نتایج کنفرانس سالانه منع سلاحهای شیمیایی

کد خبر: ۲۰۷۸۸۳

تاریخ: ۱۲ آذر ۱۳۹۰ - ۱۴:۵۵

کاظم غریب آبادی، سفیر و نماینده دائم کشورمان نزد سازمان منع سلاحهای شیمیایی و رئیس هیئت ایرانی در شانزدهمین کنفرانس سالانه این سازمان، نتایج این کنفرانس را که از 7 تا 11 آذرماه 1390 در لاهه برگزار شد، تشریح کرد:

1-  ضرب الاجل نهایی امحای سلاحهای شیمیایی:

به گزارش «تابناک» کنفرانس، مدیرکل سازمان را موظف کرد تا بلافاصله پس از 29 آوریل 2012 گزارشی را در خصوص اجرا یا عدم اجرای ضرب الاجل امحاء به شورای اجرایی و میزان سلاحهای امحا شده و امحا نشده ارائه نماید. همچنین در تصمیمی تأکید شد که آمریکا و دیگر کشورهای دارنده باید طرح تفصیلی را در خصوص امحای باقی مانده سلاحهای شیمیایی خود با زمان بندی مشخصی تهیه نموده و آن را به شورای اجرایی در 30 آوریل 2012 ارائه نمایند. همچنین قرار شد موضوع پیشرفت در امحای سلاحهای باقی مانده، در هر اجلاس شورای اجرایی ( 4 بار در سال) و اجلاس سالانه کنفرانس اعضا مورد بررسی قرار گیرد و آمریکا و دیگر کشورهای دارنده و مدیرکل سازمان موظف شدند در این خصوص گزارشی را ارائه نمایند. مدیرکل سازمان همچنین موظف شد در گزارشی که به مجمع عمومی سازمان ملل در اجلاس بعدی ارائه می کند، به اجرای این تصمیمات و عدم اجرای ضرب الاجل امحاء نیز بپردازد. علاوه بر این، کنفرانس مقرر کرد که در کنفرانس سالانه 2017 نیز به طور خاص اجرای این تصمیمات را مورد بررسی قرار دهد.

غریب آبادی همچنین افزود: این اقدامات با فشار شدید کشورهای مختلف از جمله هیأت ایرانی به آمریکا تحمیل شد. متأسفانه آمریکا به شدت کشورها را تحت فشار قرار داد تا با اعلام عدم پایبندی خود به معاهده و حتی با تعیین یک زمان بندی سه تا پنج ساله برای امحای سلاحهای شیمیایی و همچنین ارجاع عدم پایبندی به شورای امنیت موافقت ننمایند. در نتیجه، پیشنهادهای جایگزین مانند گزارش مدیرکل به مجمع عمومی و ارائه طرح امحاء و تعیین زمان امحاء در آن طرح ارائه شد که مورد پذیرش هیئت ایرانی واقع نگردید.

سفیر کشورمان در لاهه گفت: حضور روسیه در کنار آمریکا از پیچیدگیهای این موضوع بود. روسیه بر خلاف آمریکا زمان کمتری را برای امحای نهایی مطرح کرده بود و علت آن نیز مشکلات مالی ذکر شده بود. اما در اراده سیاسی آمریکا برای انهدام سلاحهای شیمیایی تردید جدی وجود دارد. از این رو برخی کشورها ترجیح دادند که برای کمک به روسیه با این تصمیم کنار بیایند. از سوی دیگر، آمریکا تهدید کرده بود چنانچه زمان بندی سه تا پنج ساله و ارجاع موضوع به شورای امنیت به صراحت در متن تصمیم بیاید، مانع اتخاذ تصمیم خواهد شد و طبیعتاً بی تصمیمی به سود این کشور تمام می شد. سرانجام با فشار آمریکا 101 کشور با پیشنهادهای جایگزین موافقت کردند. لازم به توضیح است که سازمان 188 عضو دارد. جمهوری اسلامی ایران نیز که موضع اصولی در مخالفت با وجود سلاحهای شیمیایی دارد و خود قربانی این سلاحهاست، از آنجا که قصد آمریکا نگهداری و حفظ سلاحهای کشتار جمعی و استفاده از آنهاست، که تهدیدی برای اعتبار و حیثیت کنوانسیون خواهد بود، به این تصمیم علی رغم اینکه در بسیاری از اقدامات اتخاذ شده نقش ایران پررنگ بود، نپیوست.

غریب آبادی، یکی از نتایج این موضع را روشنگری افکار بین المللی در خصوص عدم پایبندی آمریکا و تهدید سلاحهای شیمیایی این کشور برای صلح و امنیت بین المللی ذکر کرد و ابراز نمود بسیاری از هیأتهای شرکت کننده در کنفرانس، از مواضع اصولی و منطبق با کنوانسیون ایران تمجید کردند و حتی متن تصمیم کنونی را حاصل تلاشها و پیگیریهای جدی هیئت ایرانی و چند هیأت دیگر ذکر کردند.

