دیدار شعرای آیینی چگونه شكل گرفت؟

با این‌كه این‌گونه اشعار از فراگیرترین، پرجاذبه‌ترین و پرمخاطب‌ترین گونه‌های شعری هستند، مع‌الأسف مسئولان و متولیان امر فرهنگی كمتر به این عرصه توجه داشته‌اند. به نظر بنده یك هدف از برگزاری این جلسه، توجه دادن بیشتر مسئولان امر به شعر آئینی بود.

کد خبر: ۱۷۱۴۳۹

تاریخ: ۲۸ خرداد ۱۳۹۰ - ۱۷:۳۲

جواد محمدزمانی در یادداشتی در پایگاه اطلاع رسانی رهبر انقلاب نوشت:

دیدار رهبر انقلاب با شاعران آئینی، دیداری فرامو‌نشدنی و فرخنده بود. این دیدار بارقه‌های امید را دل و جان شاعران جوانان و سختكوش كشورمان زنده كرد. پرسشی كه ذهن بسیاری را فراگرفته این است كه با توجه به آن‌كه رهبر انقلاب هرساله و در نیمه ماه مبارك رمضان، دیداری با شاعران مطرح كشور دارند، هدف از این برگزاری این دیدار در آستانه ولادت امیرمؤمنان علی(ع) چه بوده است؟

این شعر، دل‌ها را متحول می‌كند

شك نداریم كه شاعران در فرهنگ این مرز و بوم تأثیرگذار بوده و هستند، اما در این میان، شاعرانی هستند كه از لحاظ تأثیرگذاری كم‌نظیرند؛ شاعرانی كه مخاطبین شعرشان بیشتر از تیراژ بسیاری از مجموعه اشعار است. گاه شعری كه در رثای حضرت ابالفضل‌العباس(ع) سروده می‌شود، در ده‌ها محفل چند هزار نفری با نوای گرم سخنران یا مداحی خوانده می‌شود، عاطفه را برمی‌انگیزد و دل‌ها را متحول می‌كند. از این رو مخاطبین شعر آئینی به دو یا سه هزار نفر منحصر نمی‌شود.

هدف دیگر از برگزاری این دیدار ترسیم خطوط كلی شعر آئینی و نشان دادن نقشه راه شاعران آئینی و مذهبی بود كه رهبر انقلاب آن را تبیین فرمودند.

شعر آئینی، عقبه فكری مداحی

نیز باید توجه داشت كه شاعران آئینی و هنرمندان محافل مذهبی، درواقع عقبه فكری و تأثیرگذار مداحی ما هستند. اگر مداح در محفلی با استقبال روبرو می‌شود، در وهله اول باید شاعر شعر او را تحسین كرد و اگر در محفلی مورد سرزنش قرار می‌گیرد، نخست باید شاعر آن شعر خوانده‌شده سرزنش شود. نباید این مسئله را نادیده گرفت كه قسمت اعظم موفقیت و عملكرد مداحان اهل‌بیت(علیهم‌السلام) وابسته به شعریست كه شاعران در اختیار آن‌ها قرار می‌دهند؛ هر چند بخشی از آن مربوط به صدا و فن مداحی است اما كیفیت شعر بسیار حائز اهمیت است. اگر شعر قابلیت از قابلیت لازم برخوردار نباشد، هر چقدر صدا و فن مداحی هم قوی باشد، باز از جلوه كردن مداحی جلوگیری می‌كند.

از این رو چنان‌چه با برنامه‌ای منسجم، شعر محافل مذهبی را به قابلیت‌های لازم برسانیم، شاهد رشد و پویایی بهتر مداحی نیز در كشور خواهیم بود و چنان‌كه رهبر انقلاب در این دیدار اشاره كردند، در آینده شاهد نقطه اوج در شعر مذهبی كشور خواهیم بود.

پیشنهاد دادیم، آقا پذیرفت

روزی خدمت آقا مطرح كردیم كه بخشی از مشكلات ما مربوط به شعر است؛ شعرهایی كه عقبه مداحی ما محسوب می‌شود. به دلیل اهمیت این مسئله، از ایشان درخواست كردیم كه دیداری با شعرای آئینی و هیئت‌ها داشته باشند. گفتیم كه شما در نیمه ماه مبارك رمضان، جلسه‌ای با شعرا دارید اما بخشی از آن‌ها شاعرانِ دفاع مقدس‌اند، برخی در قالب‌های اجتماعی كار می‌كنند، ‌عده‌ای سیاسی و بعضی هم شعر طنز می‌گویند و... البته یك بخشی از آن‌ها هم شعر آئینی می‌سرایند اما همان دسته هم چندان در هیئت‌های ما مؤثر نیستند؛ یعنی نوحه، سرود و شعرهایی كه در جلسات خوانده می‌شود این‌طور نیست كه از آن‌ها باشد.

در حالی كه ما خیل كثیری شاعر در شهر‌های مختلف داریم كه مداحان را تغذیه می‌كنند. احساس می‌كنیم اگر به این‌ها كُدهایی داده شود و درواقع رسالت خودشان را بدانند، خیلی تحول ایجاد می‌شود. آقا استقبال فرموده و قبول كردند و قرار شد كه ما پیگیری كنیم. ما هم پیگیری كردیم اما به حوادث سال 88 برخورد كرد و مجدداً به تعویق افتاد. در نهایت بعد از سه سال تلاش، این دیدار برگزار شد. ایشان نیز با عطوفت و مهربانی همیشگی، به خواهش این جمع پاسخ مثبت دادند و در فضایی صمیمانه به استماع اشعار شاعران و رهنودهای لازم پرداختند. این دیدار شور و شعف زایدالوصفی در میان هنرمندان و شاعران آئینی پدید آورد و به فضل پروردگار، بركات آن در آینده بیشتر مشخص خواهد شد.

از دست و زبان كه برآید     كز عهده شكرش به درآید

تركیب جلسه

نكته اول در رابطه با تركیب جلسه، حضور شعرا از طیف‌ها و سلیقه‌های مختلف و نیز از شهرهای بزرگ و كوچك كشور بود. نكته دوم حضور توأمان شاعران جوان و پیشكسوت‌های این عرصه بود. نكته سوم این‌كه تعداد اندكی از مدعوین، در جلسه نیمه ماه مبارك رمضان هم حضور داشتند. هدف ما این بود كه از نوآوری‌های شاعران و هنرمندان جدید استفاده شود.

نكته حائز اهمیت دیگر این بود كه برای این دیدار هم از شاعران آئینی دعوت به عمل آمد و هم از كسانی كه در بحث نوحه و سرود كار كرده‌اند. خودِ آقا هم قبلاً اشاره داشتند كه فقط بحث شعر نیست، بحث نوحه هم مهم است و بعد گفتند كه اوایل انقلاب در یزد و جهرم، نوحه‌هایی خوانده می‌شد كه بعضی از آن‌ها به اندازه ده تا منبر تأثیرگذار بود. امروز این‌طور نیست و تأكیدشان این بود كه باید برگردیم به سمت آن نوحه‌های حماسی و شعرهای حماسی اول انقلاب و آن‌ها باید در هیئت‌ها و حسینیه‌ها زنده شوند.