روش اسرار آميز زنبور ها براي يافتن غذا

به گفته لنز اين بدان معناست كه زنبور ها الگوهاي فضايي پرواز خود را متناسب با محيط تنظيم مي كنند و الگوهاي زماني پرواز را هم طوري تنظيم مي كنند كه احتمال روبه رو شدن با خطر عنكبوتها كم باشد.

کد خبر: ۱۸۳۵۶۷

تاریخ: ۲۳ مرداد ۱۳۹۰ - ۱۱:۳۱

حيوانات چگونه غذاي خود را مي يابند؟ اين سوالي است كه مدتهاست ذهن زيست شناسان را به خود مشغول كرده است.

به گزارش ايرنا به نقل ازتكنولوژي ريويو و انجمن فيزيك ايران، هنگامي كه غذاي فراواني وجود داشته باشد و يافتن غذا كار راحتي باشد، حيوانات با حركت هاي تصادفي غذاي خود را مي يابند. در حقيقت شواهد زيادي وجود دارد كه نشان مي دهد بسياري از موجودات با حركت هايي مثل حركت براوني مي توانند غذاي خود را پيدا كنند.

اما در محيط هايي كه غذا با الگويي غير قابل پيش بيني پراكنده شده باشد حيوانات براي يافتن غذاي خود چه روشي را به كار مي بندند؟

به نظر مي رسد براي اين سوال يك پاسخ رياضي دارد. موثرترين روش براي جست و جو كردن يك ناحيه اين است كه آن ناحيه را به صورت تصادفي و با قدمهايي كه طول آنها به صورت تواني تغيير مي كند بگرديم. به اين نوع حركت پرش لوي (Levy Flight) مي گويند واين فرضيه كه حيوانات با اين روش به دنبال غذاي خود مي گردند به فرضيه جست و جوي غذا به روش پرش لوي مشهور است.

در ده سال اخير شواهد زيادي پيدا شده كه نشان مي دهد حيوانات به طور حتم از همين روش براي يافتن غذاي خود استفاده مي كنند. سال گذشته يك تيم تحقيقاتي، بيش از 5700 روز به رديابي مسير حركت چهارده نوع از ماهي هاي شكارچي آبهاي آزاد از كوسه ماهي تا ماهي توناياتون پرداختند؛ آنها براي انجام اين پروژه از نشانه گرهاي الكترونيكي كمك گرفتند. داده هاي به دست آمده شامل مجموعه اي از بيش از 12 ميليون جابه جايي بود.

اين گروه اعلام كردند كه تحليل نتايج با فرضيه جستجوي غذاي لوي به طرز خوبي هم خواني دارد.
اما به تازگي فردريك لنز (Friedrich Lenz) و همكارانش از دانشگاه ملكه مري لندن (Queen Mary University) اعلام كرده اند كه اگرچه الگوهاي حركتي بسياري از موجودات شبيه حركت لوي است اما در حقيقت آنها به مراتب پيچيده تر از اين الگوها رفتار مي كنند.

براي اثبات اين موضوع ابتدا لنز وهمكارش رفتار زنبورها راوقتي در مقابل دسته اي از گل هاي مصنوعي آغشته شده به شهد گل قرار مي گرفتند ثبت كرده اند. نتيجه به دست آمده نشان مي داد كه حركت هاي آنها از الگوي لوي تبعيت مي كند.

در مرحله بعد لنز و همكارش عنكبوتهاي اسباب بازي را روي برخي از گل ها قرار دادند، زنبور ها به صورت غريزي از نزديك شدن به اين عنكبوتها خودداري مي كردند.

لنز مشاهده كرد كه با وجود عنكبوت ها باز هم زنبور ها با الگويي مشابه حركت لوي به جست و جو غذاي خود مي پردازند، يعني هنوز هم زنبورها با پرواز هايي در جهات تصادفي از روي يك گل به گلي آن طرف تر مي روند كه فواصل اين گل ها از رابطه اي تواني تبعيت مي كند. در حقيقت شكل فضايي پرواز تغييري نمي كند و آنچه كه تغيير مي كند الگوي زماني پرواز است. به عبارتي زنبورها براي اين كه با عنكبوتها رو در رو نشوند مسير خود را تغيير مي دهند و اين موضوع زمان پرواز را به جاي طول جابجايي تغيير مي دهد.

در نهايت با تحليل و بررسي الگوي حركتي زنبور ها مي توان فهميد كه الگوهاي حركت به بسياري از پارامتر هاي ديگرهم بستگي دارد.

بنابراين زيست شناسان به داده هاي بيشتري در مورد الگوهاي حركتي در طول زمان و داده هايي در مورد اينكه چگونه الگوي حركت به ساير عوامل محيط مثل وجود موجودات شكارچي بستگي دارد، نياز دارند.

واضح است كه مطالعات آماري رفتار حيوان ها در مراحل اوليه خود قرار دارد، زيرا تنها با پيشرفتهاي اخير تكنولوژي جمع آوري مجموعه داده هاي مورد نياز امكان پذير شده است واين بدان معني خواهد بود كه به اين زودي ها براي مطالعات آماري با كمبود داده روبه رو نخواهيم بود.