه با هيچ ابزاري نمي‌توان عنوان كرد كه فردي تنها بر اثر آلودگي هوا فوت كرده است و اين‌كه رسانه يا مرجعي اعلام كند اين تعداد شهروند تنها به دليل آلودگي هوا فوت كرده‌اند دروغ بزرگ است.

اين مقام مسئول در سازمان پزشكي قانوني كشور اظهار مي‌دارد: بيماران قلبي و ريوي بيش‌ترين قربانيان آلودگي هوا هستند اما ممكن است حتي يك فرد بر اثر يك استرس روحي در اوج آلودگي هوا فوت كند اما نبايد آن را به پاي آلودگي هوا نوشت.

نمونه ديگري از اظهارنظرات دو گانه مسئولان درباره آلودگي هوا، پزشكي كه نماينده مجلس هم هست آلودگي هوا را مسئول مرگ شهروندان مي‌داند، در صورتي كه رئيس سازمان پزشكي قانوني اين ادعا را رد مي‌كند، حال با وجود اين تضادها چطور مي‌توانيم به حل شدن مسئله آلودگي هواي تهران و بحراني كه جان شهروندان را به خطر انداخته است مقابله كنيم.

هوا گرم‌تر و وارونه‌تر مي‌شود

در حالي كه اين روزها همه از تعطيلي ناگهاني پايتخت به دليل آلودگي هوا حرف مي‌زنند، پيش‌بيني همه نهادهاي مسئول در پايتخت اين است كه هوا آلوده‌تر مي‌شود اما تهران تعطيل نمي‌شود!محمدرضا محمودي، معاون عمراني استاندار تهران، در اين باره به خبرآنلاين گفت: پيش بيني افزايش ذرات معلق تا روزهاي آينده مي‌شود، اما فعلا نيازي به تصميم‌هاي خاص نيست.

با اين حال سازمان هواشناسي پيش بيني كرده است تا آخر هفته هوا گرم‌تر شود وارونگي هوا و افزايش نسبي تراكم آلاينده‌ها به‌ويژه در شهرهاي بزرگ و صنعتي وجود داشته باشد. بر اساس پيش‌بيني هواشناسي تداوم پايداري جو طي 3 روز آينده در كشور ادامه دارد كه اين شرايط سبب وارونگي دما و افزايش نسبي تراكم آلاينده‌ها به‌ويژه در شهرهاي بزرگ و صنعتي مي‌شود.

بنابراين پيش‌بيني مي‌شود كه طي اين مدت دماي هوا كمي افزايش يافته و از اواخر روز پنجشنبه تا جمعه با نفوذ يك سامانه بارش، آسمان شمال غرب كشور و سواحل غربي درياي خزر با افزايش ابر، بارش پراكنده و وزش باد همراه شود. در تهران خبري از ابر نيست؛ آسمان تهران چهارشنبه صاف در پاره‌اي نقاط با غبار صبحگاهي پيش‌بيني مي‌شود و بيشينه و كمينه 10 و 2 درجه سانتيگراد است. همچنين آسمان تهران پنجشنبه صاف در پاره‌اي نقاط با غبار صبحگاهي همراه است و بيشينه و كمينه دما 11 و 3 درجه سانتيگراد مي‌شود.

قيد بارداري در زمستان را بزنيد!

اما مسئله مهم ديگري كه اين روزها بايد به آن توجه كرد، تاثيري است كه آلودگي هوا مي‌تواند بر روي جنين بگذارد، مادران باردار زيادي در تهران زندگي مي‌كنند، اغلب اين زنان شاغل هستند و در طول روز در هواي آلوده تهران در حال رفت و آمدند، اتفاقي كه مي‌تواند تاثيري كاملا ناخوشايند بر روي جنين آنها بگذارد.

آلودگي هوا در رشد جنين هم اختلال ايجاد مي‌كند، جنين اكسيژن خود را از مادر دريافت مي‌كند و زماني كه اكسيژن مناسب به مادر نرسد به جنين نيز نمي‌رسد و جنين صدمه مي‌بيند. مواجه‌شدن با هواي آلوده به‌ويژه در هشت هفته اول حاملگي، احتمال بروز بيماري‌ها و نارسايي‌هاي قلبي و ايجاد يك مجموعه بيماري‌ها و ناهنجاري‌هاي اندامي را در جنين افزايش مي‌دهد.  مهم‌ترين علت آلودگي هوا در فصول سرد پديده وارونگي هواست.

