ريشه‌هاي جنایت خميني‌شهر

گفت‌وگو با دكتر قرايي‌مقدم

کد خبر: ۱۷۰۴۶۵

تاریخ: ۲۴ خرداد ۱۳۹۰ - ۰۱:۱۹

تابناک اجتماعی: خبرش را اين روزها ديگر همه مردم شهر شنيده‌اند. هفته گذشته 12 نفر از اراذل و اوباش در يك باغ خارج از خميني شهر اصفهان متوجه يك مهماني در باغ مجاور خود مي‌شوند و با ورود به اين باغ، پنج نفر از زن‌ها و دخترهاي حاضر در اين مهماني را مورد اذيت و آزار و تجاوز قرار مي‌دهند و فرار مي‌كنند. اتفاقي كه به «باغ وحشت» معروف شد و ابعاد اين ماجرا اذهان عمومي را تحت تاثير قرار داد.

رئيس پليس آگاهي استان اصفهان بعد از اين حادثه با اعلام دستگيري پنج نفر از اين اراذل و اوباشي كه در اين باغ دست به شرارت زده بودند، گفت: «با اعلام اين خبر به پليس آگاهي استان اصفهان، ماموران هفت دقيقه بعد از دريافت گزارش در محل حادثه حاضر شده و دستگيري اين افراد را در دستور كار خود قرار دادند. با انجام تحقيقات صورت گرفته مشخص شد كه در اين محل ابتدا چند نفر از اراذل و اوباش وارد شده و زماني كه محل را براي انجام شرارت مناسب ديدند با افراد ديگر هم تماس گرفته و با پوشاندن صورت‌هاي خود‌ اقدام به اذيت و آزار چند نفر در اين باغ كردند. ماموران پليس آگاهي استان اصفهان 24 ساعت پس از وقوع حادثه، پنج نفر از اين متهمان را كه از اراذل و اوباش سابقه‌دار هم بودند، در مخفيگاه‌هاي خود واقع در اطراف خميني شهر دستگير كردند.»

سرهنگ حسين‌زاده در ادامه حرف‌هايش اضافه كرده است كه خود قربانيان هم در اين اتفاق بي‌تقصير نبوده‌اند؛ «متاسفانه زناني كه در اين باغ حضور داشتند از پوشش مناسبي برخوردار نبوده و حاضران در اين مهماني اقدام به شرب خمر كرده بودند. بر اساس تحقيقات و بررسي‌هاي پليس مشخص شد كه قربانيان اين حادثه 50 درصد در بروز آن مقصر هستند و اگر اين افراد موازين اخلاقي را رعايت كرده بودند اين اتفاق رخ نمي‌داد. حضور در باغ دور افتاده در ساعات پاياني شب، مصرف مشروبات الكلي، بالا بردن صداي موسيقي در فضاي اطراف باغ از جمله زمينه‌هاي جدي وقوع اين حادثه است.»