2-  تصویب شبکه بین المللی حمایت از قربانیان سلاحهای شیمیایی:

کنفرانس در آخرین روز نشست خود، پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران برای تشکیل "شبکه بین المللی حمایت از قربانیان سلاحهای شیمیایی" را با اجماع تصویب نمود.

سفیر و نماینده دائم کشورمان نزد سازمان، طی سخنانی ضمن قدردانی از دبیرخانه فنی و مدیرکل سازمان و هیأتهای حاضر در کنفرانس به خاطر تصویب پیشنهاد کشورمان، این اقدام را پس ازگذشت 15 سال از پیدایش کنوانسیون منع سلاحهای شیمیایی، گامی مهم برای ابراز همدردی با قربانیان سلاحهای شیمیایی، به ویژه زنده نگاه داشتن یاد شهیدان و جانبازان شیمیایی کشور عزیزمان دانست و ابراز امیدواری کرد تا اقدامات بیشتری برای رسیدگی به وضعیت قربانیان از سوی سازمان مورد توجه و پیگیری قرار گیرد.

غریب آبادی همچنین افزود: با تلاش هیأت نمایندگی کشورمان نزد سازمان منع سلاحهای شیمیایی در مهرماه سال گذشته نیز شورای اجرایی سازمان مصوب نمود که مدیرکل سازمان هر سال پیام همدردی با قربانیان سردشت و در محکومیت کاربرد سلاحهای شیمیایی صادر نماید و اولین پیام نیز در 7 تیرماه سال جاری با برگزاری مراسمی با حضور مدیرکل سازمان و سفرای مختلف قرائت گردید.

سفیر کشورمان در ادامه گفت: متأسفانه نگاه کنوانسیون به قربانیان آتی سلاحهای شیمیایی است، اما پس از پیگیریها و مباحث فراوان موفق شدیم مصوبه تشکیل "شبکه بین المللی حمایت از قربانیان سلاحهای شیمیایی"را که شامل قربانیان موجود و آتی می شود، به تصویب برسانیم. وی این اقدام و همچنین مصوبه صدور پیام همدردی مدیرکل با قربانیان سردشت را دو گام اساسی دانست که این سازمان نسبت به وضعیت قربانیان سلاحهای شیمیایی که کنوانسیون پیدایش خود را مدیون آنهاست، تاکنون برداشته است. سفیر کشورمان افزود: نمایندگی کشورمان نزد سازمان، تمامی توان و ظرفیت خود را به کار گرفته تا جامعه بین المللی از دردها و آلام قربانیان سلاحهای شیمیایی غافل نماند و با این هدف امسال نیز نمایشگاه آثار کاربرد سلاحهای شیمیایی در ایران با همکاری بنیاد شهید و امور ایثارگران و حضور برخی جانبازان عزیز در حاشیه کنفرانس برگزار گردید که مورد استقبال چشمگیر هیأتها قرار گرفت.

لازم به توضیح است جمهوری اسلامی ایران در کنفرانس پانزدهم کشورهای عضو سازمان (آذر 1389)، طرح تشکیل "شبکه بین المللی حمایت از قربانیان سلاحهای شیمیایی" را ارائه نمود و مصوب شد تا شورای اجرایی به بررسی آن بپردازد و توصیه های خود را به کنفرانس سال جاری ارایه نماید. مصوبه کنفرانس حاضر نیز حاصل تلاشها و پیگیریهای گسترده و جدی در یک سال گذشته می باشد.

برابر این مصوبه، کنفرانس اعضاء مصوب کرد تا "شبکه بین المللی حمایت از قربانیان سلاحهای شیمیایی" و صندوق داوطلبانه مربوط به آن توسط سازمان ایجاد شود. همچنین دبیرخانه فنی موظف شد تا با سازمانهای منطقه ای، بین المللی و غیردولتی مرتبط با این موضوع در تماس مستمر باشد و بخشی از فضای وبسایت سازمان را نیز، از جمله برای درج اطلاعات مربوط به سوابق استفاده از سلاحهای شیمیایی و قربانیان آن اختصاص دهد. همچنین بانک  اطلاعاتی، به ویژه در حوزه چگونگی کمک به قربانیان سلاحهای شیمیایی نیز توسط سازمان و در وبسایت آن ایجاد خواهد شد. این مصوبه همچنین از تمامی کشورهای عضو می خواهد تا ضمن کمک به صندوق داوطلبانه این شبکه، امکانات درمانی برای قربانیان سلاح های شیمیایی را در کشورهای خود فراهم نمایند و در اختیار آنها قرار دهند و برای افزایش آگاهی لازم در سطح ملی در خصوص قربانیان سلاحهای شیمیایی نیز اقدامات عملی انجام دهند. همچنین از کشورهای عضو خواسته شده تا تبادل و مواد کمکی مربوط به حمایت از قربانیان سلاحهای شیمیایی را تسهیل نمایند. مدیرکل سازمان نیز موظف شده است که هر دو سال یک بار درخصوص این مصوبه به کنفرانس گزارش ارائه نماید.

