مرکز پژوهشهای مجلس:

نرخ ارز چشم اسفندیار هدفمندسازی شد

کد خبر: ۲۰۵۵۳۵

تاریخ: ۰۲ آذر ۱۳۹۰ - ۰۹:۱۲

سیاستهای غلط بانک مرکزی در مهار بازار ارز به مبارزه پنهان اقتصاد زیرزمینی با سیاستهای پولی کشور دامن زده است.

مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی به نقد برنامه ارزی بانک مرکزی پرداخته است، در این گزارش ضمن بررسی دلایل گرانی ارز و نقد عملکرد بانک مرکزی به عنوان پیشنهاد به بانک مرکزی توصیه شده است ضمن افزایش عرضه ارز در بازار برای شکستن فضای رانتی حاکم بر بازار ارز از ابزارهای الکترونیکی و کارت های ارزی جهت کاهش فاصله بین نرخ بازار ارز رسمی و غیر رسمی استفاده کند یعنی کاری که متاسفانه در برنامه های بانک مرکزی کمتر به آن توجه شده است.

نکته جالب آنکه مرکز پژوهشهای مجلس تاکید کرده است در صورتی که بازار ارز مهار نشود می تواند به شکست برنامه هدفمندسازی یارانه ها منجر شود.

در این گزارش دلایل اصلی افزایش قیمت ارز در بازار را در هفت محور عنوان شده که به شرح زیر است:

1- بخش عمده ارز خریداری شده در بازار آزاد و اقتصاد زیرزمینی عرضه می شود، تصمیمات غیر کارشناسانه ، تغییرات قیمت سکه و ارز و تاثیرات آن بر اقلام هزینه و مصرف باعث می شود که یک عده در اقتصاد زیرزمینی به دلیل دسترسی به منابع نقدینگی یک نوع مبارزه پنهان با سیاستهای پولی کشور را دامن بزنند.
2- طرح عرضه ارز توسط بانک مرکزی از طریق صرافی های مجاز ، التهاب بازار ارز را کاهش نداد ونتوانست فاصله بین ارز رسمی و ارز با قیمت آزاد را کاهش دهد.
3- انتظار روانی مردم و صرافی ها مانع کاهش قیمت ارز در بازار غیر رسمی شد.
4- به علت دلالی و سودگری برای انتفاع از افزایش ارزش آتی ، نرخ ارز افزایش یافت.
5- برخی از مردم (اجیرشده ها) از استانهای مختلف و توسط دلال ها به تهران آورده شدند و در ازای دریافت مبلغی، برای دلالان در صف خرید ایستاده وتامین ارز کردند.
6- برخی صرافی ها با گمان امکان افزایش قیمت ارز بعد از اتمام عرضه توسط بانکها تابلوی خرید و فروش ارز را جمع آوری کردند که نوعی تخلف محسوب می شود و بانک مرکزی نیز علی رغم ابلاغ بخشنامه در برخورد با آنها موفق نبود.
7- انتظارات در مورد آینده نرخ ارز در مقایسه با نگهداری سایر دارایی ها و همچنین محدودیت های قانونی در فروش ارز رسمی موجب افزایش نرخ و ایجاد نوسان در قیمت ها شده است.

مرکز پژوهشهای مجلس در انتهای این گزارش چهار راه را برای مقابله با وضعیت نابسامان فعلی ارایه شده که چکیده این راهکارها به شرح زیر است:

1- بانک مرکزی برای تثبیت نرخ ارز که لازمه موفقیت سیاست هدفمندسازی یارانه هاست، لازم است بابه کار گیری ابزارهای مختلف نسبت به ساماندی بازار ارز اقدام کند.
2- در صورتی که منابع کافی تامین ارز وجود داشته باشدبانک مرکزی می تواند بخش عمده آن را با همان سیاست نرخ مرجع در بازار عرضه کند تا سود واسطه گری و رانت مربوط به دلالها کاهش و درآمد بانک مرکزی افزایش یابد.
3- نیازی به تامین ارز مسافری با قیمت رسمی برای همه مسافران خارجی وجود ندارد. این افراد می توانند با همان قیمت مرجع نیاز خود را تامین کنند.
4- ایجاد سیستم دریافت و پرداخت با نرخ ارز مرجع موجب نزدیک شدن نرخ بازار آزاد به نرخ ارز مرجع میشود. به عبارت دیگر عرضه اضافی نرخ مرجع موجب کاهش تقاضای سوداگرانه خواهد شد.