سیاه چادر؛ سر پناه محرومیت

اسماء زنگی آبادی

کد خبر: ۲۰۳۳۷۱

تاریخ: ۲۲ آبان ۱۳۹۰ - ۱۰:۴۳

در حالی که استان کرمان از لحاظ تعداد ایلهای عشایری رتبه دوم را در کشور دارد این قشر از حداقل امکانات اعم از آب شرب و حمام و سرویس بهداشتی محرومند.

در حال حاضر حدود 15 درصد از بافت جمعیتی استان کرمان را عشایر تشکیل می دهند؛ کسانی که هم دوران با انسان های قرن بیست و یکمی هستند اما به جای نفس کشیدن در شهرهایی با هوای دم کرده و در واحدهای چند متری آسمانخراشها، در سیاه چادرهایی در دل طبیعت زندگی می کنند و به جای فست فودها و انواع غذاهای فانتزی که سلامت انسان رادر تهدید جدی خود دارند، همان شیربرنج و کاچی و دوغ و پنیر گوسفندهای خودشان را مصرف می کنند.

عشایر؛ اگر چه در چند کیلومتری خود ما زندگی می کنند ولی نه با پشت میز نشینی انس دارند و نه از ترافیک خسته کننده خیابانها گلایه مند؛ در همین حال، این قشرهرچند که گرفتار دغدغه های زندگی ماشینی نشده اند ولی مشکلات آنها پا برجا بوده و شکل دیگری دارد؛ بنا به گفته فرمانداران برخی شهرستانهای استان کرمان که جمعیت عشایری بیشتری دارند این قشر در حال حاضر نه علوفه کافی برای دامهایشان دارند و نه دلالان اجازه می دهند از فروش تولیدات خود چیزی عایدشان شود و بدتر آنکه عشایر کرمان آب شرب کافی در اختیار خودشان هم نیست چه برسد به دامهایشان کما اینکه امکانات بهداشتی اعم از سرویس بهداشتی و حمام هم برای این افراد وجود ندارد؛ اینها هم در شرایطی است که تاکنون کسی نیست که به خاطر آورد عشایر از این وضع خود گلایه ای و یا اعتراضی داشته باشند.

حتی رسانه های کرمان نیز تاکنون خبری از اوضاع و احوال عشایر هم استانی خود نگرفته اند هر چند مدیران عشایر کرمان هم رویکردی رسانه ای را در پیش نگرفته اند.

تشکیل جلسه ساماندهی عشایر پس از 18ماه

در این شرایط، اتفاقی رخ داده که می توان آن را به فال نیک گرفت و این امر تشکیل ستاد ساماندهی عشایر استان در استانداری کرمان است؛ ستادی که از فرمانداران و مدیران کل ادارات مرتبط با امور عشایر تشکیل شده و وظیفه اش از عنوانش هویداست.

این ستاد در حالی که از 22 اردیبهشت ماه سال گذشته تاکنون جلسه ای را تشکیل نداده، در نهایت نشستی را با حضوراعضا برگزار کرد که طی آن، مشاور استاندار کرمان  در امور عشایر، فرمانداران شهرستانها، مدیران کل امورعشایری شمال و جنوب، منابع طبیعی و جهاد کشاورزی استان از مشکلات عشایر کرمان گفتند.

گودالی که با پول پر نمی شود

غلامرضا امیر شکاری، مدیر کل امورعشایری استان کرمان با بیان اینکه عشایر کم توقع ترین قشر جامعه هستند که در دور افتاده ترین مناطق به امر تولید مشغول هستند گفت: اما خدماتی که به این افراد داده می شود ناکافی است.

وی ادامه داد: محرومیتهای عشایر کرمان بسیار بالاست و مشکلات آنها مانند گودال عمیقی است که هر چه هم پول هزینه کنیم پر نمی شود.

امیر شکاری تاکید کرد: شاخصه های برخورداری از نعمات مادی و معنوی در مناطق عشایری کرمان بسیار پایین است.

وی اضافه کرد: بر خلاف شهرها و روستاها این شاخصه دربین عشایر به 20 درصد هم نمی رسد.

عشایر با کمبود شدید علوفه مواجه هستند

مدیر کل امورعشایری استان کرمان یکی از مشکلات اساسی عشایر کرمان را کمبود علوفه به دلیل خشکسالی های متوالی دانست و افزود: زیر سازی راهها، برق رسانی به مناطق عشایری، ایجاد شرایط برای فروش دام زنده عشایر و تشکیل ستاد ساماندهی شهرستانهای عشایر نشین ضروری است.