دكتر غلامرضا ابري به قانون آنلاين، درباره نقش اين پديده در آلودگي بيش‌تر هوا را اين‌گونه توضيح مي‌دهد: در فصل سرما وجود ابر، يا برف، باعث كاهش گرماي سطح زمين مي‌شود. نتيجه اين كاهش اين است كه لايه‌هاي پاييني جو از يكي از منابع گرمايي خود محروم مي‌شوند و حتي ممكن است بر اثر مجاورت با زمين سرد از لايه‌هاي بالاتر خود هم سردتر باشند و اين همان چيزي است كه ما آن را وارونگي دمايي هوا مي‌دانيم. به همين علت است كه وارونگي‌هاي دمايي اغلب در فصول سرد سال و زمستان اتفاق مي‌افتد.

در واقع وارونگي هوا يا وارونگي گرمايي به پديده‌اي گفته مي‌شود كه در آن برخلاف حالت طبيعي با افزايش ارتفاع دما نيز زياد مي‌شود و در اين شرايط درجه حرارت پايين جو كمتر از طبقه فوقاني است. وارونگي هوا معمولاً در شهرهاي بزرگي از تهران باعث آلودگي چند برابر هوا مي‌شود.
جنين به سختي نفس مي‌كشد

افزايش اين آلودگي هزار و يك درد بي‌درمان با خودش براي شهروندان مي‌آرود؛ از سرطان گرفته تا سردرد، تنگي نفس، بيماري‌هاي اعصاب و روان و... اما اين امراض فقط دامن كودكان، بزرگسالان و سالمندان را نمي‌گيرد، بلكه دامن آنها كه هنوز به دنيا نيامده‌اند را هم دودستي مي‌چسبد.

پزشكان مي‌گويند كه آلودگي هوا بر سلامت جنين تاثيرگذار است و زماني كه آلودگي هوا بر سلامت مادر تاثير مي‌گذارد، حيات و سلامت جنين نيز تحت شعاع قرار مي‌گيرد. آلودگي هوا در رشد جنين هم اختلال ايجاد مي‌كند، جنين اكسيژن خود را از مادر دريافت مي‌كند و زماني كه اكسيژن مناسب به مادر نرسد به جنين نيز نمي‌رسد و جنين صدمه مي‌بيند. پزشكان توصيه مي‌كنند كه مواجه‌شدن با هواي آلوده به‌ويژه در هشت هفته اول حاملگي، احتمال بروز بيماري‌ها و نارسايي‌هاي قلبي و ايجاد يك مجموعه بيماري‌ها و ناهنجاري‌هاي اندامي را در جنين افزايش مي‌دهد.

آلودگي هوا همچنين مي‌تواند بروز سقط جنين را افزايش دهد و احتمال بروز ناهنجاري در جنين را افزايش مي‌دهد، اما معمولاً زماني كه ناهنجاري‌هاي جنيني اتفاق مي‌افتد، جنين سقط مي‌شود و به دنيا نمي‌آيد. در عين حال يافته‌هاي پژوهشگران حاكي از اين است كه آلودگي هواي ناشي از ترافيك يا زندگي‌كردن در كنار جاده‌هاي بزرگ ممكن است با اختلال رشد جنين ارتباط داشته باشد.

اين پژوهشگران دريافتند كه قرار‌گيري مقابل ذرات معلق در هوا در دوره انتهايي حاملگي، دو تا سه برابر افزايش خطر محدود شدن رشد جنين را به همراه دارد و همچنين خطر جداشدگي زودرس جفت و پارگي زودرس پرده‌هاي جنيني نسبت به مادر هم از عوارض آلودگي هواست. اينها همه مصيبت‌هاي يك جنين است كه قبل از آن‌كه دست و پايش را براي نخستين بار زمين بگذارد‏؛ ريه‌هايش با تاثيرات اين دنياي كثيف آشنا مي‌شود.

حالا تصور هواي آلوده تهران را در فصل سرما بكنيد. به گفته مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواي تهران به قانون روز گذشته شاخص سنجش آلودگي هوا عدد 140 بوده كه بيش‌تر از وضع استاندارد كه پايين‌تر از 100 است، ضمن اين‌كه تاكيد كرده بود كه با اين شرايط وضع هواي تهران به احتمال زياد در هفته جاري ناسالم باقي مي‌ماند.

با اين شرايط آيا بهتر نيست كه همه زنان ساكن پايتخت از حاملگي در فصل سرما پرهيز كنند و قيد بارداري در فصل سرما را تا اطلاع ثانوي - حداقل تا كاهش قطعي آلودگي هوا - بزنند. به مادران باردار هم توصيه مي‌شود كه در اين روزها از منزل خارج نشوند.

منبع: ملت ما