روند محو آثار تاريخي گيلان شتاب گرفته است

تخريب یک مسجد تاريخی و ملی در رشت + عکس

مسجد تاريخي و ملي حاج حاکم نصیر رشتی كه تنها مسجد با ۲ محراب نماز در گیلان به شمار مي‌رود، رو به تخريب است و اين در حاليست كه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان از پاسخگويي در اين مورد خودداري مي‌كند

کد خبر: ۲۰۳۲۲۷

تاریخ: ۲۱ آبان ۱۳۹۰ - ۱۳:۵۹

مسجد تاريخي و ملي حاج حاکم نصیر رشتی كه تنها مسجد با ۲ محراب نماز در گیلان به شمار مي‌رود، رو به تخريب است.

تخريب اين مسجد در حالي انجام مي‌شود كه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان از پاسخگويي در اين مورد خودداري مي‌كند.

"مسجد حاج سمیع رشت" يا همان "حاج حاکم نصیر رشتی"، ۱۴مرداد ۸۲ با شماره ۹۳۸۲ در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است و بر اين اساس شامل قوانين حفظ آثار ملي مي‌شود و سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نيز به عنوان متولي اين موضوع، بايد از تخريب آن جلوگيري كند.

گیلان هم‌اكنون دارای ۹۵۴ اثر ثبت شده در فهرست آثار ملی کشور است.

مسجد ملي رو به تخريب

مشاهدات خبرنگار ما از اين بناي تاريخي نشان مي‌دهد هم‌اكنون يك ساختمان نیمه کاره با اسکلت بتن آرمه در ضلع جنوبی مسجد حاج سمیع قرار گرفته که در گذشته بنای مدرسه شاهدخت و از سقف متصل با این مکان مذهبی بوده است.

تخریب مدرسه شاهدخت برای ساخت ساختماني با پایه‌های بزرگ و برداشتن سقف متصل مسجد و مدرسه در گذشته و بالا رفتن دیوار آجری زرد رنگ با نصب غیر اصولی حلب، سبب ریزش باران در بخش جنوبی مسجد و در نتيجه ترك خوردن سقف ساختمان و محراب مسجد و در نهايت متروکه شدن اين بناي تاريخي و ملي شده است.

هم چنین در این بخش از مسجد سه عدد تیرآهن کار گذشته شده تا از فرو ریختن سقف خودداری بشود، از سویی دیگر ساخت این ساختمان نیمه کاره و گودبرداری آن در مجاورت مسجد، برخلاف قوانين ميراث فرهنگي در مورد آثار ملي، حریم منظری و حفاظتی آن را خدشه‌دار كرده است .

دیوار‌ها و سقف مسجد هم نیازمند مرمت اساسی است و اگر به زودی مرمت نشود، شاهد از بین رفتن آن‌ها خواهیم بود.

وضعیت مسجد حاج سمیع پيش از ثبت

بر اساس این گزارش، براساس گزارش طرح بررسی شناسایی باستان‌شناختی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری گیلان در سال ۸۶، این بنا در محله ساغری سازان، یکی از محله‌های قدیمی بخش مرکزی شهرستان رشت واقع شده است.

این مسجد توسط حاج حاکم نصیر رشتی در اواخر دوره قاجار ساخته و پس از فوت وي مسوولیت اداره آن به خاندان سمیعی از دیگر بزرگان این شهر سپرده شد.

این مسجد تاریخی دارای دو در ورودی است که یک در آن در ضلع شمالی و در دیگر آن در ضلع شرقی واقع شده؛ بنا در دو طبقه_ طبقه دوم براي اسکان خادم مسجد و استفاده بانوان در ایام شلوغ_ در ضلع غربی ساخته شده است.

این مسجد دارای ۱۵ستون است که ۴ تای آن به صورت ۸ ضلعی بوده كه به همراه خال‌های قوی چوبی کار نگهداری سقف بزرگ بنا را برعهده دارد.

پوشش سقف بنا هم از گذشته تا کنون سفال پوش بوده و در طبقه نخست و دور تا دور بنا کاشی کاری ۷ رنگ قاجاری نیز به کار رفته است.

قسمت زیبا و منحصر به فرد مسجد وجود ۲محراب براي قسمت آقایان و بانوان در ضلع جنوبی است.

نوع بهره‌برداری از بنا از زمان ساخت تا هم اکنون به عنوان مکان مذهبی و مسجد بوده و از خصوصیات آن می‌توان ۲ محراب و مکان‌های پشت پنجره‌ها را نام برد كه مانند سکو محل نشستن در مراسم مذهبی‌ بوده است.

کاشی کاری‌هاي داخل مسجد و گچ‌بری‌های ساده سر ستون‌ها و سیمان بری ساده ستون‌ها و نیز کف پنجره‌ها در نما از بخش‌هاي تزئيني مسجد به شمار مي‌رود؛ نوع ما لکیت این مسجد تاریخی هم به صورت عام المنفعه است.

قدیمی‌هاي محل چه مي‌گويند

یکی از مغازه داران قدیمی در ضلع جنوبی مسجد حاج سمیع، قدمت این بنا را یکصد ساله ومتعلق به اواخر دوران قاجاریه مي‌داند.

"فریدون یوسف‌زاده"، خاطر نشان کرد: «در گذشته مدرسه شاهدخت متصل از سقف به دیوار جنوبی مسجد حاج سمیع بود که حدود سه سال پيش تخریب شد و به جای آن ساختمان از جنس بتون آرمه در حال ساخت است.»

به گفته این مغازه دار قدیمی، کاربری بنای در دست ساخت در زیر زمین برای استفاده پارکینگ، هم کف براي پاساژ و طبقات بالا برای حوزه علمیه خواهران بود.

معاون میراث فرهنگی گیلان پاسخ نداد

خبرنگار ایلنا باتوجه به وضعیت نگران کننده مسجد حاج سمیع، در تماس تلفنی با معاون میراث فرهنگی درباره این بنا پرسش‌هايي را مطرح كرد اما وي از پاسخ گویی به آن‌ها خودداری کرد.

"مصطفی پورعلی" در پاسخ به اصرار خبرنگار این رسانه، گفت: «مکتوب سوالات خود را مطرح کنید تا جواب بدهیم، ولی نباید تعیین تکلیف کنید تا چه زمانی جواب بدهیم.»

منبع: ایلنا