درمان بيماران معتاد؛ دغدغه پرستاران كم‌تعداد

کد خبر: ۱۶۷۷۶۳

تاریخ: ۰۹ خرداد ۱۳۹۰ - ۰۹:۳۳

هر چند كه گزارش‌هاي زيادي از سوي مردم و حتي مسوولان در خصوص مشكلات پذيرش و درمان در بيمارستان‌هاي دولتي اعلام مي‌شود، اما براي تعدادي از بيماران كه از قضا معتاد هم هستند، اين مشكلات چند برابر است.

اتفاقا ستاد مبارزه با مواد مخدر كه يكي از اعضاي مهمش وزارت بهداشت است، مي‌گويد معتاد بيمار است، مگر اين‌كه براي اعتيادش اقدام نكند و بر اين اساس به مجرم تبديل مي‌شود.

حتي اگر از بحث بيمار بودن معتادان فاكتور بگيريم، آمار غير رسمي از وجود بيش از 4ميليون معتاد در كشور خبر مي‌دهد، بنابراين چنين جمعيت زيادي بايد در موارد بيماري (بيماري‌هاي غير از اعتياد) همانند ساير شهروندان مورد درمان و توجه قرار بگيرند.

اما اين مساله با چالش‌هايي همراه است تا جايي كه دكتر صابري زفرقندي، مديركل درمان و حمايت‌هاي اجتماعي ستاد مبارزه با مواد مخدر كشور به «جام‌جم» مي‌گويد: معتادي كه براي بيماري غير از اعتيادش به بيمارستان و هر مركز درماني ديگري مراجعه مي‌كند، بايد مانند هر شهروند ديگري مورد درمان قرار بگيرد.

او با اشاره به مشكلاتي كه در خصوص روند درمان معتادان وجود دارد،ادامه مي‌دهد: متاسفانه ممكن است بيمارستان‌ها در برابر پذيرش بيماراني كه معتاد باشند، مقاومت كنند.

به گفته او، يكي از علت‌هاي مقاومت برخي از مراكز درماني در پذيرش افراد معتاد، به سازمان‌هاي بيمه‌گر برمي‌گردد.

زفرقندي اظهار مي‌كند: به‌رغم مكاتبات فراوان با وزارت رفاه و سازمان‌هاي بيمه‌گر، سازمان‌هاي بيمه‌گر در صورت مشاهده ردپايي از اعتياد در پرونده‌هاي بيماران، كل پرونده بيمه‌اي بيمار را شامل كسورات مي‌كنند.

مديركل درمان و حمايت‌هاي اجتماعي ستاد مبارزه با مواد مخدر كشور اين مشكل را در خصوص بيماراني با اختلالات روانپزشكي، شديدتر اعلام و اظهار مي‌كند: اوج اين مشكل شامل معتاداني است كه معمولا دچار اختلالات روانپزشكي مي‌شوند، اين دسته از بيماران در زمان بستري از خدمات بيمه‌اي محروم هستند.

هر چند كه مديركل درمان و حمايت‌هاي اجتماعي ستاد مبارزه با مواد مخدر كشور تاكيد مي‌كند گزارش‌هاي زيادي مبني بر كم‌كاري بيمه‌ها در پرونده‌هاي پزشكي معتادان ديده مي‌شود، اما يك مقام مسوول در بيمه خدمات درماني با تكذيب اين خبر مي‌گويد: درمان اعتياد در تعهدات بيمه‌ها وجود ندارد، اما اگر معتادي براي بيماري ديگري به مراكز درماني مراجعه كند، حتما بيمه بر اساس تعهد مربوطه، درمان آن را تحت پوشش قرار مي‌دهد.

اين مقام مسوول كه اصرار داشت به عنوان شغلي و نامش اشاره‌اي نشود، ادامه مي‌دهد: درخصوص معتاداني كه دچار اختلالات روانپزشكي هستند و در بيمارستان‌هاي روانپزشكي بستري مي‌شوند نيز، همه تعهدات بيمه‌اي كامل پرداخت مي‌شود.

تهديد پرسنل مراكز درماني از سوي معتادان

از سوي ديگر، هفته گذشته سايت رسمي سازمان نظام پرستاري، خبري مبني بر تهديد پرسنل بيمارستاني خصوصا پرستاران از سوي بيماران معتاد منتشر كرد.

