ريزگردها تهديد استراتژيك حيات انساني كشور

مژده پورزكي كلوير

کد خبر: ۱۶۹۱۲۰

تاریخ: ۱۷ خرداد ۱۳۹۰ - ۱۱:۴۴

معاون عمراني استاندار تهران با اشاره به ورود گرد و غبار به غرب كشور از ديروز دوشنبه گفت: «اين پديده در شهر تهران از امروز عصر تا چهارشنبه در هواي تهران شدت مي‌گيرد. شدت اين گرد و غبار در مقايسه با غرب كشور كمتر است و از روز جمعه شاهد بهبود وضع هواي شهر تهران خواهيم بود. با تشكيل جلسه كميته اضطرارآلودگي هوا، تدابير لازم درباره آلودگي هواي شهر تهران اتخاذ مي‌شود.» موج جديد ورود گرد و غبار به كشور از روز پنج‌شنبه آغاز شده و در تهران از روز جمعه و شنبه گذشته شدت يافته است.

هرچند وقت يك بار، ريزگرد‌ها سايه شهرهايمان مي‌شوند و انگار هرجا حركتي باشد، دنبال اين حركت، قدم به قدم مي‌روند. اما شهر‌ها از اين سايه سياه خسته‌اند. ياد آسمان آبي پر رنگ طاق بستان كرمانشاه به خير. حتما اكنون طاق بستان هم در حال خفه شدن است. طاق بستان دوام بياور كه يك ميليارد دلار براي نجات تو در راه است. چرا كه ديروز رييس سازمان حفاظت محيط زيست نه تنها از اختصاص يك ميليارد دلار در سال جاري براي مهار آب‌هاي مرزي، مقابله با ريزگردها و احياي درياچه‌ها و تالاب‌هاي كشور خبر داد بلكه از به ميدان آمدن محيط ياران نيز سخن گفت.

به گزارش ايسنا، مهندس محمدجواد محمدي‌زاده، معاون رييس‌جمهوري روز دوشنبه با اشاره به اينكه طرح محيط يار همزمان با هفته محيط زيست بطور رسمي افتتاح مي‌شود گفت: «براين اساس دانش‌آموزان مقاطع مختلف هميار محيط زيست مي‌شوند.» به گفته محمدي‌زاده در اين راستا برنامه 5 ساله با صنايع كشور از سوي سازمان محيط زيست توافق شده است. وي همچنين از صدور مجوز براي راه‌اندازي 130 محيط باني، 40 اداره و 12 مركز تحقيقات زيست محيطي در سفرهاي استاني دولت خبر داد و گفت: «در سال جاري تعداد آزمايشگاه‌هاي معتمد به سازمان 50 درصد و ايستگاه‌هاي پايش آلودگي آب 20 درصد افزايش مي‌يابد.»

وي به موضوع ريزگردها اشاره و تصريح كرد: «در حالي كه منشا 90 تا 95 درصد ريزگردها كشورهاي همسايه هستند كه 21 استان كشور را تحت تاثير قرار مي‌دهند، در داخل كشور نيز موضوع ريزگردها تحت نظارت قرار گرفته به شكلي كه موضوعاتي همچون رها‌سازي آب پشت سدها، تامين حق آبه تالاب‌ها، تثبيت شن‌هاي روان و بيابان‌زدايي امسال بطور جدي پيگيري خواهد شد.» محمدي‌زاده افزود: «در برنامه پنجم سالانه 500 هزار هكتار بيابان‌زدايي در دستور كار قرار گرفته است.» وي از توافق مهار كانون‌هاي بحران بياباني در كشور عراق خبر داد و گفت: «در اين خصوص مهار يك ميليون هكتار از كانون‌هاي بياباني عراق مورد توافق قرار گرفته كه فردا با حضور وزير محيط زيست عراق توافق نامه دو جانبه آن در تهران اجرايي مي‌شود.»

رييس سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به اينكه بايد سالانه 200 هزار هكتار از كانون‌هاي بحراني در عراق در بحث مقابله با بيابان‌زايي در دستور كار قرار گيرد گفت: «در عين حال با كشور سوريه نيز براي 500 هزار هكتار از عرصه‌هاي بياباني توافق شده است كه متاسفانه طرف سوري هنوز نتوانسته است اعتبار مورد نياز اين طرح را تامين كند.»

ريزگرد‌ها مشكلات چند گانه‌يي را براي جامعه به وجود مي‌آورند كه از آن جمله مي‌توان به كاهش شديد باروري زنان و افزايش عقيمي مردان اشاره كرد. دكتر جواد زرگوشي در گفت‌وگو با ايسنا گفت: «در چند سال اخير، پديده گرد و غبار (ريزگردها) هواي استان‌هاي مختلف كشور را آلوده كرده است، پژوهش‌هاي متعدد نشان داده كه آلودگي هوا با كاهش شديد باروري زنان و افزايش عقيمي مردان همراه است و ذرات گرد و خاك معلق در هوا، كاركرد دستگاه تناسلي و توليد مثل در زنان و مردان را مختل مي‌سازد.»

همچنين به گزارش ايرنا فروردين ماه امسال، يك پزشك متخصص ريه با اشاره به اينكه هواي آلوده به ريزگرد براي كودكان خطرناك است گفت: «كودكان به علت رشد ناكارآمد ريه‌ها و نوع تنفس، بيشتر در معرض حملات ريوي هستند و در مقابل اين ريزگردها بسيار حساس ترند.»

فروردين ماه فارس گزارش داده بود در حالي كه بر اساس برآورد نياز كشور، لازم است سالانه 500 هزار هكتار بيابان‌زدايي صورت گيرد وزارت جهاد كشاورزي تنها 300 هكتار بيابان‌زدايي انجام داده است. برخي كارشناسان محيط زيست معتقد هستند اگر نتوانيم به بيابان‌زدايي در كشور سرعت بخشيم، گرد و غبار تمام كشور را در بر مي‌گيرد.

معاون انساني سازمان محيط زيست نيز ضمن تاييد اين مطلب افزود: «اگر نتوانيم عزم ملي را براي اجراي طرح بيابان‌زدايي جزم كنيم پديده گرد و غبار در آينده نزديك كشور را تحت تاثير قرار مي‌دهد.» و امروز پس از گذشت دو ماه همانطور كه گفته شد رييس سازمان حفاظت محيط زيست از تاثير ريزگرد‌ها بر 21 استان كشور خبر مي‌دهد.

ارديبهشت ماه نيز رييس موسسه تحقيقات جنگل‌ها در نشست خبري در جمع خبرنگاران با اعلام اين كه: «باغ گياه‌شناسي ملي كشور واقع در موسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع كشور از سال 1348 در كشور راه‌اندازي شده است و در حال حاضر به عنوان بزرگ‌ترين باغ گياه‌شناسي خاورميانه 3 هزار گونه گياهي را در خود جاي داده است.» از مسوولان خواست: به دليل تغييرات شرايط اقليمي الگوي بارندگي، حرارتي و خشكسالي و هجوم ريزگردها بخش تحقيقات حمايت و هدايت بيشتري شود.» كه اميدواريم در حين انجام كار با حمايت از گروه‌هاي تحقيقاتي زبده به نتايج تحقيقاتي آنها توجه شايسته‌يي شود.