تاثير سريالهاي تلويزيوني بر نامگذاري كودكان

نام آیدا در سال 89، اولویت 44 را در میان نامهای دختران به خود اختصاص داده بود اما در مردادماه امسال که با ماه مبارک رمضان مصادف بود این نام به رتبه 13 رسیده است. در شهریور ماه، آمار نام آیدا به رتبه چهارم در میان نامهای دختران رسیده است

کد خبر: ۱۹۷۸۵۳

تاریخ: ۲۶ مهر ۱۳۹۰ - ۱۱:۳۲

در گذشته های نه چندان دور یکی از معضلات خانوادگی به زمان نامگذاری نوزاد بر می گشت، زمانی که هر عضوی از خانواده از مادر بزرگ و پدربزرگ گرفته تا عمو و خاله سعی می کردند سلیقه خود را در تعیین نام کودک اعمال کنند و نام مدنظر خود را بر روی کودک بگذارند.

در حال حاضر اگر چه این معضل کمتر شده و با تغییر برخی آداب و رسوم، در اکثر خانواده ها پدر و مادر متولیان اصلی نامگذاری کودک شده اند  و نظر سایر بستگان در حد مشاوره است اما عوامل تاثیرگذار دیگری پا به عرصه گذاشته اند که البته تاثیر آنها به آشکاری تاثیر عوامل سنتی نیست.

اگر شما از خانواده هایی هستید که احساس می کنید خودتان نام کودک خود را برگزیده اید فکر می کنید چه عواملی در این انتخاب دخیل بوده اند.

شک نکنید که اولین عامل تاثیرگذار در نامگذاری کودکان، اعتقادات مذهبی است و این عامل در گذر ایام همچنان بیشترین تاثیرگذاری را در انتخاب نام نوزادان ایرانی به خود اختصاص می دهد. این موضوع را آماری که از سوی سازمان ثبت احوال ارائه شده است نشان میدهد.

علی اکبر محزون، مدیر کل دفتر آمار، اطلاعات جمعيتي و مهاجرت سازمان ثبت احوال در این خصوص به تعامل نیوز می گوید: از زمان آغاز ثبت مشخصات نوزادان در سازمان ثبت احوال تا کنون، همیشه اسامی انبیا، اولیا و اهل بیت علیهم السلام در اولویت بوده اند.

بر این اساس از میان حدود صد میلیون رکوردی که از ایرانیان طي سالهای 1297 تا کنون ثبت شده است محمد و ترکیبات آن با رقم دو میلیون و چهارصد هزار فراوانی، رتبه اول را در میان نامهای پسران به خود اختصاص می دهد و نامهای فاطمه با فراوانی حدود سه میلیون و هشتصد و پنجاه هزار و زهرا با فراوانی دو میلیون و ششصد و پنجاه هزار هم در میان اسامی دختران در صدر هستند.

بعد از نام محمد، نام علی و ترکیبات آن با حدود دو میلیون و دویست هزار فراوانی و نام رضا هم با حدود یک میلیون فراوانی،  اولویتهای بعدی مردم ایران از سال 1297 تا کنون را به خود اختصاص داده اند و در میان اسامی دختران هم بعد از نامهای فاطمه و زهرا، نام معصومه با یک میلیون و دویست هزار فراوانی، در اولویت سوم قرار داشته است.

به گفته مدیرکل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال در سال 89 نیز اسامی امیر علی، ابوالفضل، امیر حسین،علی و محمد پنج نام اول را در میان پسران و اسامی فاطمه، زهرا و ستایش نیز سه نام اول را در میان دختران به خود اختصاص داده اند.

تاثیر عوامل محیطی بر نامگذاری

اما آن عوامل تاثیرگذاری که در ابتدای مطلب به آنها اشاره شد کدامند و چه تاثیراتی را بر فرهنگ نامگذاری ایرانیان داشته اند. این تاثیرات، در اولویتهای بعدی نامهای دختران و پسران، خود را نشان می دهند.

محزون در این زمینه می گوید: بعد از اعتقادات مذهبی و علایق مردم به ائمه علیهم السلام، عوامل محیطی از جمله برنامه های تلویزیونی وسریالها در فرهنگ نامگذاری تاثیر بسیار زیادی دارند.

