آینده ناوگان پنجم دریایی ایالات متحده در بحرین

بحرین که در حاشیه خلیج فارس و در نزدیکی میدان‌های نفتی عربستان واقع شده است، بیش از شش دهه است که پایگاه منطقه‌ای نیروی دریایی ایالات متحده بوده است. ناوگان پنجم دریایی به عنوان بخشی از ارکان نیروی دریایی ایالات متحده، مسئولیت دارد در محدوده ای به مساحت 5 میلیون مایل مربع که خلیج فارس را احاطه کرده است و نیز در دریای سرخ و دریای عرب از منافع آمریکا محافظت کند. این ناوگان همچنین نمادی قدرتمند از حضور آمریکایی ها در منطقه خاورمیانه است.

کد خبر: ۱۸۱۴۶۸

تاریخ: ۱۳ مرداد ۱۳۹۰ - ۱۲:۲۸

اندیشکده استیمسون در گزارشی به بررسی وضع ناوگان پنجم دریایی آمریکا ، مستقر در یمن بعد از تحولات و رویدادهای جهان عرب پرداخته است.

به گزارش اشراف ، تحلیلگران استیمسون معتقدند پس از وقوع تظاهرات گسترده در فوریه گذشته، پایگاه اصلی ناوگان پنجم نیروی دریایی به موضوع بحث سیاستمردان آمریکایی تبدیل شده است.

گزارش اشراف می افراید ، چندی قبل کشمکش هایی حول شاه سنی بحرین و شیعیان معترض پرتعداد بحرینی سبب بروز بحث هایی در محافل سیاسی این کشور شد. دولت بحرین همانند آنچه در برابر معترضان در تونس و مصر اتفاق افتاد، باقدرت در برابر مخالفان حاضر شد و چندین و چند معترض را در بندر منامه کشت و صدها فعال را دستگیر کرد. شاهدان و گروه های حقوق بشر، رژیم بحرین را به شکنجه مخالفان در زندان و تبعیض گسترده و پایدار علیه اکثریت شیعه این کشور در مواردی نظیر مسکن و کار، متهم کرده اند. خشم و ناکامی  شیعیان اعتراضاتی را سبب شد که مهمترین آنها از سال 1994 تا سال 2000 به طول انجامید. برخی سنی ها نیز خواستار حقوق بیشتری از سوی دولت بودند که از جمله آنها می توان به ابراهیم شریف، فعال سیاسی مشهور در زمینه دموکراسی اشاره کرد که به صورت علنی خواستار انجام اصلاحات دموکراتیک شده بود.

طبق گزارش ها، مقامات آمریکایی به صورت غیرعلنی شاه و دیگراعضای خانواده سلطنتی را تحت فشار قرار داده اند تا اصلاحات را در اولویت قرار دهند و قبل از آنکه دیر شود انتظارات را برآورده سازند. به دنبال قیام  اعراب در اوایل سال 2011، دولت بحرین به تشویق عربستان سعودی و دیگر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج که در برقراری امنیت داخلی به این کشور کمک کردند، موقعیت خود را تحکیم کرد.

هیلاری کلینتون و برخی دیگر از مقامات ایالات متحده، اقدامات بحرین را با ملایمت محکوم کرده اند، اما آمریکا هنوز بر همکاری با متحدش در خلیج فارس تاکید می کند. برخلاف موضع گیری ایالات متحده در جهان عرب مدیترانه، دولت در منطقه خاورمیانه می بایست با دقت بالاتری بین خواسته های استراتژیک و دغدغه های امنیتی خود و اظهارنظرهایش مبنی بر اصلاحات دموکراتیک، تعادل برقرار کند.

