‌متن کامل طرح اصلاح قانون احزاب

کد خبر: ۱۷۴۱۳۲

تاریخ: ۱۰ تير ۱۳۹۰ - ۱۲:۲۸

طرح اصلاح قانون احزاب و تشكل‌ها كه به كميسيون امور داخلي و شوراهاي مجلس ارائه شده مشتمل بر پنج فصل و 59 ماده است؛ اين طرح پس از نهايي‌شدن، جايگزين قانون سي‌ساله احزاب كشور خواهد شد.

به گزارش فارس، طرح جايگزين طرح اصلاح قانون احزاب و تشكل‌ها كه توسط كميسيون ماده 10 احزاب، پس از ماه‌ها بحث و بررسي تهيه شده، هم‌اكنون در كميسيون شوراها و امور داخلي مجلس شوراي اسلامي در حال بررسي است.

برپايه اين گزارش، از سال 85 كه بحث بازنگري در قانون احزاب مصوب 1360 مطرح شد، بعد از بررسي‌ها پيش‌نويسي براي اين قانون تهيه شد، پيش‌نويسي كه امروز در كميسيون شوراها در قالب يك طرح در دست بررسي است؛ متن كامل طرح جايگزين طرح اصلاح قانون احزاب و تشكل‌ها را به شرح ذيل منتشر مي‌كند:

* فصل اول - تعاريف

ماده 1- حزب و تشكل سياسي: گروهي سازمان يافته از افراد حقيقي است كه داراي پروانه فعاليت بوده و در چارچوب قوانين و مقررات و با توجه به مرام و مشي سياسي خود،‌ براي رسيدن به اهداف معيني فعاليت مي‌كند.

تبصره: جبهه: ائتلافي است از تشكل‌هاي داراي پروانه فعاليت دائم كه در مقطع خاص براي موضوع معين و زمان مشخص، تشكيل مي‌شود؛ جبهه اگر فعاليت مستمر داشته باشد بايد از كميسيون احزاب پروانه فعاليت داشته باشد ولي اگر براي مقاطع خاصي مانند انتخابات تشكيل شود، موظف است به كميسيون احزاب اطلاع دهد و اگر كميسيون طبق موازين قانوني مخالفتي نداشت فعاليت مي‌نمايد.

ماده 2- هيئت مؤسس: اشخاص حقيقي كه امور مربوط به تأسيس را پيگيري نموده و براي دريافت مجوز تأسيس و پروانه فعاليت اقدام مي‌نمايند.

ماده 3- شوراي مركزي: مجموعه افراد منتخب مجمع عمومي كه طبق مرامنامه، اساسنامه و قوانين مربوطه، به نمايندگي از طرف گروه، مسئوليت هدايت و تحقق اهداف تشكل را برعهده دارند.

ماده 4- مجمع عمومي:‌بالاترين ركن تشكل است كه طبق مرامنامه و اساسنامه از اجتماع اشخاصي شكل مي‌گيرد كه به عضويت تشكل درآمده باشند.

ماده 5- مرامنامه: سندي است كه بيان‌‌كننده اهداف، آرمان‌ها، مباني فكري و عقيدتي و خط و مشي‌هاي رسيدن به اهداف و ساير موارد مصرح در اين قانون مي‌باشد.

ماده 6 - اساسنامه: مجموعه مقرراتي است كه بيان‌كننده ساختار تشكيلاتي، اركان و شرح وظايف و تعيين حدود و اختيارات آنها، نحوه تعيين و تغيير اعضاء و شرايط تغيير و اصلاح مرامنامه و اساسنامه، اعتبار اسناد اداري، مالي و سياسي، تعيين منابع مالي، نحوه انحلال تشكل و ساير موارد مصرح در اين قانون مي‌باشد. اساسنامه بايد به تأييد مجمع هر تشكل و تصويب كميسيون احزاب برسد.

ماده 7 - كميسيون احزاب: كميسيون موضوع ماده 10 اين قانون مي‌باشد.

ماده 8- پروانه فعاليت: سندي است كه به موجب آن تشكل و حزب سياسي اجازه پيدا مي‌كند تا بر اساس قوانين كشور و مرامنامه و اساسنامه خود فعاليت نمايد و از مزاياي قانوني آن بهره‌مند شود پروانه به دو صورت موقت و دائم صادر مي‌شود.

