تخریب کامل یک تپه اشکانی

دو سال پیش نیز بخشی از محله سیدمحمد دولتمند که امامزاده‌ای هم به همین نام در آن واقع است با هماهنگی استانداری خوزستان تسطیح شده بود و آموزش‌وپرورش بخشی از آن را برای ساخت مدرسه به کار گرفت

کد خبر: ۲۰۲۹۶۶

تاریخ: ۱۹ آبان ۱۳۹۰ - ۱۶:۲۱

شرق: یک تپه تاریخی مربوط به دوران اشکانیان در محله تاریخی سیدمحمد دولتمندرامهرمز روز گذشته به وسیله بیل‌های مکانیکی اداره آب و فاضلاب این شهر به صورت کامل تخریب شد.

به گفته شاهدان این ماجرا، حفاری در این محله از اولین ساعات روز گذشته آغاز شد و با هر بیلی که به زمین می‌خورد و خاک را بالا می‌آورد تکه‌های خشت ، آجر ، سفال و استخوان و بیرون می‌آمد.

منصور معتمدی، رییس انجمن دوستداران میراث‌فرهنگی رامهرمز در این‌باره به «شرق» گفت: حفاری‌هایی که روز گذشته به وسیله بیل مکانیکی در محله تاریخی سیدمحمد دولتمند رامهرمز انجام شد یک تپه تاریخی مربوط به دوران اشکانیان را به صورت کامل تخریب کرد، آثار و بقایای تاریخی فراوانی با خاک‌های حفاری‌شده بیرون زد، که مردم محل با دیدن این تصاویر ما را مطلع کردند، من هنگامی که به محل حفاری‌ها رسیدم، بخش‌های زیادی از این تپه تخریب شده بود و در دل گودال حفرشده آثار و بقایای یک دیوار آجری زیبا و تاریخی دیده می‌شد که در ساخت آن از آجرهای زیبایی در اندازه 35 در 35سانتی‌متر استفاده شده بود.»

این فعال میراث‌فرهنگی افزود: « بعد از وقوع این ماجرا تلاش کردیم جلو ادامه حفاری‌های بیل مکانیکی را بگیریم که مسوول پروژه اعلام کرد ما همه مجوزهای لازم را از اداره میراث‌فرهنگی رامهرمز و استان برای حفاری در این محل دریافت کرده‌ایم، با این وجود ما به عنوان یک تشکل غیردولتی فعال در حوزه میراث‌فرهنگی با فرماندار رامهرمز، رییس میراث‌فرهنگی و مسوول یگان حفاظت شهرستان و استان تماس گرفتیم و شرح ماجرا را به آنها اطلاع دادیم، ولی تاکنون هیچ اقدام خاصی برای جلوگیری از تخریب‌های بیشتر و توقف حفاری‌ها انجام نشده است.» به گفته معتمدی، دیوارهایی که در حین این پروژه حفر کانال تخریب شد از جنس آجر، خشت و گچ بود که در صورت انجام حفاری‌های کارشناسی می‌شد آن را به صورت کاملا سالم از زیر خاک بیرون آورد، البته این اولین باری نیست که آن محله تاریخی در رامهرمز توسط دستگاه‌های دولتی تخریب می‌شود.

دو سال پیش نیز بخشی از محله سیدمحمد دولتمند که امامزاده‌ای هم به همین نام در آن واقع است با هماهنگی استانداری خوزستان تسطیح شده بود و آموزش‌وپرورش بخشی از آن را برای ساخت مدرسه به کار گرفت.

اگرچه سرتاسر استان و جلگه حاصلخیز خوزستان به لحاظ تاریخی قدمت دیرپایی دارد، با این حال شرق این استان و در شهرستان‌های رامشیر، بهبهان، ماهشهر و به‌خصوص رامهرمز توجه چندانی به آثار تاریخی نمی‌شود.

در اردیبهشت سال 1386 هنگامی که بیل‌های مکانیکی سازمان آب و برق خوزستان بدون توجه به باستانی بودن محوطه منجر به کشف بیش از 600 قلم شی شامل حلقه‌هایی طلایی منسوب به حلقه قدرت، پیکرک‌هایی انسانی، دستبند، مهره‌هایی از جنس عقیق، کاسه‌هایی از جنس مرمر و مفرغ شدند که این گنجینه تاریخی به دلیل مجاورت با روستایی در رامهرمز به نام گنجینه جوبجی شهرت یافت. تا حدودی توجه رسانه‌ها و برخی مسوولان به ارزش‌های تاریخی این شهرستان جلب شد، همزمان حفاران غیرمجاز و جویندگان اشیای تاریخی نیز روانه این شهر شدند و بسیاری از خاک این محدوده را در پی یافتن اشیای ارزشمند تاریخی زیرورو کردند.

بر اساس اطلاعاتی که معتمدی در اختیار «شرق» قرار داده است تاکنون محوطه‌های باستانی تل ملاسوزی، تل قصیل، تل قراول، تل مش‌تانه، تپه گسر، تپه بغدک، دو تپه مولوچه، تپه گور پی‌وزی، تل چهارطاقی، تل کایَت، تل سرچشمه، تل ماوا، سر تلی، تپه عباس، تپه بایمان، تپه مربچه، تپه سوبیتی، محوطه باستانی جوبجی، تل برمی، محوطه مختارک، قلعه داودختر، تپه حوری نعمت، چهارطاقی زیره‌زیر، امامزاده شاه‌چراغ، سرتلی و... توسط حفاران غیرمجاز تخریب و غارت شده‌اند.

چندی پیش با آبگیری سر جره در نزدیکی این محوطه علاوه بر اینکه سد تاریخی و منحصربه‌فرد جره را برای همیشه به زیر آب برد، آسیب‌های دیگری نیز به آثار و محوطه‌های تاریخی رامهرمز وارد کرد. آن‌گونه که رییس انجمن دوستداران میراث‌فرهنگی رامهرمز می‌گوید: «کانال‌کشی‌هایی که از مخزن سد جره برای هدایت آب به دشت‌های کشاورزی در حال ساخت است بدون استعلام و اخذ مجوز از سازمان میراث‌فرهنگی خوزستان بوده و به همین دلیل چندین تپه تاریخی به وسیله بیل‌های مکانیکی تخریب شده است، به عنوان مثال یکی از این کانال‌ها درست از وسط تپه تاریخی «پا گچی» رد شد که موجبات نابودی کامل آن را فراهم کرد، در موردی دیگر یک کانال نیز از فاصله نزدیک تپه تاریخی‌ای به نام «گوراب» عبور کرد.

با وجود آنکه مدت‌های زیادی است که ما به این روند اعتراض می‌کنیم اما همچنان این تخریب‌ها و کانال‌کشی‌ها از روی تپه‌های تاریخی در حال انجام است.»