این گزارش تصریح می کند، وضعیت ناوگان پنجم دریایی ایالات تاثیر بسزایی در چگونگی شکل گیری سیاست های این کشور دارد. این ناوگان با محافظت از کشتی های نفتی، هدایت گشتی های مبارزه با دزدان دریایی و پشتیبانی عملیات رزمی، نقش مهمی در عملیات پایگاه های مرکزی از افغانستان تا شاخ آفریقا ایفا می کند. توانایی این ناوگان با بیش از 20000 نفر خدمه و سی عدد ناو در انجام موفق این وظایف سبب شده است که نقش موثری در سیاست های بازدارنده ایالات متحده داشته باشد. همانطور که دریابان کوین کوسگریف[1]، فرمانده پیشین ناوگان پنجم دریایی اشاره کرده است: "در دنیایی به هم متصلی که در همه منابع به اقیانوس های مشترک وابسته است، امن و باثبات نگاه داشتن آب های این منطقه مستقیما در امنیت و موفقیت ملت های منطقه و جوامع جهانی ایفای نقش می کند."

در اواسط جولای وضعیت در بحرین باثبات شد. ولیعهد سلمان بن حامد آل خلیفه در ژوئن از کاخ سفید بازدید کرد و قول داد تلاش هایش برای دستیابی به گفتمان مناسب با شیعیان را افزایش دهد. در اولین هفته ماه جولای بیش از 300 نفر از شیعیان به نمایندگی از شیعیان معترض در این کشور با سران دولت دیدار کردند تا فرآیند صلح جدیدی را آغاز کنند. گروه الوفاق، بزرگترین گروه مخالف در بحرین، در 17 جولای از مذاکرات کناره گیری کرد و اظهار کرد که به این گروه تنها 5 جایگاه از 300 جایگاه موجود برای مخالفان اختصاص داده شده است و خواسته های آنها با جدیت بررسی نشده است. علاوه بر این بسیاری از فعالان اصلی گروه های مخالف در زندان بودند. علیرغم شروع پر دردسر این مذاکرات، دولت اوباما تلاش می کند تا پلی بین مخالفان و رژیم حاکم ایجاد کند و از این طریق با توسعه ارزش های آمریکایی تحقق خواسته های طولانی مدت آمریکا را تضمین کند. مایکل پسنر[2]، دستیار وزیر خارجه آمریکا، در سخنرانی ملی خود اشاره کرد: "این مردم بحرین هستند که باید آینده خود را بسازند. با این وجود برای ما مهم است که بحرین، شریک سیاسی و استراتژیک ما در تلاش خود موفق شود و ما برای دولت و مردم بحرین هرآنچه را که برای ساخت آینده ای صلح آمیز و موفق لازم دارند، مهیا خواهیم کرد."

دورنمای فرماندهان ناوگان پنجم دریایی برای ماندن در بحرین در آینده، تهدید نشده است. پیش از انتقال ناوگان پنجم دریایی، مقامات ایالات متحده می بایست پیامی را که با بستن این پایگاه به ایران و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس می فرستند، در نظر بگیرند. اما مهم است که از این فرصت برای تفکر مجدد درباره نقش همه احزاب در روابط امنیتی ایجاد شده و ارتباط آن با توسعه سیاسی بیشتر در بحرین و منطقه، استفاده کنیم. حتی ممکن است با وجود کاهش تنش در روزهای اخیر، سناریوهای وخیم تری نیز تصور کرد. نحست اینکه درگیری های شهری ادامه یابند که سبب تضعیف و یا حتی سقوط حکومت سلطنتی شوند و رژیمی متخاصم بر منامه حکومت کند، که در این حالت فرماندهان ما از پایگاه اخراج خواهند شد. سناریوی دوم این است که نقض آشکارا و شدید حقوق بشر از سوی دولت بحرین ممکن است مقامات آمریکایی را متقاعد کنند که با توجه به معیارهای سیاسی داخلی ایالات متحده، حضور نیروهای این کشور در بحرین دیگر عملی نیست؛ و سوم اینکه خشونت های ادامه دار در بحرین سبب بوجود آمدن تهدیدهای تروریستی شود و امنیت خدمه ناوگان دریایی ایالات متحده را به خطر اندازد. واشنگتن و منامه به همراه همسایگان بحرین تمایل دارند که از وقوع هر کدام از این سناریوها جلوگیری کنند.