ماده 9- دبيرخانه كميسيون: تشكيلات اجرايي كميسيون احزاب، دبيرخانه ناميده مي‌شود كه بودجه و نيروي انساني و امكانات آن توسط وزارت كشور تأمين شده و زير نظر معاونت سياسي وزير كشور در چارچوب مصوبات كميسيون احزاب انجام وظيفه مي‌كند.

* فصل دوم - كميسيون احزاب

ماده 10- به منظور صدور مجوز تأسيس، پروانه فعاليت و نظارت بر فعاليت گروه‌ها كميسيوني به شرح زير در وزارت كشور تشكيل مي‌شود:
الف) معاون سياسي وزير كشور با حكم مستقيم وزير كشور
ب) دو نفر از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي با انتخاب نمايندگان و معرفي رياست مجلس
ج) نماينده رئيس قوه‌قضائيه با حكم مستقيم رياست قوه‌قضائيه
د) نماينده دادستان كل كشور با حكم مستقيم دادستان كل كشور
ه‍) نماينده شوراي عالي مديريت حوزه علميه قم با معرفي رياست شورا
و) نماينده وزارت اطلاعات، با حكم مستقيم وزير اطلاعات

نمايندگان قوه مقننه از بين نمايندگان داوطلب به طريق رأي‌گيري در صحن علني مجلس انتخاب مي‌شوند.

تبصره 1: نمايندگان موضوع اين ماده بايد ظرف يك ماه از تاريخ لازم‌الاجرا شدن اين قانون انتخاب و به وزير كشور معرفي شوند. وزارت كشور موظف است حداكثر تا ده روز پس از معرفي آخرين نماينده، اولين جلسه را تشكيل دهد.

تبصره 2: نمايندگان فوق‌الذكر براي مدت دو سال انتخاب مي‌شوند و تا معرفي نمايندگان جديد به كار خود ادامه مي‌دهند.

ماده 11- اركان تشكيلاتي كميسيون به شرح زير است:
رياست كميسيون: رياست كميسيون توسط اعضاي كميسيون با رأي اكثريت از ميان اعضاء انتخاب مي‌شود.
الف) نايب رئيس: نايب رئيس از ميان اعضاء با رأي اكثريت انتخاب مي‌شود.
ب) دبير كميسيون: نماينده وزارت كشور مي‌باشد.
ج) دبيرخانه: دبيرخانه زير نظر معاونت سياسي وزارت كشور موظف به انجام وظايف محوله مي‌باشد.

ماده 12- شورا مي‌تواند از صاحب‌نظران و نمايندگان ادارات و دستگاه‌ها و نهادها جهت مشاوره و ارائه گزارش دعوت نمايد كه در جلسات حضور يابند كليه دستگاه‌ها و نهادها موظفند در صورت استعلام شورا از آنها حسب مورد اطلاعات درخواستي را در اختيار شورا بگذارند.

ماده 13- اعتبارات و هزينه‌هاي اجراي قانون احزاب و تشكل‌ها و شوراي آن و دبيرخانه و نيز امكانات مورد نياز آن از رديف خاص در اعتبارات وزارت كشور (برنامه امور سياسي- اجتماعي) و توسط وزارت كشور تأمين مي‌گردد. وزارت كشور موظف است بودجه مصوبه و تسهيلات و امكانات لازم را در اختيار شورا قرار دهد.

ماده 14- وظايف و اختيارات كميسيون به شرح زير است:

الف) بررسي و احراز صلاحيت متقاضيان تأسيس و اعضاي شوراي مركزي و مسئولين شعب استاني احزاب و تشكل‌ها
ب) رسيدگي، تأييد و تصويب اساسنامه، مرامنامه، شوراي مركزي، هيئت مؤسسين و مسئولين شعب استاني

تبصره: رسيدگي به تغييرات شوراي مركزي و مؤسسين و مسئولان شعب استاني و مرامنامه و اساسنامه

ج) صدور مجوز تأسيس و پروانه فعاليت موقت و دائم براي تشكل‌هاي سياسي براي كوتاه مدت يا دائم و تشكيل جبهه و نظارت بر عملكرد آنان

د) بررسي و اتخاذ تصميم در خصوص درخواست تجمعات و راهپيمائي‌ها از سوي تشكل‌ها

ه‍) رسيدگي به تخلفات و شكايات از احزاب و تشكل‌ها و اقدام مقتضي

و) نظارت بر عملكرد مالي تشكل‌ها و رسيدگي به تخلفات مالي

ز) نظارت بر توزيع كمك‌هاي دولتي

تبصره 1: وظايف دبير و رئيس دبيرخانه طبق آئين‌نامه مصوب كميسيون خواهد بود

ماده 15 - جلسات كميسيون با حضور 4 نفر از اعضاء رسميت مي‌يابد، مصوبات كميسيون با تصويب حداقل 4 رأي به شرط آن كه 3 رأي آن مربوط به نمايندگان 3 قوه باشد، معتبر خواهد بود.