مدیر کل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال در این خصوص به سریالهای ماه مبارک رمضان اشاره می کند و می گوید: به خاطر ساعت پخش این سریالها و همزمانی آنها با افطار طبیعتا تاثیر گذاری این سریالها خیلی زیاد است.

محزون به سریال پنج کیلومتر تا بهشت که در ماه رمضان گذشته پخش شد اشاره می کند و می افزاید: یکی از شخصیتهای این سریال خانمی به نام آیدا بود و ما بررسی کردیم که بعد از پخش این سریال چه تغییراتی  در خصوص رتبه بندی این نام اتفاق افتاده است.

به گفته محزون، نام آیدا در سال 89، اولویت 44 را در میان نامهای دختران به خود اختصاص داده بود اما در مردادماه امسال که با ماه مبارک رمضان مصادف بود این نام به رتبه 13 رسیده است.

مدیر کل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال ادامه می دهد: چون انتخاب نام معمولا فی البداهه نیست و مدتی قبل از به دنیا آمدن نوزاد انجام می شود ما باید یک ماه هم بعد از پخش سریال صبر می کردیم تا بتوانیم تحلیل جامع تری بدست بیاوریم و بر همین اساس، بررسیهای خود را در شهریورماه نیز تکرار کردیم که به نتایج آن بسیار جالب بود.

محزون می گوید: در شهریور ماه، آمار نام آیدا به رتبه چهارم در میان نامهای دختران رسیده است. به گفته مدیر کل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال، فراوانی نام آیدا در شهریورماه گذشته، هزارو 167 مورد بوده است که با توجه به اینکه در کل سال 89، دو هزار و 985 مورد نام آیدا به ثبت رسیده بود تنها در ماه شهریور به اندازه چهل درصد سال 89، از این نام استفاده شده است.

وی اضافه می کند: از کل  62 هزار  و 747 دختری که در شهریور گذشته متولد شدند دو درصد آنها به نام آیدا نامگذاری شدند که این درصد، بسیار قابل توجه است.

محزون می  افزاید: بنابراین مشاهده می کنیم که تاثیر این سریال در رتبه بندی نامها واقعا معنی دار بوده است و این نشان می دهد که مردم واقعا به دنبال الگوهایی برای نامگذاری کودکان خود هستند.

مدیر کل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال می افزاید: اما با اینحال نام فاطمه همچنان در شهریور ماه با آمار سه هزار و 711 و زهرا با آمار دو هزار و 294 بالاترین رتبه را داشتند و در نامهای پسران هم امیرعلی ، امیرحسین و ابوالفضل، نامهایی بودند که در صدر قرار داشتند.

محزون تاکید می کند: این موضوع نشان می دهد که بویژه در اولویتهای سوم به بعد نیاز است که در حوزه های فرهنگی دقیق تر به این مسائل بپردازیم و روی این مسائل کار کنیم.

وی در ادامه به نام ستایش و هستی نیز اشاره می کند و می گوید: این دو نام هم از اسامی هستند که اخیرا بسیار پرطرفدار شده اند و فراوانی این نامها در سال 89 به ترتیب در رتبه های سوم و چهارم قرار داشت و در آمار شهریورماه گذشته نیز نام ستایش بعد از اسامی فاطمه و زهرا و در رتبه سوم قرار داشت.

محزون تاکید می کند: بنابراین بعد از مباحث اعتقادی و مذهبی، سریالهای پربیننده می توانند یکی از مهمترین عوامل تاثیر گذار در انتخاب نام باشند و اسامی که زیاد تکرار می شوند طبیعتا در زمان اسم گذاری هم سریعتر تداعی می شوند .

وی ادامه می دهد: شما الان اگر 50 نام برتر در رتبه بندی نامها را بررسی کنید می بینید که اسامی که در فیلمها و سریالها معولا بر روی شخصیتهای منفی قرار دارند کمتر در میان این 50 نام دیده می شوند و خود این موضوع نشان دهنده تاثیر گذاری صدا وسیما است.

