نامه دادكان در اجابت به خواست رئيس‌جمهور

پنهان‌كاري تخلفات صورت گرفته براي پوشش دادن كاميابي‌هاي كاذب كه آثار مرتبط بر آن بلافاصله هدايت و تحريف گرديد نيز از ديگر عوامل ناكامي ورزش كشور است. ضمن ارج نهادن بر تلاش‌هاي صورت گرفته در رشته واليبال و توفيق در جام كنفدراسيون‌ها، بررسي موفقيت‌هاي تيم ملي ورزشي نوجوانان و جوانان و ناكامي بزرگسالان آن را بايد در همين راستا ارزيابي نمود و نمونه هاي ديگر در برخي از رشته هاي كه ...

کد خبر: ۲۰۹۳۵

تاریخ: ۱۹ مهر ۱۳۸۷ - ۲۰:۴۴

محمد دادكان رئيس سابق فدراسيون فوتبال كشورمان 30 شهريورماه سال جاري با تكذيب تمام مطالبي كه به نقل از وي طي روزهاي پيش از آن در برخي از نشريات ورزشي كشور به چاپ رسيده بود و با اشاره به نامه‌ي دكتر محمود احمدي‌نژاد در رابطه با بررسي علل شكست كاروان ايران در بازي‌هاي المپيك پكن، خبر از انتشار نامه‌اي داد كه بنابر ادعاي خودش، به تقاضاي رييس جمهور، نگاشته و در آن از اتفاقات ورزش، سازمان تربيت بدني، كميته‌ ملي المپيك و عملكرد ايران در بازي‌هاي المپيك 2008 پكن مطالبي بيان شده بود.

وي به فاصله بيست روز از انتشار اين خبر، نامه مذكور را در اجابت به خواست رئيس جمهور منتشر كرد كه با ادبيات نقادانه‌اي همراه است. در نامه‌ اين عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي خطاب به رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي ورزش كشور دلايل ناكامي كاروان ورزش كشور در رقابت‌هاي المپيك 2008 پكن را از ديدگاه خود برشمرده است.

به گزارش خبرنگار ورزشي تابناك، در ابتداي نامه دادكان كه با عنوان "اهليت و مديريت" منتشر شده، دلايل ناكامي ورزش ايران به دو بخش مديريتي و فني تقسيم شده و با واگذاري توضيحات در خصوص حوزه فني به كارشناسان خبره، اينچنين آمده است:

"اينك پس از گذشت حدود دو ماه از مسابقات مهم المپيك پكن و در شرايطي كه فضاي ملتهب، احساسي و تبليغاتي آن ايام آرام گرفته، امكان بررسي منصفانه تر، دقيق تر و كارشناسانه‌تري براي بررسي علل و عوامل اصلي ناكامي ورزش ايران فراهم گرديده است.

عواملي كه بايد آن را نه در يك مقطع بلكه در يك فرآيند و دوره طولاني‌تر مورد بررسي قرار داد.

زيرا آنچه در المپيك پكن روي داد، محصول مديريت، سياست و تصميمات دستگاه ورزش كشور حداقل در سه سال گذشته است كه نتايج آن در المپيك پكن به وضوح مشاهده گرديد.

از سوي ديگر به دليل نقش اساسي سازمان تربيت بدني در سياست‌گذاري و اعمال مديريت در بخش‌ها و سطوح مختلف از جمله فدراسيون‌هاي ورزشي، كميته ملي المپيك، باشگاه‌ها، ادارات كل تربيت بدني و ... بررسي عملكرد يكايك اين نهادها نه به صورت مستقل بلكه در راستاي عملكرد كلي و عمومي سازمان تربيت بدني امكان پذير است.

لذا در اين فرصت مغتنم در دو زمينه مديريتي و فني علل و عواملي ناكامي ورزش ايران شايسته بررسي است كه  تلاش خواهم كرد در اين مقال كوتاه عمدتاً عوامل مديريتي را مورد توجه قرار داد و حوزه فني را به كارشناسان خبره هر رشته ورزشي واگذار نموده و در صورت فراهم شدن فرصتي در آينده به ابعادي از آن خواهيم پرداخت."