تبصره: تدوين هر نوع روش كار و رويه و نظام‌نامه و آئين‌نامه داخلي و هرگونه تغيير در آن‌ها با توافق اكثريت مطلق همه اعضاي كميسيون خواهد بود.

ماده 16- اعتبار لازم جهت تأمين هزينه‌هاي كميسيون، هر ساله در بودجه وزارت كشور (برنامه امور سياسي و اجتماعي) منظور مي‌گردد.

تبصره: تدوين و تنظيم اعتبار نهايي مورد نياز به منظور پيش‌بيني در بودجه سنواتي با توجه به بودجه پيشنهادي كميسيون، توسط وزارت كشور انجام خواهد گرفت.

ماده 17- به منظور اعمال نظارت بر فعاليت گروه‌ها، كميسيون مي‌تواند در هر مورد هيئتي را مركب از اعضاء و ساير افراد از جمله نمايندگان احزاب تشكيل دهد.

ماده 18- مرجع رسيدگي به اعتراض از تصميمات كميسيون، شعب تخصصي تشخيص ديوان عدالت اداري خواهد بود.

ماده 19- رئيس شورا، مسئوليت اداره امور شورا و جلسات آن، ابلاغ مصوبات، امضاء پروانه احزاب و تشكل‌ها، انعكاس خبري و رسانه‌اي مصوبات و اطلاعيه‌ها، امضاء مكاتبات و دعوت‌نامه‌ها، صدور احكام از جمله ناظران شورا بر انتخابات و بر تشكل‌ها و احزاب و مجامع عمومي (كنگره)، پيگيري امر نظارت بر احزاب و تشكل‌ها، امضاء بودجه نهايي كه توسط دبير شورا تهيه و به تصويب شورا مي‌رسد، پيگيري امور حقوقي و قضايي، معرفي متخلفين و تشكل‌هاي متخلف به دستگاه قضايي را دارد.

ماده 20- وظايف دبير شورا عبارت است از: اداره دبيرخانه، ترتيب ثبت و ضبط درخواست‌ها و اسناد و مدارك، مكاتبات، اداره بايگاني راكد و فعال، ايجاد مركز اطلاعات، رسيدگي به پرونده‌هاي رسيده، تكميل پرونده‌ها، پاسخگويي به متقاضيان، تهيه بودجه ساليانه شورا، دريافت وجوه و امكانات از رديف بودجه و از وزارت كشور، پرداخت حقوق و مزايا و حق مأموريت افراد و حق‌الجلسات در صورت لزوم و ساير هزينه‌هاي مصوب، اعزام ناظر براي مجامع عمومي و تشكل‌ها و انتخابات شوراي مركزي آنها، پيگيري مصوبات شورا و امور محوله رئيس شورا، اعزام نماينده حقوقي شورا در محاكم قضايي.

* فصل سوم - تشكل سياسي و تأسيس آن

ماده 21- هر نوع تشكل براي فعاليت‌هاي قانوني مكلف است طبق مواد اين قانون از "شوراي قانون احزاب و تشكل‌ها " پروانه دريافت دارد.

ماده 22- براي تأسيس هر تشكل سياسي، حضور حداقل 15 شخص حقيقي واجد شرايط قانوني هيئت مؤسس لازم است.

تبصره 1: جبهه يا ائتلاف با توافق حداقل 5 تشكل داراي پروانه رسمي تأسيس مي‌شود.