بر اساس اين خبر، پرستار بخش عفوني مردان بيمارستان امام خميني(ره) گفت: اكثر بيماران اين بخش معتادان كارتن خواب يا مجهول‌الهويه مبتلا به ايدز هستند كه رفتار پرخاشگرانه‌اي هم دارند، حتي بارها اتفاق افتاده است كه اين افراد پرستاران را به رگ زدن و آلوده كردن به ويروس ايدز تهديد كرده‌اند.

به گفته مريم پورسعيد، تنها وسيله حفاظت شخصي براي مراقبت از خودشان در برابر بيماري‌هاي عفوني استفاده از دستكش و محافظ‌هاي چشمي است كه به ميزان كافي نيز در اختيار پرستاران قرار نمي‌گيرد.

در خبري ديگر به نقل از سايت سازمان نظام پرستاري آمده است: چنانچه بيمار معتاد يا دچار اختلالات روانپزشكي بر اثر اوردوز در ساعات اوليه صبح خودكشي كند يا بميرد، پرستار شيفت مسوول و ناگزير است ديه 90 ميليون توماني را به خانواده بيمار پرداخت كند و در بيمارستان‌هاي رواني چنين مواردي فراوان است.

بارها اتفاق افتاده كه بيمار معتاد يا دچار اختلالات روانپزشكي با تكه‌اي شيشه به پرستار حمله كرده و سبب مصدوميت او شامل بريدگي و شكستگي شده است.

كمبود پرستار،مشكل اول و آخر

هر چند كه انتشار چنين اخباري در مرحله اول نشان مي‌دهد بيماران معتاد تهديدي براي پرسنل بيمارستاني محسوب مي‌شوند، اما بر اساس منشور حقوق بيمار اجتناب از پذيرش و رسيدگي به بيمار معتاد كاملا غيراخلاقي است.

متاسفانه پيگيري ما در اين خصوص در معاونت درمان وزارت بهداشت به جايي نرسيد و معاون درمان وزير بهداشت حاضر به پاسخگويي نشد، اما مديركل درمان و حمايت‌هاي اجتماعي ستاد مبارزه با مواد مخدر كشور همچنان معتقد است بايد به بيماران معتاد همانند هر شهروند ديگري در دوره بيماري رسيدگي شود.

زفرقندي مي‌گويد: بارها اتفاق افتاده كه ساير بيماران يعني بيماران غيرمعتاد و حتي همراهان بيمار پرسنل بيمارستاني را تهديد كرده باشند، بنابراين مساله تهديد شدن، دليل خوبي براي عدم پذيرش و درمان بيماران معتاد نيست.

او تاكيد مي‌كند: در هر صورت پرستاران در خصوص چگونگي برخورد با چنين مواردي آموزش مي‌بينند و بايد بتوانند در اين مواقع مديريت كنند.

به‌ رغم اين اظهارنظر، محمد شريفي مقدم، دبيركل خانه پرستار، ضمن تاييد موارد گفته شده، مي‌گويد: بروز چنين مواردي بايد ريشه‌يابي شود، پيش از اين طرح‌هايي مانند استفاده از وسايل دفاع شخصي يا استقرار پليس در بيمارستان‌ها مطرح و اجرا شد اما اين مسائل نمي‌تواند مشكل را حل كند.

دبيركل خانه پرستار ادامه مي‌دهد: مثلا در بيمارستان امام، در شيفت‌هاي شبانه، ممكن است براي 18 بيمار در يك بخش فقط يك پرستار مشغول به كار باشد و اين مشكلات به خاطر كمبود نيروي پرستار است.

به گفته شريفي‌مقدم، در چنين وضعيتي معمولا پرستار بخش آنقدر خسته است كه نه مي‌تواند رسيدگي درستي نسبت به بيماران داشته باشد و نه مي‌تواند مديريتي در خصوص پاسخگويي به بيمار عصباني يا همراهانش نشان دهد.

اين مسائل در حالي اعلام مي‌شود كه كمبود نيروي پرستار در چند سال اخير بارها مطرح شده و به‌رغم برگزاري آزمون استخدام 18 هزار پرستار (اسفند ماه گذشته)، هنوز از به كارگيري آنها خبري نيست. از طرف ديگر رسيدگي به بيماران معتاد يك حق انساني محسوب مي‌شود كه با دلايل كمبود نيرو يا كم‌كاري بيمه‌ها قابل توجيه نيست.