در ادامه نامه دادكان به احمدي‌نژاد، ابتداً راهكارهاي موثر بر بهبود شرايط نه چندان مناسب ورزش را ارائه شده است:

"علل مديريتي:
براي بررسي علل و نقش مديريتي در ناكامي ورزش كشور در مرحله نخست بايد به صورت كوتاه و مختصر با ساختار مديريتي، جايگاه و اهميت سازمان تربيت بدني آشنا شد و سپس با توجه به شرايط، ويژگي ها، برنامه ها، سياست ها، تصميمات و صلاحيت هاي مديران ورزش كشور، عملكرد آنان را مورد ارزيابي و دقت قرار داد و آنگاه به نتيجه گيري پرداخت:

1- براساس آنچه در قانون اساسنامه سازمان تربيت بدني، برنامه هاي پنج‌ساله كشور و سند چشم انداز و ساير قوانين جاري و موضوعه ورزش كشور آمده است سازمان تربيت بدني به عنوان متكفل امر ورزش و تربيت بدني:
- دستگاهي است ملي و در عالي‌ترين سطح دركابينه عضويت دارد و يك سازمان درجه اول محسوب مي گردد.
- سازماني است كاملا تخصصي و به دليل تنوع رشته هاي ورزشي، اساس و بنياد آن بر كارشناسي نهاده شده است.
- دستگاهي است كه به دليل نقش تاثيرگذار و گسترده آن در حوزه مسائل فرهنگي و اجتماعي يك نهاد فرهنگي اجتماعي نيز تلقي مي گردد.
و نهايتا اينكه ورزش كشور تحت تاثير آموزه‌هاي فرهنگ ديني و ملي ايران از يكسو و منشورهاي جهاني ورزش و المپيك از سوي ديگر سازمان بايد مبشر اخلاق پهلواني بوده و از اين حيث يك سازمان اخلاقي محسوب مي شود.

2- براساس نشانه‌هاي پيش گفته ساختاري و مديريتي، مديران و مسئولان تربيت بدني در سطوح گوناگون بايد:‌
- از شخصيت ها و مديران درجه اول و ممتاز كشور انتخاب شوند كه صلاحيت و شايستگي چنين مسئوليت بزرگ و خطيري را داشته باشند.
- از تخصص، دانش و با حداقل تجربه كافي و مرتبط در امور تربيت بدني و ورزش بهره مند باشند تا مورد پذيرش جامعه ورزش بويژه صاحب نظران و خبرگان و كارشناسان قرار گرفته و امكان بهره گيري از توان و ظرفيت آن ها را فراهم سازند و از توفيق همراهي آنان استفاده نمايند.
- حتي الامكان از تجارب فرهنگي برخوردار بوده، يا لااقل واجد روحيات فرهنگي و ردك عميق مسائل اجتماعي را دارا و به نقش گسترده دستگاه ورزش در امور اجتماعي وقوف داشته باشد.
- رفتار، تصميمات و منش آنها نمادي از اخلاب پهلواني و جوانمردي باشد تا معرف واقعي يك شخصيت ورزشي باشند.
آنچه در سطوح فوق گذشت امكان بررسي، مقايسه و نتيجه گيري درست‌تري را براي ارزيابي عملكرد دستگاه ورزش و مسئولان و مديران آن حوزه مديريتي در دست يابي به اهداف و ايفاي مسئوليت‌ها و يا ناكامي و بازماندن از رسيدن به اهداف را فراهم مي‌سازد و به‌عنوان شاخص‌هايي مي‌تواند علل و عوامل را توجيه پذير نمايد.

در ادامه اين يادداشت، 14 مورد از عوامل ناكامي ورزش ايران مشخص شده كه محوريت آن مديريت سازمان ورزش است:

"اينك به بررسي و شناسايي برخي از علل و عوامل ناكامي ورزش در حوزه مديريتي مي‌پردازيم:

1- اشتباه دولت در انتصاب مديراني كه واجد كمترين شرايط براي تصدي مسئوليت سترگ سازمان تربيت بدني بوده‌اند و را بايد از اصلي ترين عوامل ناكامي و ناكارآمدي دستگاه ورزش كشور دانست. اگر چه اين اشتباه عمومي بوده و برخي از دولت‌ها بعد از پيروزي انقلاب اسلامي مرتكب آن گرديده و در اين بررسي نيز شخصيت فردي مديران ارشد ورزش كشور در گذشته و حال كه عموماً واجد صلاحيت فردي بوده اند مورد ارزيابي قرار نمي گيرد.