ماده 23- شرايط لازم براي عضويت در هيئت مؤسس و شوراي مركزي به شرح زير است:

الف) التزام عملي به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران
ب) داشتن حداقل 18 سال تمام
ج) تابعيت ايران

ماده 24- اشخاص زير نمي‌توانند عضو تشكل‌ها و احزاب سياسي شوند:

الف) دارندگان پيشينه كيفري مؤثر و محكومين به محروميت از حقوق اجتماعي به حكم قطعي دادگاه
ب) مديران و عناصر مؤثر در تحكيم رژيم سابق و نزديكان درجه اول آنها، فراماسون‌ها، وابستگان، اعضا و همكاران گروه‌هاي معاند و محارب نظام و گروه‌هايي كه عليه نظام جمهوري اسلامي فعاليت داشته يا دارند.
ج) قضات شاغل در امور قضايي و كاركنان وزارتخانه‌هاي اطلاعات، دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و همچنين پرسنل نيروهاي نظامي و انتظامي و ساير افرادي كه طبق قوانين عضويت در احزاب و تشكل‌هاي سياسي براي آنها ممنوع است.

تبصره 1: سربازان در دوران خدمت نظام وظيفه

د) اقدام‌كنندگان عليه امنيت كشور اعم از سياسي، اقتصادي، اجتماعي و ... و مظنونين به جاسوسي حسب تشخيص مراجع ذي‌صلاح.
ه‍) متجاهرين به فسق و فجور، مشهورين به فساد، معتادان و قاچاقچيان مواد مخدر.
و) اعضاي مؤثر احزاب منحله تا پنج سال پس از تاريخ انحلال.
ز) افرادي كه تحت پيگرد قضايي قرار دارند تا وقتي كه رأي دادگاه بر تبرئه آن صادر گردد.

تبصره 1: وجود اين شرايط در ابتدا و در طول عضويت افراد موجب محروميت است.

ماده 25 - شرايط عضويت در تشكل‌هاي سياسي:
الف) داشتن حداقل 18 سال تمام
ب) تابعيت ايران
ج) التزام عملي به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران
د) ساير شرايط مصرح در اساسنامه و مرامنامه

ماده 26- متقاضيان تأسيس تشكل سياسي بايد مدارك زير را به وزارت كشور تحويل و رسيد دريافت نمايند:
الف) 3 نسخه مرامنامه و اساسنامه پيشنهادي
ب) برگ درخواست مجوز اوليه تشكل سياسي، طبق نمونه وزارت كشور كه به امضاي مؤسسين رسيده باشد.
ج) برگ مشخصات فردي اعضاي هيئت مؤسس
د) گواهي عدم سوء پيشينه كيفري
ه‍) مدارك لازم براي اجراز هويت و مدارك تحصيلي

ماده 27- مرامنامه تشكل‌هاي سياسي بايد متضمن مطالب زير باشد:

الف) مباني فكري، عقيدتي، جهان‌بيني، رويكردهاي كلي به مسائل فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي، سياسي، اجرايي، حقوقي و امثال آن
ب) اهداف، راهبردهاي كلان و سياست‌ها و برنامه‌ها در راستاي رسيدن به اهداف تعيين شده
ج) تصريح به التزام به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، موازين اسلامي، اصل ولايت‌فقيه و رعايت ساير قوانين و مقررات

ماده 28- اساسنامه تشكل‌هاي سياسي بايد متضمن مطالب زير باشد:
الف) نام كامل تشكل و عنوان اختصاري آن
ب) نشاني مركز اصلي و محدوده جغرافيايي فعاليت
ج) ساختار كلي و اركان تشكل به همراه تعريف، شرح وظايف، نحوه فعاليت، حدود اختيارات و مسئوليت هر ركن به تفكيك و نحوه تعيين شوراي مركزي، دبيركل و ساير اركان
ه‍) نحوه تصويب مرامنامه و اساسنامه و تغيير آن‌ها و نحوه تصويب آئين‌نامه‌هاي اجرائي، مالي و دستورالعمل‌ها
و) نحوه تشكيل مجامع عمومي، رسميت جلسات و شيوه رأي‌گيري و تصويب مصوبات
ز) نحوه تأمين منابع مالي
ح) نحوه عضو‌گيري و شرايط كلي عضويت
ط) نحوه انحلال و تكليف دارايي‌ها

ماده 29- تشكل سياسي مي‌تواند از هر نام و نام اختصاري و نمادي استفاده نمايد، مگر در موارد ذيل:

الف) اسامي موهن يا مغاير با اخلاق حسنه و شئونات ديني و فرهنگي كشور
ب) عناويني كه توسط دستگاه‌ها و نهادهاي عمومي موضوع ماده 5 قانون خدمات كشوري و يا تشكل‌هاي ديگري مورد استفاده قرار گرفته يا چنان مشابه باشد كه عرفاً موجب اشتباه گردد و نيز عناوين عام و غير مسمي به تشخيص كميسيون احزاب‌

ماده 30- دبيرخانه كميسيون پس از دريافت تقاضاي تأسيس و بررسي مدارك و تكميل پرونده به كميسيون گزارش فشرده مي‌دهد و نسبت به استعلام سوابق مؤسسين از مراجع ذيربط (وزارت اطلاعات، دادستاني كل كشور و نيروي انتظامي) اقدام كرده و پرونده را ظرف دو هفته پس از وصول جوابيه استعلامي به كميسيون مي‌فرستد.

تبصره 1: مراجع ذيربط موظفند حداكثر ظرف مدت دو ماه نسبت به ارسال پاسخ اقدام نمايند، در غير اين صورت كميسيون رأساً تصميم‌گيري مي‌نمايد.

تبصره 2: دبيرخانه موظف است تقاضاي رسيده را به نوبت بررسي و پرونده تكميلي را به كميسيون ارسال نمايد.

ماده 31- كميسيون حداكثر ظرف مدت سه ماه پس از وصول پرونده، نسبت به صلاحيت اعضاي هيئت مؤسس و شوراي مركزي و بازرسين و دبيركل و انطباق مرامنامه و اساسنامه با موازين قانوني، اعلام نظر نموده و در صورت احراز شرايط مجوز تأسيس را صادر خواهد كرد، اين مجوز ظرف مدت ده روز با امضاي رئيس كميسيون صادر خواهد شد.

تبصره: در صورت عدم موافقت كميسيون با تشكيل تشكل سياسي، مراتب به متقاضيان تأسيس اعلام خواهد شد.

ماده 32- هيئت مؤسس تشكل سياسي داراي مجوز تأسيس موظف است ظرف مدت شش ماه از تاريخ صدور مجوز، نسبت به تشكيل مجمع عمومي و براي انتخاب اعضاي شوراي مركزي و تصويب مرامنامه و اساسنامه و انتخاب بازرسين اقدام نمايد، در غير اين صورت مجوز تأسيس باطل خواهد شد.

تبصره: در صورت درخواست هيئت مؤسس مبني بر تمديد مدت و موجه بودن آن به تشخيص كميسيون اين مهلت براي يك نوبت حداكثر تا دو ماه قابل تمديد است.

ماده 33- براي تشكيل اولين مجمع عمومي تشكل سياسي حضور حداقل 150 متقاضي عضويت و براي گسترش محدود جغرافيايي فعاليت به عرصه كشوري حضور 300 عضو از حداقل ده استان لازم است، گستره فعاليت احزاب طبق اساسنامه مصوب كميسيون خواهد بود.

ماده 34- به منظور انجام وظايف نظارتي، دعوت كتبي هر تشكل از نماينده ناظر كميسيون احزاب حداقل دو هفته قبل از مجمع عمومي تشكل‌هاي سياسي الزامي است.

ماده 35- اسامي اعضاي حاضر و داراي حق رأي در مجامع عمومي بايد ثبت و به انضمام گزارش مصوبات مجمع به كميسيون ارائه شود. تشكل سياسي موظف است كليه اطلاعات و اسناد مورد درخواست دبيرخانه كميسيون را ارائه نمايد.

ماده 36- هيئت مؤسس موظف است مدارك زير را براي درخواست صدور پروانه فعاليت دائم به دبيرخانه كميسيون تحويل نمايد:

الف) مرامنامه و اساسنامه مصوب مجمع عمومي
ب) برگ درخواست "پروانه دائم حزب " طبق نمونه وزارت كشور، امضاء شده توسط شوراي مركزي
ج) صورت جلسه مجمع عمومي امضاء شده توسط هيئت مؤسس و هيئت رئيسه مجمع به همراه فهرست حداق افراد لازم براي تشكيل مجمع عمومي
د) نشاني شعب تأسيس شده در مراكز استاني به همراه مشخصات مسئولين شعب

تبصره: مرامنامه و اساسنامه نهايي بايد متضمن مطالب مذكور در موارد 13 و 14 باشند.

