چرا برنامه خصوصی سازی در ایران موفق نبود؟

خصوصی سازی، ابزاری است که منجر به کاهش بار مالی دولت، افزایش رقابت و کارایی اقتصادی، افزایش بازدهی سرمایه گذاری ها، بهره بهینه از امکانات کشور و غیره می شود. دولت یا بخش خصوصی، نمی تواند به تنهایی در اقتصاد کارایی لازم را داشته باشد. ما که دولت مردم سالار دینی را الگوی دولتمردی خود می دانیم، باید ترکیب دولت و ملت را بپذیریم و آن ها را برابر هم قرار ندهیم و هر اندازه به سمت گسترش اقتصادی گام برمی داریم، از نقش تصدی گری دولت کاسته و به بخش خصوصی افزوده شود.

کد خبر: ۱۷۴۲۷۲

تاریخ: ۱۱ تير ۱۳۹۰ - ۱۰:۲۷

سرویس ورزشی «تابناک» ـ در سال های اخیر، گفت وگو و اظهارنظرهای مثبت یا منفی درباره برنامه خصوصی سازی فراوان شنیده شده، به گونه ای که بررسی این مبحث در جامعه، از موضوعات تکراری و ملال آور به نظر می رسد. چرا برنامه خصوصی سازی در ایران موفق نبود؟ اگر دست اندر کاران محترم سیاست و اقتصاد کشور درد را می شناسند، چرا سال هاست این در بر همان پاشنه قدیمی می چرخد؟

آیا در تبیین این پدیده یعنی «شکست» در همه جوانب از مراکز علمی و دانشگاهی کمک گرفته ایم؟ آیا خصوصی سازی را بر پایه الگوی ایرانی، اسلامی ـ که قطعا در انگیزه و توانایی متفاوت از دیگر کشورهاست ـ بنا نهاده ایم یا بر تقلید و ترجمه بی محتوا از سرمایه داری کلاسیک غرب؟

بخش خصوصی و دولت در نظام اسلامی، بخشی از ساختار طبقاتی یک جامعه ارزشی هستند و نمی توان این دو را به گونه دو پدیده مستقل و جدا از یکدیگر مطرح کرد و در برابر هم گذارد. شناخت این آمیختگی در یک نظام مردمی که بر پایه ارزش های اسلامی بنا نهاده شده است، ضرورت آشکارتری نسبت به دیگر جوامع که ساختار قدرت در آنها مردم سالاری دینی نیست، دارد.

با این مقدمه، معلوم می شود که برای حل مشکل ناکامی برنامه خصوصی سازی در ایران به وحدت کلمه و عمل دولت و شهروندان و بخش خصوصی ـ که در واقع اجزای به هم آمیخته بافت و ساختار جامعه ارزشی ما هستند ـ نیاز داریم. در این برهه از زمان که ضرورت این همبستگی بیش از پیش به چشم می خورد، ارکان اصلی نظام به جای بخشی نگری و «تفکر جزیره ای» بایستی به وحدت و «جماعت» بیندیشند و بدانند که در جهادی دیگر وارد شده اند. تفکر جهادی داشته باشند تا دستاوردشان نیز جهانی باشد، نه جزیره ای که تفکر جهادی است که دستاورد جهانی را به دنبال دارد.

دلسوزان نظام و مردم به جای بزرگنمایی شکست ها و ناکامی ها به بهره گیری از درس ها و عبرت های به دست آمده از این تجارب بپردازند و تهدید ها را به فرصت تبدیل کنند و بیش از این بر طبل ناامیدی نکوبند و به ترزیق آن به جامعه امیدوار ایران که به آنان اعتماد کرده اند و سرنوشت خود را به دست آنان سپرده اند، نپردازند.

استقبال نکردن مردم از خرید سهام و تحقق نیافتن مصوبات دولت در فروش سهام شرکت های دولتی، حضور کمرنگ مردم در این بازار را تأیید می کند و نشان می دهد که جز اندک کسانی که امیدوارند با بورس بازی ثروتی به دست آورند، این بازار مشتری جدی و علاقه مندی ندارد.

این واقعیت مصادف و برابر با بی اعتمادی به عملکرد دست اندرکاران امر خصوصی سازی در سال های اخیر در کشور است که منجر به بی اعتمادی مردم به این پدیده شده است و این واقعیت نباید منجر به بی اعتمادی و ناامیدی مردم از کل مفهوم و ابزار خصوصی سازی شود. پس آنچه باید اصلاح شود، افراد و عملکردها هستند، نه اصول و مفاهیم، چرا که این اصول و مفاهیم، آنگاه که در جای خود بنشینند، برای جامعه ما همچون دیگر جوامع ثمرات شیرین به بار خواهند آورد.