3-  انتخاب ایران به عنوان معاون کنفرانس:

سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان منع سلاحهای شیمیایی که معاون رئیس کنفرانس پانزدهم نیز بود، مجدداً با اجماع به مدت یک سال دیگر به عنوان معاون کنفرانس از گروه آسیایی انتخاب شد.

4-  انتخاب مجدد ایران به عنوان عضو شورای اجرایی:

در سومین روز از شانزدهمین کنفرانس سالانه اعضای سازمان منع سلاحهای شیمیایی در لاهه هلند، جمهوری اسلامی ایران با تصمیم اجماعی کنفرانس برای یک دوره دو ساله دیگر به عنوان عضو شورای اجرایی سازمان از گروه آسیا انتخاب شد.

غریب آبادی ضمن بااهمیت خواندن این انتخاب در این مقطع حساس که بحث عدم پایبندی آمریکا به تعهدات خلع سلاحی آمریکا مطرح است و جمهوری اسلامی ایران نیز با جدیت آن را پیگیری می کند، گفت: جمهوری اسلامی ایران بزرگ ترین قربانی سلاحهای شیمیایی است و طبیعی است که باید در این نهاد سیاستگزار و حساس سازمان و در تمامی تصمیمات حضور فعال داشته باشد. وی افزود: انتخاب مجدد ایران به عضویت در شورای اجرایی، به ما این فرصت و امکان را خواهد داد تا همچنان موضوع عدم پایبندی آمریکا را در جلسات و نشستهای مختلف شورا یادآوری و پیگیری نماییم. غریب آبادی پس از انتخاب کشورمان به عنوان معاون کنفرانس شانزدهم اعضاء، انتخاب مجدد ایران به عنوان عضو شورای اجرائی سازمان را دومین موفقیت کشورمان در عرصه سیاست خارجی در حوزه سازمانهای بین المللی دانست.

لازم به توضیح است که شورای اجرائی که 41 عضو دارد و در سال نیز چهار جلسه منظم برگزار می کند، رکن اجرائی سازمان منع سلاحهای شیمیایی است و در برابر کنفرانس اعضاء مسئول است. شورای اجرائی، وظیفه ارتقا و اجرای موثر و پایبندی به کنوانسیون را برعهده دارد. همچنین باید بر عملکرد دبیرخانه فنی سازمان نیز نظارت نماید و با مراجع ملی کشورهای عضو همکاری نموده و مشورت و همکاری میان اعضاء را تسهیل نماید. برنامه و بودجه سازمان نیز باید توسط شورای اجرائی  بررسی و برای تصویب به کنفرانس اعضاء پیشنهاد شود. دستورکار کنفرانس سالانه اعضاء نیز توسط شورا تنظیم می شود و شورا می تواند درخواست تشکیل کنفرانس ویژه اعضا را نیز بنماید. شورای اجرایی باید هر موضوع مربوط به اجرای کنوانسیون شامل نگرانیها درخصوص پایبندی و موارد عدم پایبندی را مورد بررسی قرار دهد و نتیجه را به اطلاع اعضا و کنفرانس سالانه برساند. شورای اجرایی می تواند در موارد عدم پایبندی، اقداماتی را برای بهبود وضعیت ظرف موعد زمانی مشخص مقرر دارد و توصیه هایی را نیز به کنفرانس برای چگونگی برخورد با موضوع ارائه نماید. شورا همچنین می تواند در موارد حاد، موضوع را به اطلاع مجمع عمومی و شورای امنیت سازمان ملل متحد برساند.

5-   مصوبه کنفرانس در تأیید همکاریهای بین المللی میان کشورهای عضو:

غریب آبادی با اشاره به اینکه یکی از مفاد مهم کنوانسیون منع سلاحهای شیمیایی، تسهیل و توسعه همکاریهای بین المللی در حوزه صلح آمیز می باشد، گفت: خوشبختانه با تلاش و پیگیری جدی کشورهای در حال توسعه و عدم تعهد که با مقاومت گسترده آمریکا و غربیها مواجه بود، از زمان پیدایش کنوانسیون پس از 15 سال، کنفرانس تصمیمی را اتخاذ نمود و در آن نقشه راه برای اجرای این بخش از مفاد کنوانسیون را به تصویر کشید که حائز اهمیت بسیار است. این مصوبه زمینه ای شد که در اجلاسهای آینده بتوان گامهای بیشتری در جهت همکاریهای بین المللی فیمابین کشورها برداشت.