پالایشگاه آبادان آماده بهره‌برداری نبود

حسین امیری‌خامکانی

کد خبر: ۱۶۸۳۸۵

تاریخ: ۱۱ خرداد ۱۳۹۰ - ۱۷:۰۰

عضو کمیسیون انرژی مجلس با بیان این که اعضای این کمیسیون علت‌های وقوع حادثه در مراسم بهره‌برداری فاز سوم پالایشگاه آبادان را بررسی کردند، گفت: مسئولان این پالایشگاه باید پیش از دعوت از رئیس‌جمهوری برای افتتاح این طرح، چند میلیون لیتر بنزین تولید می‌کردند.

به گزارش خانه ملت، اعضای کمیسیون انرژی از پالایشگاه آبادان بازدید کردند و در نشستی علت‌های وقوع حادثه در این پالایشگاه را بررسی کردند.

متن گفت‌وگوی "حسین امیری‌خامکانی"  بدین شرح است:

بازدید صورت گرفته از پالایشگاه آبادان آیا منجر به این شد که بتوانید دلیل حادثه را مشخص کنید؟

اعضای کمیسیون انرژی مجلس روز گذشته بازدیدی از پالایشگاه آبادان داشتیم و با حضور در قسمت‌های مختلف پالابشگاه به ویژه فار سوم سعی کردیم از نزدیک در جریان روند اتفاق‌هایی که در روز حادثه در این بخش پیش آمده قرار بگیریم .

از جمله برنامه‌های اعضای کمیسیون انرژی در این بازدید حضور در اتاق کنترل این بخش از پالایشگاه آبادان بود که در این مکان نماینده‌ها پرونده مربوط به کمپرسور اصلی که در این بخش فعالیت می‌کند را بررسی کردند.

تاریخ فعالیت کمپرسورها  ثبت شده بود و بر اساس نمودارهایی که در آرشیو وجود داشت می‌توانستیم دوره‌ها و فاصله‌های زمانی  را که از روز پیش از مراسم افتتاحیه، دستگاه دچار مشکل می‌شده، ببینیم.

بر اساس این اطلاعات و داده‌ها آیا نظر قبلی کمیسیون که این مشکل از روزهای پیش هم وجود داشته تأیید شد؟

با نشستی که در شورای تأمین استان و هم چنین پالایشگاه آبادان برگزار شد و نتایج حاصل از صحبت‌های رئیس پالایشگاه و مدیر عامل شرکت پخش و پالایش فراورده‌های نفتی، تصور می‌کنم اگر اجازه داده می‌شد که پالایشگاه با تأمل بیشتر و برنامه‌ریزی فنی راه‌اندازی می‌شد، نتایج کار بهتر بود.

تصور اعضای کمیسون انرژی مجلس پس از این بازدید و بررسی‌ها این است که پالایشگاه هنوز در روزهای اول تولید قرار داشته و به ثبات و شرایط مناسب برای بهره برداری نرسیده بود.

مشکلی که به قول شما از روزهای قبل هم وجود داشته، در روز حادثه تکرار شده ، مگر این مشکل در همان زمان بروز رفع نشده بود؟

طبق نظر کارشناسی آقایان مسئول در پالایشگاه، در شرایطی که کمپرسور و مخزن گاز با مشکل مواجه می‌شوند، مدیریت دستگاه به شکل دستی صورت می‌گرفته است.

اعضای کمیسیون انرژی مجلس رکوردی که از ساعت ۵ بعد از ظهر روز قبل افتتاح مشاهده کرده‌اند تا ساعت هفت و نیم صبح روز بعد که این اتفاق رخ داده شاهد چندین مورد هشدار بودیم.

در هر مورد اپراتور در اتاق کنترل مجبور بوده به شکل دستی و با چشم موضوع را بررسی کند و به مسئولی که بالای دستگاه است، دستور شفاهی بدهد تا آن‌ها هم به شکل دستی از طریق باز کردن پیچ‌ها، اضافه گازی را که ممکن است ایجاد خطر کند، خارج کنند.

این اتفاق چند بار رخ داده است ؟

بر اساس تاریخ دستگاه که در اتاق کنترل به اعضای کمیسیون انرژی مجلس نشان دادند، این مشکل از روز قبل چندین بار رخ داده و هر بار اپراتور اتاق کنترل به صورت دستوری، از مسئولی که در روی دستگاه حضور داشته خواسته است که پیچ تخلیه گاز را باز کند تا گاز اضافی خارج شود.

بر این اساس  حداقل در ۲۴ ساعت پیش ازافتتاح فاز سوم پالایشگاه آبادان، این هشدار بار‌ها مشاهده و کنترل شده است.

در لحظه اتش سوزی در این بخش چه اتفاقی رخ داده که اتاق کنترل نتوانسته موضوع را از شرایط اضطرار خارج کند؟

آقایان مسئول در پالایشگاه معتقد هستند که در لحظه رخ دادن این حادثه اپراتور یا سرگرم توضیح دادن دستگاه‌ها به رئیس‌جمهوری بوده  و اخطارهایی که برای بالا رفتن سطح گاز در مخزن داده شده را ندیده است یا این که کارگری که بالای دستگاه حضور داشته چند لحظه‌ای درگیر برنامه اجرای بازدید آقای احمدی‌نژاد از همان منطقه می‌شود و دستور باز کردن پیچ را دیر می‌شنود و همین امر سبب می‌شود تا پیچ تخلیه دیر باز شود و در عین حال پس از باز شدن هم بیش از حد باز شود و آتش سوزی رخ دهد.

