واردات آزبست تمدید می‌شود؟

وحید نوروزی*

کد خبر: ۲۰۲۲۴۳

تاریخ: ۱۵ آبان ۱۳۹۰ - ۱۴:۳۵

چند وقت پیش در مورد آلاینده آزبست هشدار دادم و خوشبختانه هم اکنون این حساسیت در جامعه و تصمیم گیرندگان به بهترین نحو بوجود آمده است. آزبست سفید، قهوه‌ای و آبی سه نوع آزبستی است که سلامت شهروندان را در تمام کشورهایی که از محصولات محتوی آزبست استفاده می‌کنند به خطر انداخته است. آزبست آبی و قهوه‌ای آن موادی هستند که در تولید لنت ترمز و کلاچ استفاده می‌شود و متاسفانه خطرناک‌ترین نوع آن هم هستند. این نوع آزبست‌ها در برابر حرارت و گرما و حتی اسید به شدت مقاوم بوده و آثار زیانبار وحشتناکی بر سلامت جامعه دارند چند روز پس از آن یادداشت، در تاریخ ۱۷ مهر۹۰ نامه‌ای به شماره ۳۵۷۲-۹۰-ن از دبیر انجمن صنایع تولید لنت ترمز و کلاچ دریافت نمودم که به شدت از واردات لنتهای ترمز بی‌کیفیت آزبست دار گله داشتند و بیان می‌نمودند که بیش از ۸ سال است در تولید لنت ترمز داخلی از آزبست استفاده نمی‌شود و از وارددات لنتهای آزبستی به رقابتی نابرابر یاد کردند.

هر چند رئیس اداره سلامت محیط و کار وزارت بهداشت چند روز بعد از مطالب من، فرمودند: ۸۰ درصد کارخانجات استفاده از آزبست را در لنت ترمز ماشین‌ها حذف کردند و قرار است ۲۰ درصد مابقی تاسال آینده آزبست را حذف کنند ولی عزم تولیدکنندگان داخلی لنت ترمز و کلاچ را می‌ستاییم و امیدواریم که در این رقابت نابرابر پیروز میدان باشند و دوستان استاندارد و گمرک هم گوشه چشمی به آن‌ها بیندارند! البته توجه عزیزان انجمن مذکور را به این نکته هم جلب می‌کنم که جناب دکتر ندافی جای دیگری در مورد میزان آزبست در هوای آزاد فرمودند: متأسفانه بررسی‌های دائم در این زمینه انجام نمی‌شود اما دو مطالعه انجام شده توسط دانشگاه علوم پزشکی تهران، میزان آزبست در برخی از نقاط تهران را بویژه در میادین و مناطق جنوب و غرب تهران بالا نشان داده که علت اصلی آن آزبست موجود در لنت ترمز‌ها بخصوص ترمز ماشین‌های سنگین است و این موضوع را به وزارت صنایع تذکر دادیم. البته خیلی از موارد آزبست به طور قاچاق وارد کشور می‌شوند.

اگر بخواهیم از این موضوع بگذریم بایستی از زاویه‌ای دیگر هم به آزبست سفید بنگریم. عمده مصرف صنایع تولید لوله‌های سیمانی، ناودانی و صفحات ایرانیت و…از نوع آزبست سفید است که تمام بحث‌ها عمدتا بر روی این نوع آزبست است و هم اکنون کارخانه‌هایی مثل کرمانیت (کرمان)، فارسیت (دورود)، ایرانیت (تهران و اصفهان)، نکاساریت (نکا)، آذریت (تبریز)، شمالیت (ساری)، فارسیت (اهواز)، خلخالیت (خلخال)، پرمیت (مشهد) و پرسیت (لوشان) حیات خود را منوط به واردات آزبست سفید می‌دانند و در این میان محیط زیست و وزارت بهداشت و افکار عمومی و رسانه‌های گروهی در حال مقاومت برای واردات آزبست سفید هستند. در حالی که طبق مصوبه شورای عالی محیط زیست صراحتا چند سال از غیر قانونی بودن واردات آزبست گذشته است در سال ۱۳۸۷ آقای رییس جمهوری در واکنش به تعطیلی یکی از کارخانجات تولید کننده محصولات آزبستی چنین دستوری را خطاب به رییس وقت سازمان حفاظت محیط زیست کشور صادر کرده‌اند:

بسمه تعالی
سرکار خانم جوادی
«دستور فوری بررسی را صادر کنید و تا اتمام بررسی از توقف کار خودداری نمایند»

اکنون سه سال از زمان این دستور گذشته و متاسفانه ما نمی‌دانیم چه ارگانی باید این موضوع را بررسی می‌نمود و اگر بررسی شده نتیجه آنچه بوده است. فقط می‌دانیم که کارخانجات تولیدی و صنایع نه تنها قدمی برای محصولات جایگزین برنداشته‌اند بلکه مرتبا با تناژ بالا نسبت به ثبت سفارش و واردات آزبست سفید اقدام نموده‌اند.

با این شرایط، خبر جدیدی دریافت نمودم که نشان می‌دهد فشار شدیدی برای تمدید مهلت واردات آزبست وجود دارد. ظاهرا پیشنهادی مبنی بر تمدید مهلت استفاده از آزبست سفید در سطح هیئت وزیران در حال بررسی است که احتمالا تا پایان خرداد۹۱ به صنایع تولید داخل فرصت داده خواهد شد تا از آزبست سفید استفاده کنند به شرطی که در مهلت مقرر نسبت به جایگزینی سایر مواد به جای آزبست اقدام نمایند. این پیشنهاد آخرین توافقی است که در سطح عالی گرفته شده و احتمالا به زودی در هیئت وزیران هم مطرح و تصویب خواهد شد. هر چند این تصمیم اگر ابلاغ شود به خودی خود اقدام خوبی است ولی انتظار داریم بخشهایی از وزارت صنایع و معادن و تجارت که وزیری خوش فکر در راس آن هستند به مقاومت خود پایان دهند و شر آزبست از هر رنگی را از سر مردم ایران کم کنند. به نظرم هم اگر دوستان موسسه استاندارد فرصتی داشتند و احیانا تمایل داشتند به این موضوع بپردازند جای دوری نمی‌رود و حداقل حسنی که برای موسسه استاندارد خواهد داشت آن است که از تهمت زیر بلیط بودن صنایع خود را خواهند رهانید! در خاتمه از همت و پیگیری و تلاش دوستان محیط زیست و بهداشت و از همه مهم‌تر رسانه‌های گروهی تشکر و قدردانی می‌کنم که اینگونه پیگیری‌ها را به طور جدی در دستور کار خود قرار دادند که انشاءا… در نزد خداوند بزرگ هم بی‌بهره نخواهد بود.

* کارشناس ارشد محیط زیست