وی البته از کمک 120 میلیارد تومانی سایر ارگانهای استان به عشایر از زمان تشکیل ستاد ساماندهی خبر داد و اظهار داشت: سند راهبردی توسعه امورعشایر استان یکی از کارهای نوینی بود که برای اولین باردر کشور در کرمان صورت گرفت.

90 درصد عشایر جنوب استان آب شرب ندارند

اسدالله توکلی، مدیر کل امور عشایری جنوب استان کرمان با اشاره به سکونت11 هزار خانوار از عشایر در جنوب کرمان اظهارداشت: یکی از مشکلات اساسی ما آبرسانی سیار به عشایر است.

وی گفت: روزانه به وسیله 10 کامیون 120 مترمکعب آب به عشایر منطقه داده می شود که حداقل هزینه ای معادل 200 هزار تومان دارد.

توکلی افزود: شهرداریها و شرکتهای آب و فاضلاب در این زمینه به ما کمک نمی کنند.

وی تامین آب شرب را جدی ترین مشکل عشایر جنوب استان ذکر کرد و گفت: در حال حاضر در عنبرآباد بیش از هفت خانوار هستند که با مشکل تامین آب شرب بهداشتی روبرو هستند.

توکلی اضافه کرد: در کنار این، بارندگی های اخیر هم کلیه تلاش های ما را بر باد داد؛ به عنوان نمونه در مناطق دلفارد و جبالبارز جنوبی در اثر این سیلاب راهها به طور کامل خراب شد.

عشایر به سرویس بهداشتی و حمام دسترسی ندارند

وی گفت: انتظار ما این است که هر سال قسمتی از راهها آسفالت شود تا شاهد چنین مسایلی نباشیم.

وی همچنین بیان داشت: حدود 90 درصد عشایر در مناطق قشلاقی جنوب به حمام، سرویس بهداشتی و آب آشامیدنی دسترسی ندارند که این مسئله جای تاسف دارد.

بین دستگاههای اجرایی اختلاف است

فرماندار شهرستان بافت هم در این نشست از مشکلات عشایر این منطقه گفت.

محمد علی بهروز با بیان اینکه در زمینه مرتع داری و تعیین حدود مراتع بین دستگاههای اجرایی در شهرستانها اختلاف وجود دارد اظهارداشت: در مناطقی که قرق می شود با عشایر برخوردهای بسیار تندی صورت می گیرد.

بهروز افزود: به عنوان نمونه زنی از عشایر که سرپرست خانوار ندارد چندی پیش به همین دلیل 2 میلیون تومان جریمه شد آن هم در شرایطی که کل زندگی او 500 هزارتومان نمی ارزد.

فرماندار بافت ادامه داد: در برخی موارد در اداره منابع طبیعی، تخم مرغ دزد با شتردزد اشتباه گرفته می شود!

وی همچنین بیان داشت: در بحث محیط زیست هم پارک ملی خبر برای عشایر مشکل جدی ایجاد کرده است.

بهروز گفت: به عشایری که دراین منطقه بوده اند گفته شده که باید خارج شوند چون که این محدوده، منطقه ای حفاظت شده است اما مشخص نشده که کجا باید بروند و هر روز بر سر این مسئله درگیری داریم.

وی ادامه داد: در بحث تعیین تاریخ دقیق کوچ هم بین کرمان و هرمزگان سالهای سال اختلاف وجود دارد.

فرماندار بافت با بیان اینکه عشایر این منطقه در مناطق قشلاقی آبشخور دام ندارند اظهار داشت: با توجه به جمعیت زیاد عشایر در کرمان و در شهرستان بافت متاسفانه ما هنوز شاهد یک جشنواره فرهنگی ویژه عشایرنبوده ایم.

تولیدات عشایر بافت در جیب دلالان

بهروز تصریح کرد: درزمینه تولیدات دامی عشایرهم، کارخاصی صورت نگرفته است و تنها در شهرستان بافت یک کارخانه کرک وجود دارد که وضعیت نامناسبی داشته و عمده محصول آن دست دلالان است و به عشایر چیزی نمی رسد.

درهمین حال، استاندار کرمان از فرماندار بافت سوال کرد که از اعتبارات تملک این شهرستان چه میزان به عشایراختصاص داده شده است؟ بهروز در پاسخ گفت: بیش از 200 میلیون تومان به این منظور اختصاص داده ایم.

سپس، استاندار اظهار داشت: از ماده 180 قانون برنامه پنجم توسعه حدود 890 میلیون تومان برای استان پیش بینی شده است که توزیع آن باید با دقت انجام شود.

عشایر بردسیر از حداقل امکانات بهداشتی بی بهره اند

غلامعلی موحدی نیا، فرماندار بردسیر نیز از مشکلات عشایر این منطقه گفت.