نتيجه طبيعي و وضعي بكار گماردن چنين مديراني كه كمترين نسبت علمي، تجربي و تخصصي با ورزش و تربيت بدني نداشته و از ساير ويژگي هاي پيش گفته نيز كم بهره بوده اند، ايجاد چالش و موانع عظيم در مسير ورزش كشور و كم انگيزگي در منابع انساني متخصص و مجرب براي همكاري را به دنبال داشته و زمينه ناكامي را فراهم آورده است.

2- دخالت آشكار و پنهان غيرمعقول، غيرقانوني و نادرست سازمان در روند انتخابات برخي از فدراسيون‌هاي ورزشي، باشگاه‌هاي ورزشي و ... و اعمال نظر در انتخاب افرادي كه واجد شرايط لازم نيستند از عوامل ناكامي فدراسيون هاي ورزشي، باشگاه‌ها و هم چنين انتصاب برخي از افراد فاقد صلاحيت هاي لازم و كافي در ادارات كل و ادارات تربيت بدني استان ها و شهرستان هاي را بايد به علل مذكور افزود.

3- ناديده گرفتن برنامه جامع ورزش كشور و سند چشم انداز از يك سو و فقدان يا ضعف برنامه‌ريزي علمي و متناسب با شرايط و واقعيت هاي روز ايران و جهان رقباي آسيايي و جهاني و همگام با روش هاي پيشرفته امروز كه ناشي از حضور كمرنگ خبرگان و كارشناسان واقعي دربدنه سازمان و فدراسيون ها، باشگاه ها و .. مي گردد را بايد از ديگر علل ناموفق بودن دستگاه ورزش كشور قلمداد نمود.

4- عدم توجه جدي و بايسته به توسعه منابع انساني به عنوان اصلي‌ترين نياز و سرمايه ورزش كشور به ويژه در حوزه ها و رشته هاي تخصصي كه ايران در آن از مزيت هاي ويژه برخوردار است از ديگر ضعف ها و نشانه هاي ناكارآمدي دستگاه ورزش و تربيت بدني محسوب مي شود. زيرا كمبود منابع انساني توسعه يافته در بخش ورزش كه آفرينندگان اصلي برنامه ها و سازندگان و مشاوران امين و خبره در تصميمات فني هستند خسارت‌هاي جبران ناپذير مادي و معنوي براي ورزش به دنبال داشته است.

5- شعارزدگي، بلندپروازي و دور بودن از واقعيت‌ها و حقايق و تكيه بر آمارهاي غير واقعي، تبليغاتي كردن بيش از حد موفقيت هاي جزئي و برزگ نمايي آنها را بايد از ديگر علل ناكامي ورزش برشمرد.

6- عدم شناخت صحيح از قوانين و مقررات بين المللي كه در تعامل با ورزش در جهان امروز از الزامات جدي است و در نتيجه عدم استفاده بهينه از آن ظرفيت‌ها، براي پيشبرد اهداف ملي و بين المللي ورزش ايران و بعضاً در تعارض قرار گرفتن با آنها و ايجاد محروميت‌ها و محدوديت‌ها براي فدراسيون‌ها و تيم‌هاي ورزشي و ورزشكاران را بايد از ديگر علل شكست يا عدم موفقيت ورزش كشور دانست.

7- حذف و يا عدم جذب بسياري از مديران مجرب، دانش آموخته ورزش و كارشناسان ممتاز، شجاع و با تجربه از حوزه هاي گوناگون مديريتي و كارشناسي به دليل ابراز نظارت مغاير با ديدگاه هاي مسئولان ورزش كشور نيز از عوامل ديگر ناكامي است.

