پشت پرده تنش شدید روابط ایران و عربستان

ظاهرا رابطه عربستان و ایران نیز تعریف دیگری به خود گرفته و گویا تمایل دارد در تعامل با ایران رویه تخاصم را پیش بگیرد. منابع آگاه به دیپلماسی ایرانی گفتند که کانال‌های تازه‌ای میان منامه – بغداد، واشنگتن – بغداد و ریاض – بغداد بر قرار شده تا بحران بحرین از وضعیت کنونی‌اش خارج شود.

کد خبر: ۱۶۶۳۱۲

تاریخ: ۰۱ خرداد ۱۳۹۰ - ۲۲:۰۵

دیپلماسی ایرانی نوشت:

تحولات بحرین از آنچه تصورش می‌رود پیچیده‌تر است. در این میان ظاهرا رابطه عربستان و ایران نیز تعریف دیگری به خود گرفته و گویا تمایل دارد در تعامل با ایران رویه تخاصم را پیش بگیرد. منابع آگاه به دیپلماسی ایرانی گفتند که کانال‌های تازه‌ای میان منامه – بغداد، واشنگتن – بغداد و ریاض – بغداد بر قرار شده تا بحران بحرین از وضعیت کنونی‌اش خارج شود. نزدیک به 10 روز گذشته مقتدی صدر، رهبر جریان صدر به دوحه رفته بود و از امیر قطر خواسته بود که برای حل بحران بحرین وارد عمل شود. امیر قطر به مقتدی صدر تعهد داده است که بحران بحرین را به دقت پیگیری کرده و بحران کنونی را حل و فصل کند. با این حال به گفته این منابع قطر از منافع عربستان به دلیل بحث‌های طایفه‌ای به شدت دفاع می‌کند و حاضر نیست یک گام به نفع شیعیان در بحرین بردارد.

در همین راستا قرار است، عادل عبدالمهدی، معاون اول رئیس جمهوری عراق سفرهای منطقه‌ای خود را در این رابطه آغاز کند و با مقام‌های ترکیه نیز برای حل و فصل بحران بحرین رایزنی‌های تازه‌ای آغاز کرده است. عبدالمهدی اواخر هفته گذشته به کویت رفت و قرار است در سفر منطقه‌ای خود به ترکیه، امارات متحده عربی، قطر و عربستان سعودی سفر کند تا برای حل بحران بحرین اقدامات موثری انجام دهد. وی در همین رابطه رایزنی‌های گسترده‌ای را نیز در اتحادیه اروپا آغاز کرده است.

از سویی ایالات متحده نیز کانال‌های تازه‌ای را با مقامات عراقی برای حل بحران بحرین برقرار کرده است. سفیر ایالات متحده در دیدارش با رهبران شیعی عراقی از آنها خواسته است که برای حل بحران بحرین پیش‌قدم شوند و به اطلاع آنها رسانده که باراک اوباما، رئیس جمهوری امریکا نیز از تحرکات آنها حمایت می‌کند. به گفته این منابع کاخ سفید نیز از وضعیت جاری در بحرین چندان راضی نیست و بسیار مایل است که بحران بحرین به شکل مسالمت‌آمیزی حل و فصل شود.

در همین رابطه امیر بحرین نیز از برخی رهبران شیعی عراقی دعوت کرده تا برای حل بحران بحرین تحرکات تازه‌ای را آغاز کنند. سفرهای منطقه‌ای عبدالمهدی در همین راستا قابل ارزیابی است. وی قبل از آغاز سفرش جلسه مفصلی با جیمز جفری، سفیر امریکا در بغداد داشته و درباره اوضاع بحرین با او به مذاکره نشسته است.

ایران و عربستان

در این میان آنچه قابل تامل است، تغییر رویکرد عربستان در برابر ایران است. ظاهرا عربستانی‌ها به جای تعامل با ایران شمشیر را از رو بسته‌اند و تحرکات ضد ایرانی شدیدی علیه را ایران آغاز کرده‌اند. بندر بن سلطان در یکی از دیدارهای خود گفته است، «از تحرکات ایران به ستوه آمده‌ایم. فهمیده‌ایم که نمی‌توانیم با آنها کار کنیم. آنها می‌خواهند منطقه را به تنهایی تصاحب کنند و کاری هم به ما ندارند. عزمشان را جزم کرده‌اند که در تمامی پرونده‌های منطقه تنها سیاست‌های خود را پیش ببرند. ما هم تصمیم داریم علیه آنها وارد عمل شویم.»