مگر سیستم به صورت خودکار و اتوماتیک نباید بعد از بالا رفتن سطج گاز عمل کند؟ پس چرا در پالایشگاه آن هم در روز افتتاح کار باید با دست انجام بگیرد؟

اگر گاز بیش از حدی وارد مخزن شود سیستم به طور خودکار هشدار می‌دهد که یا به صورت خودکار باید تخلیه شود یا نیروی انسانی پیچ‌های مربوط به خارج کردن گاز را باز کند، تا گاز اضافی ال پی جی ، خارج شود.

با توجه به این که سیستم در روزهای اول فعالیت خود بوده است امکان فنی برای این که به طور خودکار، پمپ ‌ها گازاضافی را خارج کنند، وجود نداشته است.

یعنی الان مقصر باید اپراتور معرفی شود ؟

خیر این طور نیست؛ اپراتور در طول شب پیش از افتتاح فاز سوم پالایشگاه آبادان هر بار که با اخطاری مبنی بر بالا رفتن سطح گاز رو‌به‌رو می‌شده، فرمان تخلیه گاز را به صورت دستوری اعلام می‌کرده است.

به همین علت مسئولان پالایشگاه آبادان پیش بینی می‌کنند که اگر اپراتور در آن لحظه هم حواسش به اخطار دادن دستگاه بوده باشد یک اجتمال دیگر این است که فردی که باید پیچ‌های خروج گاز را باز می‌کرد حواسش به حضور رئیس جمهوری پرت شده و برای چند لحظه‌ای دستور باز کردن پیچ‌ها را با تأخیر انجام داده است .

با وجود این که این مشکل از یک روز قبل تر وجود داشته و به قول شما به صورت دستی مرتفع می‌شد ایا از لحاظ ایمنی کار قابل افتتاح بود ؟

شاید بهتر بود که پالایشگاه پیش از راه‌اندازی چند میلیون لیتر بنزین هم تولید می‌کرد و به ثبات خودش می‌رسید و مسئولان پالایشگاه بدون فشارهای جانبی کار خود را انجام می‌دادند و وقتی که مطمئن می‌شدند می‌توانند سیستم را در حالت خودکار استفاده کنند از شخص اول مدیریتی کشور می‌خواستند که برای افتتاخ حضور یابد.

به هر حال برای راه‌اندازی یک واحد تولیدی کوچک مانند یک کارخانه شیر هم می‌بینیم چند ماه کار می‌کنند و حتی محصولشان را به بازار هم می‌فرستند و وقتی واحد تولیدی تثبیت شد آن را افتتاح می‌کنند.

در این نشست آیا مشخص شد که مسئولان پالایشگاه درخواست افتتاح دیرتر را مطرح کرده بودند یا نه ؟

شاید اگر مدیران پالایشگاه به  مجموعه سیاسی اعتماد می‌کردند این احتمال وجود داشت که درخواست به تأخیر انداختن آن را ارائه دهند .

چون پیش از سوم خرداد هم در دو مرحله پروژه را برای افتتاح به تأخیر انداخته بودند و شاید به نگاه خودشان دیگر به تأخیر انداختن را صلاح ندیدند .

هر چند من تصور می‌کنم شاید بهتر بود که از ابتدا برای افتتاح چنین طرحی تصمیم نمی‌گرفتند و می‌گذاشتند پس از این که به ثبات رسیدیم در مورد تاریخ افتتاح تصمیم می‌گرفتند.

قرار شد گزار ش ها را تا چه زمانی برای شما بفرستند؟

قرار شد نسخه چاپی از رفتاری که شب پیش از حادثه مدیریت کنترل داشته ارائه بدهند تا با یک نسخه در پالایشگاه‌های دیگر مثل اراک مقایسه کنیم .

چون به هر حال آنچه محسوس بود از ساعت ۵ بعدازظهر روز پیش از حادثه سطح گاز واحد مخزن نوسان بسیاری داشته است و در حالی که مدیران پالایشگاه عنوان می‌کنند این امر عادی هست باید دید واقعا این گونه است؟

آیا از یک روز پیشتر واقعا تولید بنزین صورت گرفته است ؟

آمار و ارقامی به ما ارائه دادند. ما حتی در این مورد سوال هم کردیم، اما می‌گویند بله کمپرسور تولید داشته و حتی مخازن پر از بنزین بوده و به همین علت از دغدغه‌هایشان بوده است که این بنزین بعد حادثه منفجر نشود و بتوانند بی‌خطر آن را تخلیه کنند.

این بنزین تولید چه مدتی بوده است ؟ یک ساعت ؟ یک روز یا بیشتر؟

این موضوع نکته مهمی هست. این سئوال را من مطرح کردم اما به هر حال پاسخی ندادند. حال در ادامه بررسی‌هایمان به صورت مکتوب آن را مطرح می‌کنیم.

سوال ما این است که این طرح از چند ساعت قبل روشن بوده و چقدر کار کرده و به چه میزان تولید از بنزین رسیده بود؟ چون به هر حال میزان بنزین تولیدی پیش از مراسم افتتاح معیار خوبی است که آیا واقعا زمان مناسبی از شروع کار گذشته بوده و برای حضور یک مقام بالا مناسب بوده است؟