محسن رضایی از سرگردانی اقتصاد ایران می گوید:

مصائب اقتصاد ایران در دولتهای سیاسی

طرح فدرال اقتصادي به جدا كردن سياست از اقتصاد توجه مي كند. با اجرای اين طرح، اقتصاد كشور را از تلاطم هاي سياسي در امان می ماند. در واقع جدايي اقتصاد از سياست، باعث مي شود تا اقتصاد با ثبات و امنيت - كه لازمه رشد و توسعه است -- به كار خود ادامه دهد. روسای مناطق به صورت انتخابي و انتصابي و از سوی جمعي از نخبگان از بخش هاي مختلف برگزیده مي شوند.

کد خبر: ۲۰۳۲۹۷

تاریخ: ۲۱ آبان ۱۳۹۰ - ۲۰:۰۹

سرویس اقتصادی- دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در گفتگوی تفصیلی به شرح ایده فدرالیسم اقتصادی پرداخت که در کشاکش سیاسی شدن فضای انتخابات 88 به کلی مورد غفلت واقع شد.

به گزارش «تابناک»، ایده فدرالیسم اقتصادی که می توانست یک تغییر نگاه استراتژیک به رویکرد رشد و پیشرفت اقتصادی کشور باشد مدتی مسکوت ماند اما اصحاب رسانه با پرسش مجدد از محسن رضایی پس از گذشت دو سال زمزمه های طرح مجدد این ایده را آغاز کردند تا در بوته نقد و پژوهش نظری به نظریات اقتصادی ایرانی برای اداره کشور افزوده گردد.

آنچه در پی می آید گزیده هایی است از این گفتگوی مفصل:

-اداره منطقه اي در جوامع بشري تاريخي قديمي دارد كه در حال حاضر به دو حالت سنتي و مدرن انجام ميشود.سنتي به شكل اداره منطقه اي كه شيخ نشين هاي حاشيه خليج فارس انجام ميدهند و تا قبل از دوره پهلوي در ايران نيز وجود داشته است. و مدرن آن در كشورهاي پيشرفته مانند كشورهاي اروپايي و امريكايي صورت ميپذيرد. اداره هر فدرال به صورت دمكراتيك انجام ميشود.

فدرال اقتصادی چیست؟

-فدرال اقتصادي نوع محدودشدهاي از اداره به سبك فدرال است و محدود به امور اقتصادي است. البته در اين روش مسائل سياسي و دفاعي به صورت متمركز انجام ميشود.

-مناطق فدرال اقتصادي به نحوي تشكيل ميشوند كه ملاحظات قومي و امنيتي در آن لحاظ ميشود. موضوع دوم اين است كه اقتصاد ايران به صورت تقسيم كار اداره شود. بايد توجه داشت كه هر يك از مناطق داراي منبع طبيعي و مزيتهاي اقتصادي مختلفي از جمله گاز، معدن، منابع، كشاورزي و... است. وابستگي مناطق به يكديگر باعث ميشود كه اين مناطق در عين اينكه به صورت فدرال اداره ميشوند با يكديگر در تعامل نيز باشند و هيچگاه از هم جدا نشوند.

سیاست غلط ارزی و  هزینه های تشکیل سرمایه

-وضعيت ارزي ايران و هزينه توليد و انرژي همچنين بروكراسي اداري، هزينه هاي تشكيل سرمايه و فعاليت اقتصادي در ايران را بالا برده اند. در واقع نرخ ارز اسمي با واقعي تفاوت دارد و مازاد توليد مناطق به خود آنها اختصاص نمي يابد. بسياري از توليدكنندگان و تجار هزينه ميكنند ولي از منابع كمتر بهره مند ميشوند. در فدراليسم اقتصادي اين ضعفها و نقصها بر طرف ميشوند.

-پول ملي واحد خواهد بود و سياستهاي اقتصادي كلان در كشور از مركز اعمال ميشود. به دليل اينكه تجارت و اعتبار اقتصادي ايران نزد خارجيها مهم است مبادلات چندجانبه بايد مديريت شود. اما برخي امور مهم بازرگاني از جمله نوع كالاها و خدمات در صادرات و وارادت به عهده مناطق گذاشته ميشود و مديريت آن به عهده فدرالهاست. روابط تجاري آنها هم داخلي است و محدوديت جديدي برايشان ايجاد نميشود.

مکانیسم انتخاب در فدرال اقتصادی

-انتخاب روسا به صورت انتخابي و انتصابي صورت ميگيرد و جمعي از نخبگان از بخشهاي تجاري، اقتصادي، شوراهاي استاني، تجار و بازرگانان انتخاب ميشوند. لذا  3گروه «دولت، تجار و شوراهاي استاني» ميتواند در انتخاب رياست فدرال اقتصادي موثر باشد.

-تقسيم كاري كه در ايران شكل گرفته به صورت ارزش افزوده منطقه اي نبوده و بلكه براساس مصرف ثروت ملي بوده است. به همين دليل صنعت به طور متوازن در مناطق كشور رشد نكرده است.

-هم اكنون در برخي شهرها و مناطقي نظير اصفهان، يزد، تبريز و مشهد که داراي سابقه كارآفريني بيش از 500 سال هستند و درجه آزادي اقتصادي و خصوصي سازي در آنها بسيار بالاست كه در اين خصوص بايد با برنامه ريزي دقيق و اصولي براي انتقال از اقتصاد متمركز به اقتصاد فدرالي فكر كرد.

جدا سازی اقتصاد از سیاست به مثابه راه نجات

-طرح فدرال اقتصادي  به جدا كردن سياست از اقتصاد است توجه ميكند. اين طرح چنين خواستهاي را اجرايي ميكند و اقتصاد كشور را از تلاطم هاي سياسي محافظت ميكند. در واقع جدايي اقتصاد از سياست باعث ميشود تا اقتصاد با ثبات و امنيت كه لازمه رشد و توسعه است به كار خود ادامه دهد.

- هميشه تعداد كمي از دانشمندان و فرهنگيان در دولتها حضور داشته اند بايد نقش پررنگي به آنها داده شود. در حال حاضر نيز به سمت كوچك كردن دولت پيش ميرويم و بنابراين امكان اضافه شدن اعضاي جديد به دولت وجود ندارد. بايد در يك ساختار مكمل وزارتخانه هاي نخبگي را ساماندهي كرد. وزارتخانه هاي نخبگي بايد بر وزارتخانه هاي ديگر نظارت داشته باشد. با انجام اين نظارت ميتوان معايب و محاسن دستگاهها را رصد و پيگيري كرد.

-مهمترين نكته در اين ميان اين است كه ملت ما بايد يك تصميم تاريخي بگيرد.اگر ملت 40 سال گذشته را مطالعه كند مسلما در سر كار آوردن دولت تجديدنظر خواهد كرد اكنون انتخابها به صورت آزمون و خطاست و به همين دلیل همواره مردم از انتخاب خود در پايان دولتها ناراضي هستند. در واقع در شرايط فعلي ما به انتخاب نخبگان نياز داريم و بايد بدانيم تشكيل و ايجاد يك دولت اقتصادي به رشد و تسريع فرايند توسعه كمك ميكند.

برای خواندن متن کامل گفتگو اینجا کلیک کنید.