ضعف‌ و قوت سینمای ایران در گفت و گو با نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس؛

مسئولان قدرت سینما را باور نکرده‌اند

کد خبر: ۱۸۹۷۶۲

تاریخ: ۲۰ شهريور ۱۳۹۰ - ۱۰:۳۳

سینمای ایران به‌ویژه در دهه۶۰ و تا حدودی دهه ۷۰ شاهد فیلم‌های درخشانی بوده که نه تنها مسائل روز کشور را تصویر می‌کردند، که در عرصه‌های جهانی نیز موفق بودند.

به گزارش خانه ملت، یکی از ویژگی‌های سینمای آن دوره، علاوه بر بومی بودن آن، تمرکز بر مفاهیم بلند و اخلاقی بوده است. افزایش فیلم‌های کمدی، آن هم از نوع طنزهای به‌اصطلاح سخیف، موضوعی است که در چند سال اخیر بیشتر پرده‌های سینما را به‌خود اختصاص داده است و به یکی از دغدغه‌های مسئولان سینمایی کشور تبدیل شده است.

رمضان شجاعی‌کیاسری نماینده مردم ساری و نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نیز از منتقدان جدی سینمای ایران به‌ویژه در دهه ۸۰ است. این نماینده مجلس در گفت‌وگو با وارش درباره ضعف‌های ساختاری و محتوایی سینما سخن گفته است.

این عضو شورای نظارت بر عملکرد صدا و سیما در عین حال از برنامه‌های تلویزیون مخصوصا در ایام ماه مبارک رمضان نیز گلایه‌مند است. آنچه در ادامه می‌آید، دیدگاه این نماینده مجلس درباره سینما و رسانه تصویری است.

به‌عنوان سؤال اول، به‌عنوان نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، نگاه شما به سینمای ایران چگونه است؟

سینمای ایران تاریخی به نسبت طولانی و قابل توجه دارد و اگرچه در دورانی از قبل انقلاب تبدیل به معجونی از برخی ناهنجاری‌های اجتماعی بود، اما پس از انقلاب اسلامی شاهد تحولات اساسی در این هنر بوده‌ایم. با این‌که سینمای دوره انقلاب بسیار موفق بود و توانست حتی جهان را به تحسین وادارد، اما در بره‌های از زمان مخصوصا در دهه دوم و سوم شاهد افت شدیدی در این صنعت- هنر بوده‌ایم. این افت هم از نظر معنایی و محتوایی بوده و هم شکلی و ساختاری.

دلیل این ضعف را در این ۲ دهه در چه می‌دانید؟

دلایل بسیاری وجود دارد، اما می‌توان به عدم‌حمایت و عدم‌نظارت بر سینما اشاره کرد که موجب شده سینما به سمت لودگی و فیلم‌هایی کم محتوا و پرداختن به مسائل و موضوعات غیرضروری برود. بسیاری از فیلم‌های این روزهای سینمای ایران فیلم‌های طنزی هستند که وجاهت کمدی را نیز ندارند. البته این مسئله از سوی مسئولان اجرایی کشور درک شده و تشکیل شورای‌عالی سینما که رئیس‌جمهور در راس آن است، نشان از اهمیت این موضوع و جدی گرفتن آن دارد.

عملکرد این شورا را تا‌کنون چقدر موفق ارزیابی می‌کنید؟

شورای‌عالی سینما به لحاظ تعریف و ساختار گام رو به جلویی است، اما از نظر محتوایی و حمایت‌های مادی و معنوی نیاز به گذشت زمان دارد تا بتوانیم به درستی عملکرد آن را تحلیل کنیم. مافیای اکران و چهره محوری سینما نیز از ایرادات عینی سینماست که این شورا باید آن را مرتفع کند.

با توجه به ظرفیت سینما برای انتقال فرهنگ و پیام، این مدیوم می‌تواند عاملی مؤثر برای فرهنگسازی باشد، کشورهای غربی برای تحقق این هدف تلاش‌های بسیاری کرده‌اند، به‌نظر شما سینمای ایران چقدر از این پتانسیل بهره برده است؟

معتقدم مطلقا این بهره‌مندی صورت نگرفته است. سینما همان طور که اشاره کردید، ابزار خوبی برای انتقال فرهنگ و حتی صدور انقلاب اسلامی است، اما هنوز از این ظرفیت استفاده نشده است. متأسفانه ما شاهد نوعی خودباختگی در بین هنرمندانمان هستیم. ایران برای هنرمند متعهد مهم است، اما بسیاری از هنرمندان از بیم این‌که آثارشان به جشنواره‌های بین‌المللی راه نیابد، خط قرمزهای داخلی را می‌شکنند که این خلاف اخلاق سینمایی است. ما مخالف تحمیل موضوع به فیلمساز هستیم، اما هنرمند نیز متعهد و متعلق به جامعه‌‌اش است و باید با مردم صادق باشد.

ایران باید به‌زودی نماینده‌ای برای حضور در جشنواره کن معرفی کند. علی‌رغم فیلم‌های خوبی که ساخته می‌شود، اما کمتر فیلمی المان‌های بومی را داراست؟

متأسفانه یکی از ضعف‌های سینمای ما همین است. فیلمساز ایرانی باید در آثار خود هویت ایران را نشان دهد. در واقع آنچه سینمای ایران را از دنیا متمایز می‌کند، هویت ایرانی آن است، والا محتوای مشترک با دیگر کشورها نشان‌دهنده ضعف خواهد بود و فاقد ارزش. ما به‌دنبال آن هستیم که توانمندی فرهنگی خود و پیشینه‌هامان را به رخ جهان بکشانیم، وگرنه شرکت در جشنواره کن بدون هویت ایرانی فاقد وجاهت است.

سینمای ایران بعد از انقلاب پس از کسب موفقیت‌های بسیار، رو به ضعف گذاشت. شما دلایل اصلی این امر را در چه می‌بینید؟

متأسفانه مسئولان کشور قدرت سینما را باور نکرده‌اند و به اثر بخشی آن ایمان ندارند. به همین دلیل حمایت‌های لازم به‌ویژه از نظر مالی در این باره صورت نگرفته است. وضعیت معیشتی سینمای ایران خوب نیست و این امر از دغدغه‌های اصلی سینماگران است. از سوی دیگر باید ۲ کار اساسی در این حوزه صورت بگیرد. حرمت به پیشکسوتان و آماده‌سازی بستر و فضا برای ورود علاقه‌مندان و چهره‌های جدید به جای چهره‌های ثابت و مافیای موجود.

سریال‌های تلویزیون به‌ویژه در ایام ماه مبارک رمضان نیز انتقادهای بسیاری به همراه داشته است. تحلیل شما به‌عنوان عضو اصلی شورای نظارت بر صدا و سیما از این برنامه‌ها چیست؟

من هم معتقدم سریال‌های ماه رمضان به حدی ضعیف بود که نتوانست حتی در جذب مخاطب موفق باشد. موضوعات این سریال‌ها بسیار کهنه بودند و در پرداخت نیز شاهد ضعف‌های فراوان بودیم. این سریال‌ها جاذبه‌های لازم را نداشتند و عجله در تولید آنها کاملا مشهود بود که نشان می‌داد صرفا با هدف آماده شدن برای نمایش تهیه شده‌اند.

آیا تذکری نیز در این زمینه به مسئولان ذی‌ربط داده‌اید؟

بله، ما در شورای نظارت بر صداوسیما تذکرات لازم را داده‌ایم و پیگیر این موضوع هستیم.