آپارتاید آموزشی در آموزش‌وپرورش:

سنگ‌اندازی بر سر راه رقیب فرضی! + جوابیه

بنا بر آمار، بیش از هفت میلیون نفر از کسانی که باید در مدارس حاضر باشند و آموزش ببینند، در سال تحصیلی جاری غایب هستند؛ غیبتی طولانی‌تر از اینکه با آوردن ولی دانش آموز، مشکل مرتفع شود، شاید باید وزارت متصدی امورشان برای پاسخ فرا خوانده شود، چون بیش از یک سوم واجدین شرایط تحصیل، ترک تحصیل کرده‌اند!

کد خبر: ۲۰۴۷۳۷

تاریخ: ۲۹ آبان ۱۳۹۰ - ۱۱:۱۲

سرویس اجتماعی ـ در سال تحصیلی جاری (۹۰ ـ۹۱) و بنا بر آمار اعلام شده از سوی وزارت آموزش و پرورش، از ۱۹ میلیون و ۴۳۵ هزار نفری که در گروه سنی هفت تا نوزده سال هستند، تنها ۱۲ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر سال تحصیلی را آغاز کردند؛ یعنی بیش از هفت میلیون نفر در این بازه سنی، ترک تحصیل کرده‌اند؛ بیش از ۳۷ درصد!

به گزارش «تابناک»، بر پایه نقشه جامع علمی کشور ـ که توسط رئیس جمهور ابلاغ شده ـ شاخص پوشش تحصیلی در سال ۱۴۰۴ باید به پوشش 100 درصدی در آموزش عمومی و ۹۵ درصد در آموزش متوسطه برسد؛ اما چگونه؟

آیا با این سیستم کنونی، که باعث فرار دانش آموزان از مدرسه شده و با امکانات موجود، قوانین سخت و... می‌توان به این اهداف دست یافت یا نیاز به سیستم جامع دیگری هست؟

این در حالی است که در کشورهای توسعه یافته، تلاش می‌کنند که روش‌های متنوع آموزشی را به سیستم آموزشی خود وارد کنند، تا با آسان بودن آن برای فراگیران، در کمترین زمان و کمترین هزینه به نتایج مطلوبی دست یابند. یکی از این سیستم‌ها، سیستم آموزش از راه دور است که شاید بهترین مکمل برای آموزش مدرسه‌ای باشد؛ سیستمی که با آموزش‌های نیمه حضوری و غیر حضوری، می‌تواند بخش گسترده‌ای از ترک تحصیل کنندگان را جذب کند.

در چند سال اخیر، سیستم آموزش از راه دور ـ‌ که متمایز از سیستم آموزشی سنتی‌مدار است ـ‌ مورد توجه روزافزون قرار گرفته و هدف نهایی آموزش از راه دور، ایجاد تحول در برنامه‌های آموزشی و برقرار کردن عدالت آموزشی است. به این صورت که این نوع از آموزش، برای دانش‌آموزانی که به سبب بیماری طولانی ـ بیماران خاص و معلولیت (که آمار چشمگیری است) و یا حتی بعد مسافت، قادر به حضور در یک سیستم آموزشی سنتی نیستند، راه نجات است و یا برای آن دسته از بزرگسالان که در حین دنبال کردن فعالیت‌های شغلی، مایل به تکمیل و ادامه تحصیلشان هستند، شیوه‌ مطلوب و قابل قبولی است.

این آموزش حتی می‌تواند برای دانش آموزانی که مایل به جبران عقب‌ماندگی درسی هستند هم مفید باشد؛ اما نکته اینجاست که تحقیقات نشان می‌دهد، کشور‌های در حال توسعه از این ابزار برای گریز از بن‌بست‌های آموزشی استفاده کرده‌اند، نه برای توسعه.

در کشور ما نیز وزارت آموزش و پرورش، مصوبات بسیاری در این زمینه داشته است، ولی به جای تقویت این سیستم آموزش نوین و واگذار کردن بخشی از مأموریت‌های خود به آن، هر روز شاهد ایجاد موانع و محدودیت‌های غیرکار‌شناسی و بعضاً عجولانه در راه این نظام نوپای آموزشی هستیم؛ به عبارتی بهتر، هنوز برخی از مسئولین مربوطه، به مانند رقیب با این سیستم برخورد می‌‌کنند؛ نمونه‌هایی از موانع ایجاد شده توسط مسئولین امر گواه این امر است:

• امکان نداشتن جذب دانش آموزان در رشته‌های فنی و حرفه‌ای،

• محدود کردن مراکز به فعالیت در دو رشته و نه بیشتر؛ با توجه به اینکه بیشتر دانش آموزان بزرگسال در این مراکز شاغل بوده و امکان حضور مستمر در کلاس‌های درس را ندارند و هر کدام در رشته‌ها و مهارت‌های خاصی اشتغال دارند،