وی با بیان اینکه حدود 80 هزار نفر از عشایر در مناطق ییلاقی و قشلاقی این شهرستان زندگی می کنند بیان داشت: به دلیل بروز خشکسالی های متوالی، عشایر این منطقه از لحاظ اقتصادی با مشکل جدی مواجه شده اند.

موحدی نیا ادامه اد: به دلیل کمبود آب، عشایر دام های خود را اطراف موتورهای آب کشاورزی مستقر می کنند که با توجه به اجرای سیستمهای آبیاری تحت فشار در حال حاضر تا میناب شرب دامها با مشکل جدی مواجه شده است.

فرماندار بردسیر تصریح کرد: اگر بودجه 35 میلیون تومانی که برای بهره برداری از مجتمع دامداری بهرامجرد نیاز است تامین شود می توان تا حدودی این مشکل را برطرف کرد.

وی بیان داشت: عشایر منطقه بردسیر هم از حداقل امکانات بهداشتی اعم از سرویس بهداشتی و پزشک خانواده محرومند که تقاضا داریم در این زمینه اقدامی صورت گیرد.

وی البته گفت: در بردسیر اقدام خوبی صورت گرفته که طی آن فروشگاه چند منظوره عرضه محصولات عشایر راه اندازی شده است.

موحدی نیا اظهار داشت: این اقدام تا حدودی باعث حذف دلالان و تقویت اقتصادی عشایر شده است.

به بیمه عشایر قلعه گنج توجه شود

در ادامه جلسه ساماندهی عشایر استان کرمان، فرماندار قلعه گنج از مشکلات عشایر این شهرستان سخن به میان آورد.

حسن مرادی با اشاره به وجود بزرگترین مرتع ایران در این منطقه اظهارداشت: در منطقه جازموریان، حد فاصل رودبار و قلعه گنج، مرتعی با 320 هکتار وسعت وجود دارد که تا پیش از خشکسالی ها علوفه این مرتع بسته بندی و به دیگر استانها فرستاده می شد.

وی بیان داشت: ضروری است برای شناسایی این منطقه و جذب سرمایه گذار، اعتباراتی اختصاص یابد تا جشنواره ای فرهنگی برگزار شود.

مرادی افزود: در زمینه عرضه محصولات دامی عشایر هم که از مشکلات جدی دراین منطقه است، هم اکنون نیاز به ساختار جدیدی نداریم و شرکتهای تعاونی عشایر بیکار هستند.

وی ادامه داد: باید این واحدها وارد کار شوند تا هم خودشان سود کسب کنند و هم درعرضه محصولات موفق شویم.

فرماندار شهرستان قلعه گنج به بیمه عشایر هم اشاره کرد و گفت: برای این بحث دولت اعتبار خوبی اختصاص داده اما در برخی شهرستانها این اعتبار به هفت درصد هم نرسیده است تقاضا داریم در زمینه ساختار بیمه عشایر توجه ویژه ای شود.

مرادی در ادامه ضمن تاکید بر استقلال ادارات عشایر در شهرستانهای استان اظهار داشت: در حال حاضر توزیع اعتبارات عادلانه نیست که تقاضا داریم هر اداره اعتباری مخصوص خود داشته باشد.

مکانهای آموزشی عشایر فهرج مشکل جدی دارد

حسین زین الصالحین، فرماندار شهرستان فهرج هم در این نشست از مشکلات عشایراین منطقه گفت.

وی اظهارداشت: در مناطق شرق استان کرمان مکانهای آموزشی واقعا مشکل دارند هیچ کدام نه مکان مناسبی هستند نه استحکام دارند.

وی افزود: عشایر این منطقه هم در تامین آب اشامیدنی دچار مشکل جدی هستند که باید بررسی ویژه ای برای این منظور انجام شود.

شیوه زندگی عشایر رابر رو به انقراض است

فرماندار رابر هم با بیان اینکه زندگی و جامعه ارزشمند عشایر این منطقه و کل استان رو به انقراض است اظهارداشت: در آینده نه چندان دوری این قشر را از دست خواهیم داد.

علیرضا مرادی افزود: استان کرمان بعد از فارس دومین منطقه در کشور از لحاظ جمعیت عشایری است اما بر خلاف فارس که جمعیت عشایری ان سیر صعودی دارد ما سیر نزولی را شاهد هستیم.

وی با بیان اینکه سردار سلیمانی فرزند سیاه چادرهای عشایرهمین منطقه است گفت: برای شکوفایی استعدادهای این قشر باید چاره ای اندیشیده شود.

مرادی بیان داشت: دانش آموزان عشایر رابر امکانات بسیار محدودی دارند.

منبع: مهر