آمار متناقض در نظام آموزش و پرورش کشور

تناقض‌های آماری فقط مربوط به بخش تربیت‌بدنی این وزارتخانه نیست؛ در رابطه با آمار دقیق «نیروی انسانی» آموزش و پرورش نیز همیشه اعداد به صورت شناور و سیّال اعلام شده است.

کد خبر: ۱۹۱۱۸۰

تاریخ: ۲۷ شهريور ۱۳۹۰ - ۱۰:۲۳

در حالی مسئولان وزارت آموزش و پرورش از شفافیت در آمارهای این وزارتخانه و به دنبال آن برنامه‌ریزی‌های دقیق‌تر خبر می‌دهند که اعداد و ارقام اعلام شده، حکایت از وضعیت دیگری دارد.

به گزارش فارس یکی از معضلات و مُعمّاهای قدیمی نظام آموزش و پرورش کشورمان، اعلام آمارهای متفاوت، سرانگشتی و حتی متناقض از سوی مسئولان درباره منابع انسانی، نیازها و اقدامات انجام شده در این وزارتخانه بوده است؛ به گونه‌ای که هیچگاه تصویر چندان روشنی از وضعیت اعداد و ارقام در نظام تعلیم و تربیت در دست نبوده است و همین ابهام، «برنامه‌ریزی» در این وزارتخانه را با مشکل و آزمون و خطا مواجه کرده است.

شاید به خاطر وجود همین نقیصه بود که حمیدرضا حاجی‌بابایی وزیر آموزش و پرورش یک هفته پس از اخذ رأی اعتماد و آغاز مسئولیتش، در گفت‌وگو با خبرنگاران، آمار و ارقام شفاف را نیاز اصلی آموزش و پرورش عنوان و بر ضرورت جمع آوری و تدوین آمار دانش‌آموزی و نیروی انسانی این وزارتخانه تأکید کرد.

این تأکید منجر به اجرای طرح ثبت‌نام اینترنتی دانش‌آموزان در سال گذشته و به موازات آن، جمع‌آوری آمار دقیق دانش‌آموزی و نیروی انسانی آموزش و پرورش شد که بارها و بارها با سر و صدای فراوان از آن با عنوان «دقیق‌ترین آمار تاریخ آموزش و پرورش» یاد شده و می‌شود؛ اما به نظر می‌رسد وضعیت آماری این وزارتخانه آنچنان هم که در بوق و کرنا می‌شود، شفاف نیست؛ گواه این ادعا نیز ادامه یافتن تناقض‌های آماری و اختلافات کم و زیاد در اعداد و ارقام اعلام شده از سوی وزیر و مسئولان این وزارتخانه است که اشاره به چند مورد از آنها برای فکرکردن به ریشه این مشکل کافی به نظر می‌رسد.

* اختلاف در دو آمار، در عرض چند روز

وزیر آموزش و پرورش پنج‌شنبه گذشته در سفر به استان اردبیل با اشاره به آمار «معلمان ورزش» در سال تحصیلی جدید، گفت: «سال گذشته 10 هزار نیروی ورزش داشتیم که امسال 30 هزار نفر خواهد بود و در مشاوره و بهداشت نیز بالای 100 درصد افزایش خواهیم داشت».

این آمار در حالی از سوی شخص اول آموزش و پرورش اعلام شد که فقط سه روز قبل از آن، در حاشیه همایش نکوداشت شهدای تربیت، آمار معلمان ورزش دانش‌آموزان در سال تحصیلی جدید، از سوی حاجی‌بابایی حدود 28 هزار نفر اعلام شد؛ تفاوت 2 هزار نفری در این 2 آمار نیز به معنای صدور یا عدم صدور 2 هزار ردیف استخدامی جدید و خروج 2 هزار نفر از بلاتکلیفی و نیز کم یا زیاد شدن چند هزار مدرسه در آمار مدارس تحت پوشش طرح‌های ورزشی است.