ماده 37- دبيرخانه كميسيون احزاب پس از دريافت مدارك موضوع ماده قبل و استعلام از مراجع مربوطه و اخذ پاسخ ظرف مدت دو هفته پرونده تكميل شده را براي اخذ تصميم نهايي به كميسيون احزاب ارسال مي‌نمايد.

ماده 38- كميسيون احزاب ظرف سه ماه نسبت به انطباق مرامنامه و اساسنامه با موازين قانوني، اصول استقلال، آزادي، وحدت ملي، موازين اسلامي و اساس جمهوري اسلامي و صلاحيت افراد و صحت مجمع عمومي، بررسي و در صورت احراز شرايط براي تشكل مزبور، "پروانه فعاليت دائمي " صادر مي‌كند. اين پروانه در دبيرخانه ثبت و ظرف ده روز به امضاي وزير كشور و رئيس كميسيون مي‌رسد.

تبصره: در صورت عدم احراز شرايط، كميسيون مراتب را به متقاضيان اعلام مي‌نمايد.

ماده 39- تشكل سياسي موظف است پس از دريافت پروانه فعاليت دائم مرامنامه و اساسنامه را به همراه شماره پروانه، از طريق روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران منتشر نمايد و پس از انتشار رسمي موارد فوق، حزب رسميت پيدا خواهد كرد تغييرات بعدي اساسنامه و مرامنامه و شوراي مركزي نيز به همين ترتيب رسميت مي‌يابد.

ماده 40- هرگونه تغيير در مفاد مرامنامه و اساسنامه، هيئت مؤسس، شوراي مركزي، دبيركل و مسئولين اصلي شعب استاني، بايد ظرف 20 روز به ضميمه مدارك مورد نياز براي بررسي و تصويب در كميسيون به دبيرخانه تحويل گردد.

ماده 41- چنانچه تغييرات انجام شده موجب سلب شرايط لازم قانوني از تشكل سياسي شود، كميسيون احزاب مي‌تواند به تشكل با مهلت يك ماهه تذكر دهد در صورت عدم تأمين نظر كميسيون احزاب ظرف مهلت مقرر، پروانه تشكل توقيف خواهد شد.

تبصره: چنانچه حزب پس از اعلام توقيف پروانه به دليل مغايرت تغييرات با موازين قانوني، ظرف 20 روز موارد مدنظر كميسيون را اصلاح و نظر كميسيون را تأمين نمايد، كميسيون از پروانه رفع توقيف خواهد نمود.

ماده 42- هرگاه افراد حقيقي قصد فعاليت كوتاه مدت سياسي در تمامي انتخابات‌ها را به صورت تشكيلاتي داشته باشند، مي‌توانند 6 ماه قبل از روز رأي‌گيري از كميسيون درخواست تأسيس تشكل سياسي كوتاه مدت نمايند.

تبصره 1: آئين‌نامه اجرايي اين قانون بعد از تصويب ظرف 3 ماه توسط وزارت كشور تهيه و به كميسيون ارائه مي‌گردد و پس از تصويب كميسيون به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد.

تبصره 2: پس از پايان دوران انتخابات، تشكل‌هاي كوتاه مدت سياسي انتخاباتي منحل تلقي مي‌شوند.

* فصل چهارم - حقوق و تكاليف

ماده 43- فعاليت احزاب در چارچوب قانون، مرامنامه و اساسنامه مشروط بر رعايت اصول استقلال، آزادي، وحدت ملي، موازين اسلامي و اساس جمهوري اسلامي، آزاد است.

ماده 44- برگزاري راهپيمايي‌ها با اطلاع وزارت كشور بدون حمل سلاح در صورتي كه به تشخيص كميسيون ماده 10 مخل به مباني اسلام نباشند و نيز تشكيل اجتماعات در ميادين و پارك‌هاي عمومي با كسب مجوز از وزارت كشور آزاد است.

تبصره 1: برگزاري اجتماعات و راهپيمايي‌ها از حقوق تشكل‌هاي داراي پروانه فعاليت دائم مي‌باشد.

تبصره 2: آئين‌نامه اجراي اين ماده بعد از تصويب ظرف 3 ماه توسط وزارت كشور تهيه و به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد.

ماده 45- احزاب مي‌توانند در چارچوب اساسنامه خود نسبت به تشكيل شعب و دفاتر خود در استان‌ها و شهرستان‌ها با تصويب كميسيون اقدام نمايند.

