حيات وحش منطقه حفاظت شده ورجين جزيره‌اي شده است؛

قوچ ها و ميش‌ها در يك قدمي‌ تهران

ساخت وسازهاي بي‌رويه، توسعه شهرهاوجاده‌سازي در 20 سال پيش تاكنون، گدارها يا گذرگاه‌هاي ارتباطي گله‌هاي قوچ و ميش را بسته و همين امر موجب جزيره‌اي شدن حيات وحش منطقه حفاظت شده ورجين شده است.

کد خبر: ۱۹۲۳۷۵

تاریخ: ۰۱ مهر ۱۳۹۰ - ۲۲:۴۹

شايد كسي باورش نشود در منطقه‌اي كه تنها 20 دقيقه با تهران آلوده و دود زده فاصله دارد حيات وحشي كم نظير با آرامش به گشت وگذار مشغولند.

حيواناتي كه هر روز از اين منطقه كه نام "چشم انداز تهران" را نيز با خود يدك مي‌كشد، تهران دود گرفته را نظاره مي‌كنند.

اينجا منطقه حفاظت شده ورجين، چشم انداز شهر تهران واقع درشهرستان شميرانات استان تهران است.

"ورجين" به واسطه خصوصيات ويژه خود و نزديكي به تهران از راه‌هاي دسترسي مناسبي برخوردار است؛ از نظر تنوع زيستي هم بسيار قابل توجه.

شايد كمتر كسي بداند كه درهمين نزديكي تهران يعني منطقه حفاظت شده ورجين، قوچ و ميش البرز مركزي، كل و بز، پلنگ، گرگ و حتي خرس قهوه‌اي و گراز، بدون هراس به حيات خود ادامه مي‌دهند.

هما،‌ دليجه، كبك، عقاب، شاهين و باز هم پرنده‌هاي شاخص اين منطقه‌اند و در اين ميان هما ازجمله پرندگان شكاري حمايت شده اين منطقه است.

اما مانند ساير زيستگاه‌هاي حيات وحش در كشور ما كه از دستبرد اين آدمي‌زاده در امان نبوده‌اند‏، منطقه ورجين نيز ازاين تعارض‌ها بي نصيب نيست.

"اسماعيل ميران‌زاده"، فرمانده يگان حفاظت اداره كل محيط زيست استان تهران، در گفت وگو با ايلنا مهمترين عوامل تهديد كننده ورجين را تخريب،تصرف و تغيير كاربري اراضي، انجام عمليات جاده سازي‌هاي بدون ارزيابي زيست محيطي، چراي بي رويه و مازاد بر ظرفيت مراتع مي‌داند.

او ادامه مي‌دهد: «گله‌هاي قوچ و ميش درحالت طبيعي در اين مناطق از پارك ملي لار به سمت منطقه حفاظت شده ورجين آمده و پس از يكي دو ماه اقامت دراينجا به سمت سرخه حصار كوچ مي‌كنند.»

ميرانزاده ساخت وسازهاي بي‌رويه، توسعه شهرهاوجاده‌سازي از 20 سال پيش تاكنون را عاملي مي‌داند كه گدارها يا گذرگاه‌هاي ارتباطي گله‌هاي قوچ و ميش را بسته و مي‌گويد كه همين امر موجب جزيره‌اي شدن حيات وحش شده است.

"محمد كرمي"، ‌كارشناس مسوول امور زيستگاه‌ها و مناطق اداره كل محيط زيست استان تهران نيز اين مطلب را تاييد مي‌كند و به خبرنگار ايلنا مي‌گويد: «نبود امكان كوچ براي حيات وحش موجب مي‌شود اين حيوانات مجبور به آميزش‌هاي درون گله‌اي شوند كه اين امر در دراز مدت (100دوره‌هاي ساله) مي‌تواند زوال ژنتيكي، ضعيف ‌شدن و آسيب پذير شدن نسل آنها رابه دنبال داشته باشد.»

او مي‌گويد: «مشكل قوچ‌ها و ميش‌ها اين است كه اين حيوانات از منطقه لار به ورجين كوچ مي‌كنند اما از ورجين گدار آنها به خاطر عواملي مانند بزرگراه‌ها و توسعه شهرها بسته شده است و همين امر حيوانات را در معرض حوادث جدي قرار مي‌دهد.»

گفته‌هاي اين مقام مسوول هنگامي ‌بيشتر جالب توجه مي‌شود كه بدانيم اتوبان بابايي دقيقا بين پارك ملي سرخه حصار و ورجين قرار گرفته و راه را براي عبور حيات وحش بسته است، به طوري كه حيات وحش به ويژه در زمستان كه با بارش برف، مشكل تغذيه پيدا مي‌كنند به كنار جاده‌ها و مناطق مسكوني نزديك مي‌شوند و همين شكار آنها را براي سودجويان بسيار آسان مي‌كند.

به گفته ميران‌زاده در ساير نقاط دنيا، چنين مواقعي به‌وسيله گذرگاه‌ها و كريدورها راهي براي عبور حيات وحش ايجاد مي‌شود اما متاسفانه در كشور ما براي اين مناطق چنين تمهيداتي انديشيده نشده است.

او ضافه مي‌كند كه اتوبان‌هايي مانند پرديس و جاده جاجرود نيز همانند اتوبان بابايي راه عبور را بر حيات وحش منطقه بسته‌اند.

حفاظت از 27هزار هكتار تنها با 10مامور
اما به گفته "امام‌علي يگان‌زاده" مسوول منطقه حفاظت شده ورجين ، اين منطقه با وسعت 26 هزار و 907 هكتار تنها با 10 مامور مراقبت مي‌شود.

او در گفت و گو با خبرنگار ايلنا مي‌گويد:« با اين وسعت منطقه در هر شيفت كاري تنها 5 مامور براي مراقبت وجود دارد كه كار را بسيار سخت مي‌كند.»

يگان‌زاده ادامه مي‌دهد:«اينجا با تهران تنها 20 دقيقه فاصله دارد و اين حفاظت اين مناطق را مشكل‌تر مي‌كند، چرا كه ين فاصله كم شكارچيان را براي شكار قوچ و ميش و كل و بز مشتاق مي‌كند.»

به گفته وي مشكل حفاظت حيات وحش در زمستان براي محيط بانان دو چندان مي‌شود چون با بارش برف سنگين، حيات وحش با كمبود علوفه مواجه و مجبور به كوچ به سمت سرخه حصار مي‌شود.

يگان زاده مي‌گويد:«حيات وحش به ويژه در زمستان، هنگام كوچ، به موانعي مانند جاده‌ها روبرو مي‌شوند و چون عبور آنها از جاده با توجه به حجم و ترافيك خودروها موجب برخورد و مرگ اين جانوران مي‌شود محيط بانان مجبور مي‌شوند به روش‌هاي مختلف مانند ريختن علوفه آنها را از جاده‌ها دور كنند.»