نتايج تحقيقات آب در ايران:

فاجعه آبي ـ خاكي با كاهش سالانه نيم متر از سطح آب‌هاي زيرزميني

اين گزارش مي‌افزايد: بين سال‌هاي 1971 تا 2001 سطح آب‌هاي منطقه پانزده متر كاهش يافته و عكس‌هاي ماهواره‌اي نشان‌دهنده رانش يا نشست پنجاه سانتيمتري زمين در سال در برخي نقاط است.

کد خبر: ۱۹۱۹۹

تاریخ: ۰۳ مهر ۱۳۸۷ - ۱۰:۴۴

بنا بر تحقيقات جديد انجام‌شده، نياز پايان‌ناپذير ايران براي آب، در حالي هنوز باقي است كه منابع و حفره‌هاي زيرزميني اين كشور، بسيار سريعتر از آنچه قابل جبران باشد، در حال خشك شدن است؛ اين امر باعث نشست بخش عظيمي از زمين‌ها و ترك برداشتن ساختمان‌ها در ايران شده است.

به گزارش سرويس بين‌الملل «تابناك» به نقل از نشنال ژئوگرافي، ارزيابي‌ها نشان مي‌دهد سطح آب‌هاي منابع زيرزميني ايران به طور ميانگين در پانزده سال گذشته، سالانه نيم متر كاهش يافته است. همچنين با از بين رفتن آب‌ها، خاك و سنگ‌‌ها استحكام خود را از دست مي‌دهند كه اين امر، منجر به فشردگي زيربافت‌هاي زمين و سرانجام نشست آن مي‌شود.

عكس‌هاي ماهواره‌اي تهيه شده توسط مهدي متق از مركز GFZ يك مركز تحقيقاتي آلمان در زمينه زمين‌شناسي در شهر پوستدام، نشان مي‌دهد كه بحران بسيار حاد است.

با بررسي عكس‌هاي گرفته شده از سطح زمين در سال 1997 و اطلاعات سطح آب‌ها، اين تيم تحقيقاتي نشان داد كه پايان يافتن ذخاير آب زيرزميني، در حال ايجاد يك بحران عمده است.

بنا بر اين گزارش، بيشتر مناطق ايران، مناطق خشكي هستند و تنها 10 درصد اين كشور آب مورد نيازش را از باران تأمين مي‌كند. ديگر نقاط اين كشور به شدت متكي به منابع زيرزميني آب هستند و حدود 50 درصد آب ايران از منابع زيرزميني تأمين مي‌شود.

به گفته متق، رشد جمعيت همزمان با توسعه اقتصادي و گسترش صنعت و كشاورزي، باعث افزايش عظيم تقاضا براي آب در ايران شده است و اين در حالي است که جايگزيني اين منابع از سرعت لازم برخوردار نبوده و هر كدام از حوضچه‌هاي زيرزميني در هزاران سال تشكيل شده‌اند.

متق گفت: ما مي‌‌توانيم حفره‌ها و شكاف‌هايي را در عكس‌ها ببينيم كه تا دو متر عرض و چند متر عمق دارند.
نتايج اين تحقيق در مجله تحقيقات ژئوفيزيك منتشر شده است.

هم‌اكنون بيشترين تأثيرات بر مناطق كشاورزي مانند باغ‌هاي پسته در رفسنجان، واقع در مركز ايران بوده است.
كوروش محمدي از دانشگاه تربيت مدرس ايران مي‌گويد: كشاورزان مجبور شده‌اند هر ساله براي دسترسي به آب چاه‌هاي عميق‌تري حفر كنند. اين روند در ديگر شهرهاي ايران نيز مشاهده مي‌شود.

متق ادامه داد: ساختمان‌ها در شهر تهران هم از اين روند متأثر بوده‌اند. بخشهايي از مناطق مسکوني تهران در حال حاضر با نشست زمين روبه‌رو شده‌اند که اگر به اين قضيه توجهي نشود، ممکن است منجر به فروپاشي ناگهاني ساختمانها شود. اين خاك سست، زمين‌لرزه‌ها را نيز بسيار خطرناكتر مي‌كند، چراكه زمين بسيار راحت‌تر مي‌لرزد؛ البته ايران تنها كشوري نيست كه با اين مشكل روبه‌روست.

«رونالد بورگمن» از دانشگاه بركلي كاليفرنيا مي‌گويد: «روند مشابهي هم در غرب آمريكا در نزديكي گسل «سن‌خوزه» و «سن‌فرانسيسكو» در قرن بيستم ديده شده است.
امروزه شهرهايي مانند سان‌فرانسيسكو، آب خود را از كوهستان‌هاي «سيرا» وارد مي‌كنند.

بورگمن بر اين باور است اين منابع آب و اصلاح الگوهاي مصرف كنترل‌شدني است، اما در ايران مشكل بسيار شديدتر بوده و با اين روش‌ها احتمال حل آن كم است.

وي گفت: اين مسئله در ايران تنها با آوردن آب از نقاط ديگر و يا كاهش شديد استفاده از آن براي كشاورزي، صنعت و يا استفاده شخصي قابل حل است، در حالي كه اجراي اين روش‌ها هم در ايران و هم در بسياري كشورهاي ديگر كه با بحران آب روبه‌رو هستند، اين كار بسيار سختي است.

متق مي‌‌گويد: تغييرات آب و هواي زمين و ادامه روند گرمايش باعث تشديد اين مشكل مي‌شود.