رتبه جهانی ایران در تولید علوم فضایی

با توجه به کاربردهای فراوان فناوری فضایی کشورهای مختلفی در این حوزه وارد شدند که در کنار این فعالیت ها حضور برخی کشورهای اسلامی بسیار چشمگیر است.

کد خبر: ۱۹۳۹۱۵

تاریخ: ۰۹ مهر ۱۳۹۰ - ۰۹:۰۰

خبرگزاری مهر نوشت:

ایران در حالی در 12 مهرماه به استقبال جشن بین المللی علم و فناوری فضایی می رود که بر اساس رتبه بندی پایگاه استنادی ISC از لحاظ تولیدات علمی در این حوزه پس از ترکیه رتبه دوم و در دنیا در رتبه 44 قرار دارد.

یونی ‌اسپیس (Unispace)، کنفرانسی مربوط به کاوش و استفاده صلح آمیز از فضای ماورای جو است که توسط سازمان ملل متحد برگزار می ‌شود. در سومین دوره این کنفرانس که در 19 تا 30 ژوئیه سال 1999 در وین اتریش برگزار شد، برای استفاده از فناوری فضایی در راستای ارتقای سطح زندگی حال و آینده بشر تاکید و فعالیتهایی در این باره پیشنهاد شد. یکی از پیشنهادها، انتخاب یک روز در سال به عنوان روز فضا بود.

این پیشنهاد مورد پذیرش کنفرانس یونی ‌اسپیس 3 قرار گرفت اما در مورد تاریخ آن (بین 4 اکتبر و 10 اکتبر) در میان کشورها اختلاف نظر وجود داشت. به پیشنهاد هیئت جمهوری اسلامی ایران در آن جلسه، انتخاب هفته فضا بین این دو تاریخ به جای روز فضا، هفته فضا مطرح شد که با تصویب شرکت کنندگان در این جلسه، در مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارسال و به تصویب رسید.

از آن سال تاکنون هفته جهانی فضا (WSW) هر ساله از 4 تا 10 اکتبر مقارن 12 تا 18 مهرماه توسط مجمع عمومی سازمان ملل به عنوان جشن بین المللی علم و فناوری فضایی برگزار و در اکثر کشورهای جهان طی این هفته با برگزاری برنامه های متنوعی در جهت گسترش آگاهی ‌های عمومی در مورد فضا و مزایای آن اقدام می ‌شود.

تلاش کشورهای اسلامی برای ورود به باشگاه جهانی فضا

به گزارش مهر، از میان 58 کشور جهان اسلام 11 کشور در رشته علوم فضایی فعال هستند که شامل ترکیه، ایران، مصر، ازبکستان، مراکش، قزاقستان، نیجریه، پاکستان، الجزایر، اندونزی و امارات متحده عربی می شود.

از این میان کشورهای ترکیه، ایران و مصر به ترتیب بالاترین تعداد مقالات در این رشته را تولید کردند به گونه ای که در مجموع بیش از 65 درصد از تولیدات علمی کشورهای اسلامی در حوزه علوم فضایی از آن این سه کشور بوده است.

بالاترین تعداد استنادها در جهان اسلام به ترتیب مربوط به مقالات کشورهای ترکیه، ازبکستان و مصر بوده است. ایران در این شاخص حائز رتبه چهارم شد.

طبق آمارها حدود  64 درصد از استنادهای پیشگامان علمی جهان اسلام در رشته علوم فضایی متعلق به سه کشور ترکیه، ایران و مصر بوده است.

وضعیت علمی کشورهای جهان اسلام در دنیا از نظر تولید مقالات و استنادها در جهان اسلام

ردیف

نام کشور

درصد تولید مقالات از کل در جهان اسلام

رتبه در مقالات

رتبه در استناد

1

ترکیه

37.296

1

1

2

ایران

17.323

2

4

3

مصر

11.073

3

3

4

ازبکستان

9.647

4

2

5

مراکش

6.250

5

5

6

قزاقستان

4.416

6

8

7

نیجریه

3.533

7

7

8

پاکستان

3.329

8

11

9

الجزایر

2.989

9

10

10

اندونزی

2.649

10

6

11

امارات متحده عربی

1.495

11

9

مقایسه کشورهای اسلامی با کشورهای دنیا

بر اساس پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) از میان کشورهای اسلامی 3 کشور ترکیه، ایران و مصر بیشترین سهم را در تولید مقالات در حوزه علوم فضایی در دنیا دارند. به گونه ای که از لحاظ تولید مقالات ترکیه رتبه 39، ایران رتبه 44 درصد و مصر رتبه51 را در این حوزه کسب کردند.

به لحاظ استنادها نیز ترکیه با رتبه 43، ازبکستان با رتبه 51 و مصر با رتبه 55 بیشترین استنادهای جهان اسلام را در دنیا داشتند. رتبه ایران در این شاخص در جایگاه پنجاه و ششم و و مراکش در رتبه پنجاه و هشتم قرار گرفتند.

وضعیت علمی کشورهای جهان اسلام در دنیا از نظر تولید مقالات و استنادها در دنیا

ردیف

نام کشور

درصد تولید مقالات از کل در دنیا

رتبه در مقالات

رتبه در استناد

1

ترکیه

0.254

39

43

2

ایران

0.118

44

56

3

مصر

0.075

51

55

4

ازبکستان

0.066

52

51

5

مراکش

0.043

55

58

6

قزاقستان

0.030

57

66

7

نیجریه

0.024

59

63

8

پاکستان

0.023

61

69

9

الجزایر

0.020

63

68

10

اندونزی

0.018

65

62

11

امارات متحده عربی

0.010

68

67

پروژه های فضایی کشور

به گزارش مهر، ایران تاکنون با ساخت بیش از 10 ماهواره با ماموریت های مختلف در زمره کشورهای صاحب فناوری فضایی قرار گرفته است. طراحی و ساخت ماهواره های "مصباح"، "زهره"، "سینا"، "رصد"، "ظفر"، "فجر"، "امیرکبیر" امید و طلوع و ماهواره برهای سیمرغ، سفیر، سفیر امید، کاوشگر 1 و  2 از جمله دستاوردهای کشور در این حوزه محسوب می شود.

علاوه بر این طراحی و ساخت ماهواره سنجش از دور "پارس 2" و ماهواره عملیاتی و کاربردی مخابراتی "قائم" در دستور کار قرار دارد.
پروژه ماهواره ای "پارس 2" دارای عمر حدود 3 سال طراحی می شود و می تواند تصویربرداری با دقت 5 متر داشته باشد. با عملیاتی شدن این پروژه، "پارس 2" مرکز کنترل ماهواره در داخل کشور خواهد شد. این ماهواره که 3 تا 4 سال آینده در کشور به بهره برداری می رسد، در ارتفاع 600 کیلومتری سطح زمین استقرار پیدا خواهد کرد.

ماهواره قائم نیز ماهواره ای عملیاتی و کاربردی مخابراتی است و قرار است در ارتفاع 36 هزار کیلومتری یکی از سه موقعیت مداری کشوربر اساس مصوبه اتحادیه جهانی مخابرات(ITU) مستقر می شود.