هم مجرمان مقصرند، هم قربانيان

دکتر «امان الله قرایی مقدم» جامعه شناس و عضو هيات علمي دانشگاه تربيت معلم تهران، در گفت‌وگو با تهران امروز مي‌گويد كه اين حادثه را بايد از چند منظر مود توجه قرار داد. او مي‌گويد: «مسئله خميني شهر و امثال آن از چند بعد بايد مورد بررسي قرار بگيرد. خميني شهر، شهري با بافت مذهبي است و منطقه‌اي پر رفت و آمد هم نيست. درست مثل شهرهاي يزد يا ميبد تجانس فرهنگي دارد و رخ دادن چنين اتفاقاتي آنجا واقعا تعجب‌آور است و اولين موضوع در آسيب‌شناسي اين اتفاق، مسئله بعد شخصيتي افرادي است كه مرتكب اين كار قبيح و بي‌شرمانه شده‌اند.بنابراين بايد زمينه‌هاي خانوادگي و محل زندگي و رشد و نمو اين مجرمين را مورد بررسي قرار داد. بايد دوستان اين افراد و خصوصيات شخصي آنها را به دقت تحليل كرد و نگاهي به زندگي خانوادگي آنها انداخت تا متوجه شويم كه در خانواده‌اي سالم بوده‌اند يا در خانواده و محيطي غيرسالم قرار داشته‌اند و مثلا مورد بي‌حرمتي بوده‌اند و خشونت رواني بر آنها وجود داشته است.» قرايي مقدم تاكيد مي‌كند كه قربانيان اين اتفاق هم بايد مورد بررسي قرار بگيرند:«جنبه دوم اين ماجرا كه بايد آن هم مورد بررسي قرار گيرد قربانيان دختر اين حادثه هستند. شايد اين افراد بگويند كه بايد آزادي وجود داشته باشد تا ما هر پوششي را كه مي‌خواهيم انتخاب كنيم اما اين يك مسئله و بحث ديگر است اگر ما بخواهيم چنين نگاهي داشته باشيم جامعه دچار هرج و مرج مي‌شود. جامعه هنجارها و عرف‌هايي دارد كه روح جمعي و اجتماع آنها را تاييد مي‌كنند. ما بايد در هر شرايطي اين هنجارها را رعايت كنيم و حتي در مثلا در جمع‌هاي خانوادگي و دوستان هم بايد طوري پوشش داشت كه تحريك كننده نباشد. خانواده‌ها بايد اين آموزش‌ها را در دستور كار خود قرار بدهند و هميشه در برنامه‌هايشان به اين موارد توجه كنند. من هرگز اين عمل مجرمان را تاييد نمي‌كنم و شديدا محكوم مي‌كنم اما اين ارزش‌هاي اجتماعي را بايد هميشه حفظ كرد و به آنها توجه داشت.»

ضعف‌هاي جامعه اين افراد را به وجود مي‌آورد

بعد از خبرهاي متعددي كه در چند روز گذشته درباره تجاوز به دختران از گوشه و كنار كشور به گوش مي‌رسد، حالا اين حادثه هم منتظر اقدام مسئولان است. قرايي مقدم تاكيد مي‌كند كه نهادهاي قضايي و اجرايي بايد هر چه سريع‌تر با اينگونه مسائل برخورد كنند؛ «بعد سوم ماجرا به عهده دستگاه‌هاي نظارتي و اجرايي است. كنترل و نظارت بايد هميشه وجود داشته باشد اما پليس نمي‌تواند بالاي سر هر نفر، كسي را بگذارد تا مراقب رفتار او باشد تا خطايي از او سر نزند. ضعفي هم در دستگاه‌هاي قضايي وجود دارد كه بايد با اشد مجازات اين افراد را مجازات كرد تا بقيه به سرنوشت اين افراد مجرم نگاه كنند و درس بگيرند. البته بايد توجه داشت كه اينگونه افراد نتيجه جامعه هستند. جامعه‌اي كه دچار بيكاري باشد، افرادي كه نتوانند ازدواج كنند و محروميت و محدوديت‌هاي جنسي داشته باشند اوقات فراغت خود را به خوبي بگذرانند و از تلويزيون و سينماي ما تا ابزارهاي ديگر نتواند آنها را راضي كند، چنين نتايجي هم به بار خواهد آمد. ما در گذشته هم خفاش شب و بيجه در سال 1313 اصغر قاتل را داشته‌ايم.»

دكتر قرايي مقدم در باره اين موضوع كه گويا اين اراذل و اوباش اصلاً نظارت دستگاه‌هاي قضايي و نيروي انتظامي را مهم نمي‌دانند و براي وقوع چنين جرم‌‌هايي با اين ابعاد گسترده احساس امنيت مي‌كنند مي‌گويد؛ به صراحت نمي‌توان گفت كه اينگونه افراد در اين ماجراها احساس امنيت مي‌كنند. در جرمي كه آنها مرتكب شده‌اند، يكي از اساسي‌ترين نيازهاي انسان وجود دارد. نيازهاي جنسي درست مثل گرسنگي و تشنگي از بنيادي‌ترين نيازهاي انسان است و بايد به آنها توجه داشت. بايد ببينيم اين مسئله چقدر به اين افراد فشار آورده است كه دست به چنين كار كثيفي زده‌اند و جذب آن دخترها شده‌اند. در مثلثي كه گفتم سهم جامعه و مسئولان از دو ضلع ديگر اين مثلث بيشتر است و در راس آن قرار دارد. بايد هنجارها را به افراد منتقل كرد تا معناي «زلف بر باد مده تا ندهی بر بادم، می مخور با همه کس تا نخورم خون جگر» را بفهمند.