• و اجبار به برگزاری امتحانات پایانی نیم‌سال‌های تحصیلی دانش‌آموزان مدارس آموزش از راه دور در مدارس بزرگسال، به بهانه تخلف در امتحانات برخی مراکز؛ آیا این توهینی به ۲۷ هزار نفری نیست که در این سیستم شاغل هستند؟

این محدودیت‌ها در حالی اعمال می‌شود که شورای عالی اداری، در یکصدوچهل وپنجمین نشست خود، نام مراکز آموزش از راه دور را به مدارس تغییر داده است؛ یعنی برای نمونه، درباره برگزاری امتحانات، اختیار یک امر حیاتی از یک مرکز آموزشی ـ که کارش آموزش و ارزیابی است ـ گرفته و به مدرسه دیگری سپرده شده است. آیا این تبعیض و به قول امروزی، آپارتاید آموزشی نیست؟

مگر نه اینکه به استناد بند ۹ اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تبعیض ناروا و ناعادلانه نفی شده است؟ دانش‌آموزان آموزش از راه دور چه گناهی کرده‌اند که باید اینگونه با آن‌ها برخورد شود؟

آیا اگر مؤسسی که میلیون‌ها تومان بابت تهیه فضا، تجهیزات و هزینه عوامل اجرایی داده متضرر شود، رعایت حق‌الناس است؟ آیا نمی‌شد با گذاشتن ناظر ثابت و... امتحانات در خود مرکز آموزشی برگزار شود یا دلیل دیگری است؟!

آموزش نوین از راه دور، روز به روز در دنیا در حال گسترش کمی و کیفی است و مسئولین آموزش و پرورش کشور، بناچار مجبور خواهند شد برای برون رفت از این مشکل بزرگ تارکین تحصیلی که همه ساله به آمار آنها افزوده می‌شوند، به آن تن در دهند.

جوابیه

پیرو انتشار این خبر، رئیس مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش توضیحاتی ارائه کردند که همانگونه منتشر می‌شود:

باسلام و احترام

۱-باعنایت به اینکه تا دوسال گذشته عده معدودی از مراکز آموزشی از راه دور درقالب مجوز‌های خاص واختصاصی به فعالیت مشغول بودند لذا برایتقویت و توسعه این مراکز هم اکنون کلیه مدارس غیرانتفاعی مجاز به اخذ مجوز دراین زمینه هستند وعلاوه بر مجوز‌های قبلی به تعداد مدارس غیرانتفاعی کشور امکان توسعه مراکز آموزش از راه دور فراهم شده است.

۲- دربحث آموزش از راه دور موضوع آموزش مطرح است نه آموزش صوری، لذا طبیعی است برای جلوگیری ازانحراف وسوء استفاده‌های احتمالی که بعضا شاهد خبرهای آن درگذشته بوده‌ایم به نوعی عمل شود که اعتبار نظام آموزشی خدشه دار نگردد. واینکه این مراکز می‌بایست دریکی از مدارس دولتی صرفا آزمون بدهند آن هم آزمونی استاندارد ومنطبق با مطالبی که آموزش دیده‌اند به معنای عدم توسعه این مراکز نیست.

۳-شایان ذکر است به اعتقاد کار‌شناسان حضور دانش آموزان لازم التعلیم درمدارس علاوه بر یادگیری وآموزش از مباحث تربیتی، پرورشی، ورزشی ومهارت‌های اجتماعی و.... برخوردار می‌گردند. لذا باتوجه به اینکه وجود مدارس دراقصی نقاط کشور وامکان پذیرش وثبت نام همه دانش آموزان، تحصیل دانش آموزان لازم التعلیم درمراکزی چون مراکز آموزش از راه دور باوجودامکان تحصیل درمدرسه عادی نوعی بی‌عدالتی آشکار وغیرقابل انکار می‌باشد.

لذا اشاره به این نکته که عدم امکان تحصیل دانش آموزان لازم التعلیم درمراکز ازجمله مراکز آموزش از راه دور از عدالت آموزشی دور است نشان از عدم شناخت به مقوله تعلیم وتربیت می‌باشد بلکه عدالت آموزشی درصورتی محقق می‌شود که امکان تحصیل درمدارس تمام وقت وبا تمام جوانب آموزشی فراهم کرده باشیم.

همچنین منع تحصیل لازم التعلیم‌ها درمراکز آموزش از راه دور با هدف تحصیل درمدرسه عادی و برخورداری ازاستانداردهای آموزشی و پرورشی و... با عدالت آموزشی تعریف شده است.