البته نباید فراموش کرد که چند ماه قبل (اوایل اردیبهشت‌ماه) نیز چنین تناقضی (البته با عُمق بیشتر) در این بخش مشاهده شد؛ آنجا که وزیر آموزش و پرورش در سخنرانی اختتامیه نمایشگاه کشوری هفته مشاغل، اعلام کرد که این وزارتخانه به حداقل «50 هزار معلم ورزش» و «50 هزار مشاور» احتیاج دارد، اما کمتر از دو هفته پس از آن، در مراسم تجلیل از معلمان نمونه کشوری و منطقه‌ای شهرستان‌های استان تهران، این نیاز را در حد «60 هزار معلم ورزش» و «60 هزار مشاور» اعلام کرد.

*خبرهای متناقض از آمار "فرهنگیان" و میزان نیازهای آنها

در حالی که اواخر بهمن‌ماه سال گذشته آمار نیروی انسانی این وزارتخانه بدون احتساب بیش از 18 هزار نیروی آموزش و پرورش استثنایی، 891 هزار و 520 نفر اعلام شد، اما از آن تاریخ تاکنون این آمار در ادبیات وزیر و مسئولان این وزارتخانه همواره از 900 هزار تا یک‌میلیون نفر اعلام شده و می‌شود.

نتیجه اعلام آمارهای متفاوت در این بخش نیز، نامشخص بودن آرایش نیروهای نظام تعلیم و تربیت و میزان اعتبارات مربوط به حقوق و مزایای کارکنان و به دنبال آن، بروز برخی بی‌نظمی‌ها و تأخیرهای مکرّر در پرداخت‌ها خواهد بود.

* ابهام در آمار مدارس تازه تولدیافته؛ از 1735 تا 2 هزار پروژه

به این فهرست، باید اختلاف در آمار «مدارس مورد نیاز» را نیز اضافه کرد؛ در شرایطی که وزیر آموزش و پرورش از ابتدای تابستان امسال تا هفته‌های گذشته، به طور مکرر امسال را با افتتاح «2 هزار مدرسه» تا اول مهر، سال طلایی مدرسه‌‌سازی در تاریخ آموزش و پرورش اعلام کرده است، اما هفته گذشته محمدحسین ترابی‌زاده معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی مدارس در گفت‌وگو با فارس، این آمار را «1700 پروژه آموزشی، پرورشی و ورزشی» عنوان کرد.

دو روز پس از وی نیز، مرتضی رئیسی معاون وزیر و رئیس سازمان نوسازی مدارس در نشست خبری، آمار پروژه‌های کشور را برای اول مهر 90، حدود «1835 پروژه آموزشی، پرورشی و ورزشی» اعلام کرد که 80 درصد آنها «مدرسه» و 20 درصد باقیمانده شامل خوابگاه و کارگاه و سالن ورزشی است.

اختلاف در این بخش نیز به معنای ابهام در این مسئله است که بالاخره امسال شرّ چند مدرسه لرزان، فرسوده و خطرآفرین از سر بچه‌های مردم کم می‌شود؟!

* امسال چند نفر در یک کلاس می‌نشینند؟

به گزارش توانا، در نهایت می‌توان به یکی از اساسی‌ترین سؤالات آماری این روزهای آموزش و پرورش اشاره کرد و آن نیز، آمار مدارس انتقال‌یافته از نوبت عصر به صبح است که طی حداقل 2 هفته گذشته تاکنون از زبان وزیر و معاونان آموزش متوسطه و آموزش ابتدایی وی از 80 تا 90 درصد و در مواردی بیش از 90 درصد نیز اعلام شده است و بالاخره معلوم نیست که امسال به طور دقیق چند درصد مدارس کشور (ابتدایی یا سایر مقاطع) به نوبت صبح انتقال می‌یابند و به تبع آن، چند نفر در یک کلاس می‌نشینند تا تراکم کلاس‌ها یا به قول حاجی‌بابایی، «خط قرمز» طرح یک‌نوبته کردن مدارس حفظ شود؟!

اگر دقیق‌تر نگاه شود، شاید از این دست آمارها در عیالوارترین وزارتخانه کشور باز هم به چشم بخورد، اما این سؤال همچنان مطرح است که چه زمانی پای آمارهای سرانگشتی و چُرتکه‌ای و به دنبال آن برنامه‌های متغیر و نه چندان روشن در نظام تعلیم و تربیت کشور، برچیده می‌شود؟