سرنوشت مبهم طولانی‌ترین آبشار ایران

کد خبر: ۱۸۵۲۸۲

تاریخ: ۳۱ مرداد ۱۳۹۰ - ۱۴:۰۶

کارشناسان محیط زیست بر خلاف مسئولان استان چهارمحال و بختیاری همچنان در مورد غرق شدن بخشهای قابل دسترس طولانی ترین آبشار ایران و خاورمیانه برای گردشگران با احداث سد خرسان 3 هشدار می‌دهند و تاکید دارند که با اجرای این طرح پتانسیل گردشگری این منطقه از بین می رود.

به گزارش خبرگزاری مهر، آبشار آتشگاه در استان چهارمحال و بختیاری به عنوان طولانی ترین آبشار ایران از مجموعه بی نظیری از آبشارها تشکیل شده که درمجموع از بالا تا پایین دره حدود دو کیلومتر طول دارد و به عنوان یک اثر طبیعی ملی یکی از جاذبه های اکوتوریستی این استان است.

مسیر آبشار آتشگاه که به سبب زیبایی خاص آن به آبشار مینیاتوری ایران معروف است در نزدیکی شهرکرد از محل سرچشمه تا اتصال به رودخانه خرسان فضایی سرسبز از انواع درختان و گیاهان جنگلی و شیب زیاد و پستی و بلندی‌های دره، آبشارهای کوچک متعددی را بوجود آورده است. در میان دره ها نهر خروشانی جاری است که دور تا دور آن را درختان کهنسال گردو، چنار، بلوط و زبان گنجشک فرا گرفته اند.

وزارت نیرو تا کنون اقدام به مطالعه 3 سد خرسان 1 بارز، خرسان 2 آبچنار اوره ، خرسان 3 آتشگاه بر روی این رودخانه در مسیر شهرستان لردگان کرده است.

محل احداث تاج سد خرسان 3 در فاصله حدود هزار متری پائین دست روستای آتشگاه واقع شده که با آبگیری سد، علاوه بر این روستا و روستای نارمه، قسمتهای قابل دسترس آبشار آتشگاه نیز در دریاچه سد غرق می شوند.

وزارت نیرو تا کنون اقدام به مطالعه سه سد خرسان 1 بارز، خرسان 2 آبچنار اوره ، خرسان 3 آتشگاه بر روی این رودخانه در مسیر شهرستان لردگان کرده است.

محل احداث تاج سد خرسان 3 در فاصله حدود هزار متری پائین دست روستای آتشگاه واقع شده که با آبگیری سد، علاوه بر این روستا و روستای نارمه، آبشار آتشگاه نیز در دریاچه سد غرق می شوند.

خانه اهالی روستاهای کنار دست رودخانه آتشگاه نیز به سبب ساخت این سد توسط وزارت نیرو در حال خریداری است و مالکان آن نیز از این اقدام راضی هستند چون به گفته اهالی این روستا، با پولی که به این واسطه به دست روستائیان می رسد، می توانند خانه ای در شهر بخرند و از امکانات کم روستا رهایی یابند!

یدالله خالدی فرماندار لردگان در خصوص اسکان مردم این روستاها به خبرنگار مهر می گوید: در جلساتی که در کمیته تملک روستاهای حوزه این سد بر گزار شد مقرر شد مجریان سد به دلیل غرق شدن روستاهای حوزه در دریاچه سد با پرداخت اعتبار معادل با اراضی این افراد اقدام به شهرک سازی و ساخت خانه در مناطق دیگر کنند.

او در پاسخ به اینکه با این اقدام و شهرنشین کردن مردم این روستاها فرهنگ آنها از بین می رود می گوید:‌ شهرکهایی که برای اسکان اهالی این روستاها در نظر گرفته شده در همین بخشی است که روستاها در آن واقع شده اند تا روستاییان دچار اختلاف فرهنگی نشوند مگر اینکه خود روستاییان درخواست مهاجرت به منطقه دیگر یا شهر را داشته باشند که در این صورت با آنها مخالفت نمی کنیم.

اما هومان خاکپور کارشناس محیط زیست در این باره به خبرنگار مهر می گوید: پروژه ای که بیش از هزار میلیارد تومان اعتبار دارد بایستی پیش از اجرا، در مطالعات طرح مردمی که از بابت این طرح آسیب می بینند را در نظر بگیرد و مانند سایر بخشها اعتباری برای مطالعه بخش اجتماعی طرح در نظر گیرد.