تبصره 1: كميسيون مي‌تواند اجازه تأسيس شعب استاني و شهرستاني را به وزارت كشور تفويض نمايد.

تبصره 2: تأسيس هرگونه دفتر يا شعبه خارجي ممنوع مي‌باشد مگر كميسيون مجوز هر شعبه يا دفتر يا نمايندگي را صادر نمايد.

ماده 46- اقدام به تشكيل تشكل يا حزب بدون طي مراسم قانوني و دريافت پروانه فعاليت مجاز نيست و صدور بيانيه، اطلاعيه، چاپ اوراق تبليغاتي و جزوات و مصاحبه و اعلام گردهمايي يا راهپيمايي و معرفي‌ نامزدهاي انتخاباتي با عنوان حزب يا تشكل بدون پروانه ممنوع مي‌باشد و مرتكبين طبق قوانين جعل عنوان و تخلف از قانون و ... تحت تعقيب قضايي قرار خواهند گرفت.

ماده 47- دولت مي‌تواند در راستاي كمك به احزاب و تشكل‌هاي سياسي، همه ساله رديف بودجه‌اي را در بودجه سنواتي پيش‌بيني نمايد.

ماده 48- بودجه گروه‌ها بايد از طريق مشروع و قانوني تامين و به شكل مشروع و قانوني هزينه شود.

تبصره 1: استفاده از هرگونه منابع يا امكانات دولتي به هر نحو و با هر عنوان، به جز آنچه در بودجه‌هاي سنواتي پيش‌بيني شده، براي كليه تشكل‌هاي سياسي ممنوع است.

تبصره 2: انجام فعاليت‌هاي اقتصادي تجاري براي تشكل‌هاي سياسي ممنوع است.

ماده 49- درآمدهاي كلي و هزينه‌هاي عمده تشكل‌هاي سياسي بايد طبق اساسنامه در دفاتر قانوني با دفاتر مورد پذيرش كميسيون ثبت شود.

ماده 50- اختصاص كمك‌هاي دولتي در دوره‌هاي بعدي منوط به ارائه گزارش مالي وجوه دريافتي قبلي گروه است.

ماده 51- در صورت انحلال تشكل سياسي پس از تصفيه بدهي‌ها، باقيمانده دارايي‌ها حسب مفاد اساسنامه با رعايت قوانين موضوعه و با نظارت كميسيون تعيين تكليف مي‌گردد.

* فصل پنجم - تخلفات

ماده 52- احزاب و تشكل‌هاي سياسي موظف‌اند در تمامي فعاليت‌هاي (اعم از مجازي/حقيقي) از قبيل برگزاي اجتماعات، اعلام مواضع و چاپ و توزيع نشريات از ارتكاب موارد زير خودداري نمايند:

الف) هرگونه رفتار خلاف قانون، اساسنامه و مرامنامه
ب) برگزاري و دعوت به تجمعات و راهپيمايي بدون مجوز
ج) دريافت هرگونه كمك مالي غير قانوني، ارائه نكردن گزارش مالي سالانه
د) هرگونه فعاليت و تخلفات سوء مالي و اقتصادي از قبيل قاچاق كالا، استفاده‌هاي غير مجاز و سوء‌استفاده از امكانات دولتي و نهادهاي عمومي
ه‍) نقض آزادي‌‌هاي فردي و اجتماعي يا اضرار به اموال شخصي و عمومي و سوءاستفاده از حقوق قانوني و اخلال در نظم عمومي
و) هرنوع ارتباط و همكاري، مبادله اطلاعات و تباني با سفارتخانه‌ها، نمايندگي‌هاي خارجي، نهادها و سازمان‌هاي دولتي و غير دولتي بيگانه، روابط مخفي و سري با احزاب كشورهاي خارجي و هرنوع همراهي با رسانه‌هاي معاند نظام جمهوري اسلامي در هر سطح و به هرگونه كه مخل آزادي، استقلال، وحدت ملي، موازين اسلامي و اساس جمهوري اسلامي ايران باشد.
ز) دريافت هرگونه كمك مالي و تداركاتي از اشخاص حقيقي و حقوقي خارجي دولت‌هاي بيگانه و سازمان‌هاي بين‌المللي به صورت مستقيم يا غير مستقيم
ح) هرگونه فعاليتي كه منجر به نقض موازين اسلامي و اساسي جمهوري اسلامي از قبيل اسلاميت و جمهوريت و ركن ولايت فقيه شود.
ط) اهانت به مقدسات اسلامي و هرگونه تبليغ عليه اصول عقايد و ضروريات دين مبين اسلام و پخش كتب و نشريات و مطالب مغاير با موازين اسلامي.
ي) نقض استقلال، وحدت ملي و هرگونه طراحي، شروع و اقدام براندازانه با هر روش و ابزار حقيقي و مجازي از قبيل جنگ نرم يا اقدام جهت تجزيه كشور
ك) هرگونه تلاش براي ايجاد تشتت و اختلاف ميان صفوف ملت با استفاده از زمينه‌هاي فرهنگي، مذهبي، قومي و نژادي
ل) افشاء و انتشار اسناد طبقه‌بندي شده، شايعه پراكني، نشر اكاذيب، ايراد تهمت و افترا و هتك حرمت اشخاص حقيقي و حقوقي
م) خريد و فروش، اختفاء، نگهداري و حمل اسلحه و همات غيرمجاز
ن) محاربه و افساد في‌الارض و جرايمي كه در حكم آنها مي‌باشد و همچنين اقدام عليه امنيت داخلي و خارجي و مصالح ملي