8- فشارهاي محسوس و نامحسوس بر برخي از رسانه‌ها براي جلوگيري از ارائه نظرات كارشناسان و منتقدان و تحريف در درج اخبار واقعي ورزش كشور و نهايتاً محروم ساختن جامعه ورزش كشور افكار عمومي از نظرات دلسوزانه، خيرخواهانه و كارشناسانه صاحب‌نظران و منتقدان كه خود مي‌تواند از بسياري از انحرافات ناكارآمدي‌ها كاسته و پيشگيري نمايد. در اين خصوص رسانه ملي نيز نقش مهم و وظيفه بايسته خود را ادا ننموده است.

9- تلاش برخي از مديران سازمان براي تصدي مسئوليت‌هاي متعدد ورزشي در زيرمجموعه خود كه اولاً نشانه عدم شناخت و درك جايگاه بزرگ و ممتاز و مسئوليت گسترده سازمان تربيت بدني در كشور است از يك سو و مغايرت آن با اصول و موازين مديريتي از سوي ديگر مي‌باشد كه مي‌توان به تمايل رئيس دستگاه ورزش كشور براي نشستن بر كرسي فدراسيون‌هاي فوتبال و ورزش‌هاي باستاني و احتمالاً كميته ملي المپيك و .. در آينده اشاره نمود. حركتي كه متاسفانه با دخالت‌هاي بين المللي نافرجام ماند و خسارت معنوي فراواني به جاي گذارد.

10- عدم توجه به خصوصي‌سازي ورزش براساس اصل 44 قانون اساسي و سياست‌هاي ابلاغي از سوي مقامات عالي رتبه و دستگاه‌هاي مسئول در كشور كه مي‌تواند ظرفيت رها شده و كنار گذارده شده از سوي سازمان را فراخوانده، جلب نمايد و پشتوانه پيشرفت ورزش كشور قرار دهد و امكان رقابت سالم و سازنده را فراهم نمايد كه از آثار عقيم ماندن اجراي اين سياست، جلوگيري از رشد و خلاقيت در مديريت ورزش كشور است.

11- ناديده گرفتن و يا بي توجهي به ناكامي‌هاي هشدار دهنده دو، سه سال گذشته بويژه قبل از المپيك پكن مانند شكست بي‌سابقه كشتي آزاد ايران در مسابقات جهاني باكو كه در طول 33 دوره قبل از آن ايران پيسوته جز 6 تيم برتر جهان و چند دوره قهرمان جهان گرديده بود. و در باكو به پايين‌ترين رتبه در تاريخ خود نزول كرد و موجب تكرار غم انگيز آن در المپيك پكن شد.

همچنين محروميت بي‌سابقه 9 وزنه‌بردار ايران به دليل ارتكاب و دوپينگ كه در تاريخ وزنه برداري ايران تلخ‌ترين رويداد و حادثه تلقي مي‌گرديد و در نتيجه موجب نزول فاحش اين رشته مدال‌آور در سال‌هاي بعد و المپيك شد، تعليق فوتبال ايران كه ناشي از سوي تدبير و تصميم مسئولان سازمان تربيت بدني انجام شد و آثار زيان‌بار معنوي براي ملت ما به دنبال داشت و در همين راستا ايجاد توقعات كاذب در مردم و دادن وعده و وعيدهاي بي پايه و اساس و صرفا تبليغاتي در خصوص جايگاه فوتبال ايران در جهان، سو مديريت هدايت شده در دوره انتقالي در محروميت باشگاه استقلال از حضور در مسابقات ليگ قهرمانان آسيا و شكست و حذف تيم ملي در جام ملت هاي آسيا به عنوان فرصتي كم نظير و ديگر ناكامي‌ها را كه در اين مجال نمي‌توان بازگو نمود در حوزه مديريت به عنوان عوامل مستقيم و غير مستقيم بايد در ناكامي ورزش ايران در سه سال گذشته و بويژه مسابقات المپيك و جهاني برشمرد كه در نيم قرن اخير بي سابقه و يا كم سابقه بوده است.

12- پنهان‌كاري تخلفات صورت گرفته براي پوشش دادن كاميابي‌هاي كاذب كه آثار مرتبط بر آن بلافاصله هدايت و تحريف گرديد نيز از ديگر عوامل ناكامي ورزش كشور است. ضمن ارج نهادن بر تلاش‌هاي صورت گرفته در رشته واليبال و توفيق در جام كنفدراسيون‌ها، بررسي موفقيت‌هاي تيم ملي ورزشي نوجوانان و جوانان و ناكامي بزرگسالان آن را بايد در همين راستا ارزيابي نمود و نمونه هاي ديگر در برخي از رشته هاي كه ...