به اعتقاد او، وقتی هیچ اقدامی در راستای فرهنگ سازی و آگاه سازی روستاییانی که منفعت آنی خودرا به منافع بلند مدت ترجیح می دهند و حاضرند در ازای پولی معادل یک خانه و ماشین بسیار معمولی در شهر از تمام فرهنگ، گذشته، تاریخ و درآمدی که می توانند در ازای اندکی توجه سازمان گردشگری از بابت اکوتوریسم این آبشار بی نظیر کسب کنند، بگذرند، چگونه می توان انتخاب را به خود آنها واگذار کرد.

خاکپور اضافه می کند: از سوی دیگر در حال حاضر 200 روستایی که در اطراف شهرستان لردگان قرار دارند به دلیل کمبود منابع آبی با مشکلات کم آبی مواجهند و هنوز با تانکر به آنها آب می دهند و به هیچ عنوان در حاشیه و اطراف این روستاها ظرفیت احداث شهرک سازی جدید برای اسکان اهالی روستاهای حوزه سد خرسان 3 وجود ندارد.

با ساخت سد خرسان 3 حدود 6 هزار نفر از اهالی روستاهای حوزه این سد علاوه بر اینکه بایستی خانمان خود را ترک کنند شغل و پیشه شان را هم از دست می دهند.

اما فرماندار لردگان می گوید:‌ سد خرسان 3 به 4 هزار نفر نیرو نیاز دارد که قرار شده اهالی روستاهای حوزه این سد که تقریباً جمعیت کاری معادل همین میزان دارد به کار گرفته شوند.

این درحالیست که خاکپور معتقد است: روستاییان اطراف سد فقط برای کارگری در اجرای فعالیت های سازه ای سد به کار گرفته می شوند و همانطور که تجربه سد کارون 4 نشان داد پس از 4-5 سال و اتمام عملیات مکانیکی سازه سد تمام آنها از کار بیکار می شوند.

به گفته او مسئولان این شهرستان بایستی با هوشیاری مجریان این سد را متعهد به تضمین شغل مادام العمر برای روستاییان کنند.

به گفته مسئولان محیط زیست استان به دلیل اجرایی نشدن شرایط 6 گانه ای که سازمان محیط زیست تعیین کرده  است این سازمان هنوز مطالعات ارزیابی سد خرسان 3 را تأیید نکرده است.

خالدی در پاسخ به اینکه با اجرای این سد طولانی ترین آبشار کشور در دریاچه سد غرق می شود و پتانسیل گردشگری منطقه از بین می رود می گوید: آبشار آتشگاه با احداث سد خرسان 3 هیچ آسیبی نمی بیند و در دریاچه سد غرق نمی شود به این ترتیب نه تنها پتانسیل گردشگری منطقه از بین نمیرود بلکه با ایجاد دریاچه سد و انداختن قایق و لنج در آن گردشگری منطقه رونق می گیرد.

اما خاکپور در واکنش به گفته های فرماندار لردگان اضافه می کند: مسیر آبشار آتشگاه به دلیل شیب زیاد و پستی و بلندی‌های دره، آبشارهای کوچک متعددی را بوجود آورده است که قسمتهای بالای آبشار در ارتفاعاتی بسیار صعب العبور واقع شده و فقط امکان دسترسی به آنها از طریق روستای آتشگاه و نارمه آنهم برای کوهنوردان حرفه ای وجود دارد اما قسمتهای پایین تر آبشار که درواقع بخش قابل استفاده بلندترین آبشار ایران برای گردشگران است با احداث این سد در دریاچه آن غرق می شود و عملاً چون گردشگران نمی توانند از قسمتهای مرتفع آبشار استفاده کنند پتانسیل گردشگری در این منطقه از بین می رود.

به گفته او زمانی که روستاهای آتشگاه و نارمه که تنها راه دسترسی به آبشار آتشگاه هستند غرق شوند امکان استفاده از قسمتهای مرتفع آبشار حتی برای کوهنوردان هم غیر ممکن می شود.

خاکپور با انتقاد از وضعیت نامناسب زیرساختهای گردشگری در کشور می گوید : در حال حاضر که اهالی روستاهای اطراف این آبشار با تعدادی آلاچیق و دکه گردشگری این منطقه را رونق داده اند سازمان گردشگری کوچکترین همکاری برای احداث تعدادی سرویس بهداشتی استاندارد نمی کند و ظرفیت به این سادگی و کم هزینگی گردشگری را نادیده می گیرد آنگاه فرماندار لردگان از انداختن لنج و قایق در دریاچه سد صحبت می کند که به نظر رویایی و غیر ممکن می رسد.

به اعتقاد او زمانی که چنین سد برق آبی با عظمتی تشکیل شود همانگونه که تجربه گردشگری در دیگر سدهای کشور نشان می دهد اساساً امکان تردد گردشگر در دریاچه آن به راحتی امکانپذیر نیست و نیازمند هماهنگی ها و بروکراسی های اداری است که مطمئناً گردشگران را از کار خود منصرف می کند.