تبصره 1: هر نوع ارتباط خارجي با احزاب كشورهاي ديگر و سفارتخانه‌ها و دولت‌هاي داراي روابط حسنه با ايران و سازمان‌هاي بين‌المللي در چارچوب قوانين و مقررات كشور پس از اخذ مجوز از شورا بلامانع است. كمك‌هاي جهاني قانوني و مشروع در رابطه با امور فرهنگي كه شائبه سوء‌استفاده‌هاي سياسي نداشته باشد با اطلاع شوراي قانون احزاب جايز مي‌باشد داير كردن شعبه يا دفتر نمايندگي تشكل‌ها در خارج از كشور منوط به كسب مجوز از شورا است.

تبصره 2: تصميم كميسيون بايد براي اطلاع عموم در يكي از نشريات كثيرالانتشار آگهي شود، كميسيون مي‌تواند حسب مورد از آگهي نمودن تذكر و اخطار كتبي صرف‌نظر نمايد.

ماده 53- قوه قضائيه موظف است در راستاي رسيدگي به پرونده‌هاي ارجاعي از سوي كميسيون احزاب يكي از شعب دادگاه كيفري استان را به اين موضوع اختصاص دهد.

ماده 54- تصميم كميسيون درباره تخلفات گروه‌ها، مانع از تعقيب قضائي جرائم ارتكابي نخواهد بود.

ماده 55- تمامي تشكل‌هاي سياسي قانوني موظف‌اند ظرف يك سال وضعيت خود را با اين قانون تطبيق دهند. در غير اينصورت متوقف محسوب مي‌گردند.

ماده 56- صدور پروانه فعاليت و نظارت بر عملكرد تشكل‌هاي اقليت‌هاي ديني بر عهده كميسيون ماده 10 و بر اساس قوانين مصوب و آئين‌نامه اجرايي و اصلاحات بعدي خواهد بود.

ماده 57- درباره افرادي كه تابعيت مضاعف دارند چون قوانين جاري تابعيت مضاعف را در مورد اتباع ايراني نمي‌پذيرد لذا نمي‌تواند عضو حزب يا تشكل باشند.

ماده 58- در صورت وقوع انشعاب در هر حزب و تشكل افراد انشعاب كرده حق استفاده از عناوين حزب يا تشكل مذكور را ندارند.

ماده 59- با تصويب لغو پروانه يا انحلال حزب توسط محاكم صالحه، موضوع در نشريات كثيرالانتشار كشور از طرف شورا درج مي‌شود و از طرف شورا موضوع به سازمان‌ها و دستگاه‌ها و نهادهاي ذيربط مانند سازمان ثبت اسناد و املاك، امور ثبت شركت‌ها، بانك‌ها و امثال آنها اعلام رسمي مي‌شود و از تاريخ ابلاغ اين اعلام، كليه عمليات بانكي تشكل مذكور و عمليات ثبتي و نقل و انتقال دارايي‌ها و املاك و همچنين برداشت از حساب‌هاي بانكي و امثال آنها كه در رابطه با حزب يا تشكل مذكور باشد متوقف مي‌گردد.