در بررسی علت شکست خصوصی سازی در ایران به عواملی مانند ضعف مدیریت، نبود قوانین و مقررات، ناآگاهی مسئولین و دیگر توضیح واضحات اشاره می شود و اما هیچ کس به آن نگاه برنمی گردد که در این کشور، کارهای بزرگتری از برنامه خصوصی سازی انجام شده که در مقابل این برنامه به معجزه شبیه اند و آشکارا می توان گفت که چشم ها را باید شست، جور دیگر باید دید.

ما سرمایه اعتماد مردم را داریم و تا این اعتماد به نظام و رهبری هست، برنامه ها نباید به شکست منجر شود و اگر شکستی هست، باید آسیب شناسی آن را در ضعف باورهای موجود به عوامل پیروزی و شادکامی های گذشته جستجو کرد.

از سوی دیگر نیز برخی سعی در القا کردن این دارند که بخش خصوصی ایرا، انگیزه و توانایی حضور در برنامه های خصوصی سازی را ندارد و اگر خصوصی سازی شکست خورده، به این علت است که اینها خود را ناتوان و درمانده برای صنعتی کردن کشور و تولید کالا می بینند و نه توانایی و نه انگیزه ای دارند، و نه آینده ای روشن برای خود می بینند و خصوصی سازان نیز که دیگر باورهای قدیمی خود را کنار گذاشته اند، همچنان بر طبل جهانی سازی سرمایه داری می کوبند و چون قدرت و ثروت دارند، این برنامه ها را به رغم شکست ملی ادامه می دهند.

در این میان، گروه سوم که بر این باورند سرمایه ملی بر پایه مصالح مردم تخصیص یابد و خصوصی سازی را ابزاری برای تقویت و جذب پایه های نظام یعنی مردم به کار می گیرند و حفظ ارزش ها و باورهای اصیل اسلامی را در همه برنامه ها عملکرد خود، نه به عنوان شعار، بلکه به عنوان ضامن موفقیت و شرط مشروعیت خود در حمایت خواهی از ذات اقدس باری تعالی می دانند و خواستار اینند که این جهاد مقدس در سایه این ابر سیاه باور سوز توسط خورشید یاران امام و رهبری دیده شود.

نکته مهم اینکه خصوصی سازی ناگزیر از بخش اقتصادی جامعه به بخش فرهنگی جامعه منتقل می شود و ما در این مقوله نیز به همان اندازه نیازمند این سرمایه ملی و اعتماد مردمی هستیم تا علاوه بر حفظ ارزش ها و منافع ملی، اصول حرفه ای نیز در برنامه های نرم افزاری این جهاد دیده شود و از انحراف آن به سمت حاکمیت نظام سلطه چه در بخش اقتصادی و چه فرهنگی پیشگیری شود.

ما نیز باور داریم که خصوصی سازی یک ابزار است که منجر به کاهش بار مالی دولت، افزایش رقابت و کارایی اقتصادی، افزایش بازدهی سرمایه گذاری ها، استفاده بهینه از امکانات کشور و... می شود. دولت یا بخش خصوصی نمی تواند به تنهایی در اقتصاد کارایی لازم را داشته باشد. ما که دولت مردم سالار دینی را الگوی دولتمردی خود می دانیم، باید ترکیب دولت و ملت را بپذیریم و آنها را برابر هم قرار ندهیم و هر اندازه به سمت توسعه اقتصادی گام برمی داریم، از نقش تصدی گری دولت کاسته و به بخش خصوصی افزوده شود.

با این ملاحظات، هنگامی که خصوصی سازی از اقتصاد به فرهنگ منتقل شد و ورزش نیز به عنوان یک مقوله فرهنگی ـ اقتصادی تابعی از این سیاست قرار گرفت، نگران آن نخواهیم بود که ورزش بدون ارزش داشته باشیم و تعادل در ابعاد معنوی و اخلاقی و اقتصادی و دنیایی ورزش نیز برقرار خواهد شد و همچنان شکرانه بازوی توانا به گرفتن دست ناتوان، باقی خواهند ماند.

آخرین اخبار ورزشی ایران و جهان را در «تابناک» ورزشی بخوانید