بايد جامعه را اصلاح كرد

در گفته‌هاي رئيس پليس آگاهي اصفهان آمده است كه عده‌اي از اين افراد سابقه‌دار هستند. مسئله‌اي كه هميشه جلب توجه مي‌كند اين است كه چرا اين افراد با وجود تجربه حبس و تنبيهاتي كه در زندان مي‌گذرانند باز هم وقتي پايشان به جامعه باز مي‌شود دست به چنين اقدامات زشتي مي‌زنند. در افكار عمومي اين سوال پيش مي‌آيد كه مگر در زندان‌ نكات تربيتي به آنها گوشزد نمي‌شود تا رفتار خود را اصلاح كنند.

قرايي مقدم در اين باره معتقد است كه آنها ديگر از انجام چنين كارهايي نمي‌ترسند؛ «خانه از پاي بست ويران است. اين‌ها با رفتن به زندان ترسشان ريخته است و حالا ديگر برچسب خورده‌اند و از اين جور كارها نمي‌ترسند. متاسفانه اين افراد وقتي زندان مي‌روند به جامعه بدبين‌تر مي‌شوند و نگاه انتقام گيري از آن را پيدا مي‌كنند. با خودشان مي‌گويند كه جامعه به من ظلم كرده است و من بايد جبران كنم. اكثر اين افراد بي‌شغل و بي‌جا و مكان هستند و درك مسائلي اين چنيني برايشان در اولويت اهميت دادن نيست.»

به نظر مي‌رسد با توجه به اخباري كه در چند وقت اخير به گوش مي‌رسد آسيب‌د‌هي اجتماعي هر روز ابعاد گسترده‌تري پيدا مي‌كند و هر چه زودتر مسئولان بايد دست به كار شوند.

قرايي مقدم هم اين موضوع را تاييد مي‌كند. «در جامعه فعلي ما همه انواع پديده‌ها و آسيب‌هاي اجتماعي مثل طلاق، اعتياد و مسائل ضد اخلاقي مثل همين حادثه خميني شهر رو به رشد است. به طور قطع علت اين ماجرا هم زمينه مساعد اين جامعه است. بيكاري، فروريختگي فرهنگي، شكاف طبقاتي، وجود دروغ، عدم اعتماد مردم به يكديگر و در تنهايي غوطه ور شدن، در شهرهاي بزرگ ما مثل تهران، قم و كرج هر روز رو به رشد است و اين مسئله تبعات زيادي دارد كه در آينده گريبان ما را خواهد گرفت.»

دكتر قرايي مقدم مي‌گويد ما بايد تنبيهاتي را كه درنظر مي‌گيريم به سمت اصلاح رفتار فرد سوق بدهيم: «اساس قانون ما قانون تمديدي است در حالي كه قانون بايد قانون ترميمي و اصلاحي باشد. به معناي دقيق‌تر يعني اينكه ما بنا را بر شلاق و زندان و اين مسائل نگذاريم و جريمه كردن اين افراد با تجربه‌اي كه جوامع اروپايي هم دارند، موثرتر خواهند بود. قانون براي اصلاح جامعه است. آن نگاهي را كه بارها آيت‌الله شاهرودي رئيس سابق قوه قضائيه مبني بر زندان زدايي كردن مطرح كردند بايد مورد توجه قرار دهيم و به اين مسئله توجه داشته باشيم.»