وی با تاکید بر اینکه صدا و سیما با توجه به فراگیری که دارد از بسیاری رسانه های دیگر تاثیرگذارتر است می گوید: با توجه به این تاثیرگذاری بالا انتظار می رود مسئولان ذیربط در صدا و سیما و عواملی که اقدام به تهیه فیلم و سریال می کنند بیایند و روی این تحلیلها کار کنند و تصمیماتشان را هدفمند کنند و اگر لازم است در برخی تصمیمات بازنگری کنند.

نکات جالب در فرهنگ نامگذاری

مدیر کل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال در ادامه، به برخی موارد جالب توجه در فرهنگ نامگذاری مردم ایران هم اشاره کرد. به عنوان مثال به گفته محزون علاوه بر تاثیرگذاری سریالها، اسامی هم که وزن و آهنگ دلنشینی دارند نیز زود جا می افتند مثل نازنین زهرا. محزون در این زمینه می گوید: ما در هیچ سریالی این نام را نداشتیم اما چون دلنشین و لطیف است در آمار شهریور در رتبه پنجم و در سال 89 در رتبه ششم بوده است.

وی همچنین به تنوع اسامی در سالهای مختلف اشاره می کند و می گوید: تنوع اسامی دختران خیلی بیشتر از پسران است به طوریکه  در طول سالهای مختلف در مجموع، 221 هزار تنوع اسامی در میان نامهای دختران در پایگاه داشته ایم و 202 هزار تنوع نیز برای اسامی پسران.

محزون می افزاید: در سال 1306، بیشترین تنوع را داشته ایم و 15 هزار عنوان نام در آن سال ثبت شده است و در سال 1377 نیز کمترین تنوع را داشته ایم.

وی می گوید: در دهه اول و دوم سال 1300، شخصیتهای محبوب جامعه، اولویت اسامی را تشکیل می دادند اما در اولین سالهای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، نام اصحاب پیغمبر مانند ابوذر ، میثم وسلمان بیشتر می شود. به گفته محزون نام زینب هم از جمله اسامی است که بعد از انقلاب رواج زیادی پیدا کرد که شاید نشان دهنده بعد حماسی و عاشورایی فضای اجتماعی باشد.

تمهیدات سازمان ثبت احوال برای کمک به خانواده ها در نامگذاری

مدیر کل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال در ادامه به اقدامات این سازمان برای کمک به خانواده ها در نامگذاری فرزندانشان اشاره کرد و گفت: در دین مبین اسلام گفته شده که اولین هدیه ای که پدر و مادر به فرزندشان می دهند نام زیبایی است که برای او برمی گزینند و بر همین اساس سازمان ثبت احوال به عنوان اولین جایی که خانواده ها برای ثبت قانونی نام فرزندشان به آنجا مراجعه می کنند تمهیداتی را برای کمک و مشاوره به خانواده ها در نامگذاری فرزندان اندیشیده است.

وی گفت: ما سعی کرده ایم تا با صاحبنظران و اساتید حوزه فرهنگ و ادبیات، تعاملاتی  داشته باشیم و بر اساس نظرات آنها در مهندسی فرهنگ نامگذاری، اقداماتی انجام دهیم.

محزون به همایشهایی که در این زمینه با حضور صاحبنظران و اساتید حوزه فرهنگ و ادب کشور برگزار شده است اشاره کرد و گفت: حتی در پرتال اینترنتی سازمان نیز خدمات مشاوره ای قرار داده ایم و کتاب فرهنگ نامگذاری و حتی سی دی مربوطه را آماده کرده ایم و مردم می توانند بر اساس آن نام مورد نظر خود را انتخاب کنند.

وی افزود: چندین هزار نام دختر و پسر هم شناسایی و جمع آوری شده است که با فرهنگها و آداب و رسوم قومیت های مختلف سازگاری دارد و از تنوع بالایی برخوردارند که در اختیار مراجعه کنندگان قرار می گیرند.

به گفته محزون بر اساس اطلاعاتی که در پایگاه اطلاعات جمعیتی کشور ثبت می شود هر سال آمار فراوانی 50 نام اول و هر ماه هم آمار فراوانی 20 نام اول منتشر می شود و خانواده ها می توانند از این آمار نیز برای انتخاب نام فرزندشان استفاده کنند.