13- عواملي همچون عدم توجه به توسعه ورزش همگاني به عنوان زيربنايي‌ترين عامل توسعه ورزش قهرماني، همچنين غفلت از آموزش هاي حرفه اي و گسترده در تامين نياز مربيان و كارشناسان، برگزاري مسابقات نمايشي و بي تاثير المپياد ايرانيان و صرف هزينه‌هاي هنگفت و بي ثمر دراين زمينه و عدم بهره مندي مناسب و مطابق برنامه از تحولات افزايش چشمگير بودجه ورزش در مسير نيازهاي واقعي مديريت نامناسب بودجه و دلخوش كردن به موفقيت‌هاي تك ستاره‌هايي چون پهلوان هادي ساعي و مراد محمدي كه همگي از قهرمانان گذشته كشور محسوب مي‌شوند و مصادره كردن خدمات ورزشي و عمراني گذشتگان به نام خود كه به‌دور از شان و حركت و منش ورزشكاري است را بايد از ديگر عوامل ناكامي ورزشي كشور دانست.

14-با كمال تاسف مسئولان كميته ملي المپيك نيز با غفلت از نقش و جايگاه رفيع و مستقل كميته به ابزاري براي اجراي سياست هاي نادرست سازمان تربيت بدني تبديل گرديده كه شايسته سرزنش و انتقاد جدي است و به عنوان عامل ديگري در ناكامي هاي ورزش در مسابقات المپيك قابل بررسي است.

اما در پايان ذكر اين نكته را شايسته يادآوري مي‌داند كه در هر فدراسيون و نهادي كه شخصيت‌هاي (لايق) اصلي قرار داشتند شاهد موفقيت و كاميابي بوديم.

به عنوان نمونه موفقيت تيم ملي بسكتبال ايران در راه يابي به المپيك پكن را بايد مرهون حضور مردي بزرگ و معلمي شايسته دانست كه از همه خصوصيات مديران ورزش برخوردار بوده و طي دو دهه حضور موفق خود به اين امر مهم نائل آمد. مديراني از اين دست مي‌توانند با قرار گرفتن در مصادر امور ورزشي شاهدي صادق بر مدعاي اين مقاله كوتاه باشند.

و اما در پايان و اينك كه رياست محترم جمهور از كارشاسنان خواسته‌اند تا نظارت خود را در مورد ناكامي ورزش ايران در المپيك پكن بيان نمايند، شايسته دانسته تا به عنوان عضوي از جامعه بزرگ ورزش و با اجازه از پيشكسوتان محترم و بزرگوار اين سطور را بنگارم و به عنوان معلمي كه با حضور 30 ساله خود در دانشگاه و در رشته مرتبط و بهره گيري از تجارب زندگي ورزشي و مديريتي ام و در كنار مردم عزيز و بزرگوار اندوخته اي مختصر دارم، ارزيابي و نظرات كارشناسي خود را ابراز داشته و در خصوص اينكه چه بايد كرد كه بر ناكامي‌ها فائق آمد ضمن توجه دادن به نكات پيش گفته به فرموده خداوند در قرآن كريم تمسك مي‌جويم كه در آيه 58 سوره نسا فرمود:

"ان الله يامركم ان تودو الامانات الي اهلها و اذا حكمتم بين الناس ان تحكموا بالعدل"
مسئوليت و مديريت امانتي بزرگ است كه بايد به اهل آن بسپاريد.
والسلام
محمد دادكان
استاديار دانشگاه"

مطمئناً اين خواست رئيس جمهور از دادكان دلايل فراواني و البته نامشخصي را به همراه خواهد داشت كه آثار آن با جمع‌بندي صورت گرفته در نامه دادكان، در تصميمات آتي مرد اول دولت نهم براي حوزه ورزش مشهود خواهد شد و شاید روزگاری همین دست نوشته‏ها، دادکان را به فوتبال ملی بازگرداند.