وی همچنین گفته است: «اگر در لبنان دولت میقاتی تشکیل نمی‌شود به این دلیل است که ما نمی‌گذاریم. در سوریه مخالفان را ما تحریک کرده‌ایم. در بحرین تا آخرین لحظه خواهیم ایستاد و اجازه نخواهیم داد که بحرین را هم مانند عراق ایران ببلعد(!) حتی ناآرامی‌های اخیر خوزستان ایران را ما هدایت کردیم.»

وی سپس مدعی می‌شود: «ما نقشه جغرافیایی ایران را بر روی صفحه پیاده و تمامی نقاط حساس ایران را علامت‌گذاری کرده‌ایم. یک پایگاه نظامی ویژه نیز راه‌اندازی کرده‌ایم که در آنها جنگنده‌های تورنادو مستقرند و آخرین تکنولوژی نظامی روز را در آن جا به کار گرفته‌ایم. گزینه نظامی آخرین انتخاب ماست ولی اگر لازم باشد آماده‌ایم با ایران بجنگیم.»

وی در ادامه ادعاهایش می‌گوید: «تمام تلاش خود را به کار می‌گیریم که شاخ ایران را بشکنیم. دیگر اجازه نمی‌دهیم بیشتر از این در منطقه نفوذ کنند. این درست است که ایران قدرت بسیاری دارد و قطعا موشک‌های پرقدرت بسیاری را به طرف ما شلیک خواهد کرد و به ما خسارت‌های سنگینی وارد خواهد آورد ولی با این حال می‌توانیم در نهایت ایران را شکست دهیم.»

بندر همچنین می‌گوید: «از امروز به بعد دیگر راه تعامل با ایران را پیش نخواهیم گرفت. امریکا را هم تحریک خواهیم کرد که علیه ایران بیشتر از اینها وارد عمل شود.»

در همین رابطه بندر بن سلطان به مقام‌های ترکیه گفته است که به سه دلیل و یک هدف مشخص شورای همکاری را گسترش دادیم، اول برای این که سازمان امنیت اردن سازمان بسیار قوی‌ای است که با سازمان امنیت اسرائیل تعامل دارد و این می‌تواند به سازمان‌های امنیتی کشورهای شورای همکاری کمک بسیاری کند. دوم این که شورای همکاری شورایی متشکل از تمامی کشورهای پادشاهی عربی خواهد شد که همگی اهداف مشترک دارند و سوم این که با انضمام اردن و مغرب به جمع کشورهای شورای همکاری جمعیت کل این شورا از جمعیت 72 میلیونی ایران بیشتر خواهد شد.

وی سپس می‌گوید که این سه دلیل یک هدف را دنبال می‌کنند، رویارویی با ایران، دیگر نمی‌خواهیم ایران بیش از این در منطقه نفوذ و مزاحمت ایجاد کند.

او تاکید می‌کند، دیگر در این شورا جایی نه برای عراق خواهد بود و نه برای یمن چرا که هر دو جمهوری هستند و نظام‌هایشان کاملا با نظام ما مغایر است. عراق تا زمانی که در دامان ایران افتاده و شیعیان در راس امورند نمی‌تواند با ما دوست باشد.

این در حالی است که سعود الفیصل، وزیر امور خارجه عربستان همچنان نسبت به افزایش تنش‌ها با ایران هشدار می‌دهد و حتی از علی اکبر صالحی، وزیر امور خارجه کشورمان دعوت کرده است که به عربستان سفر کند تا از حجم تنش‌ها کاسته شود. آقای صالحی در بغداد به مقامات عراقی گفته است که در حال حاضر ترجیح می‌دهیم در چنین فضایی ما به ریاض نرویم، عربستانی‌ها اگر خواهان حل مشکلات منطقه هستند بهتر است خودشان به ایران بیایند. وی هفته گذشته قبل از عزیمت به کویت سفری یک روزه به بغداد انجام داد.

این در حالی است که دو هفته پیش رسانه‌های عربستانی مدعی شده بودند که صالحی قصد سفر به ریاض داشته ولی عربستانی‌ها حاضر نشده بودند که او را به حضور بپذیرند. اکنون مشخص شده که این خبر صحت نداشته است.

منابع آگاه می‌گویند، پادشاه عربستان خود چندان تمایلی به افزایش تنش با ایران ندارد و دائما هشدار می‌دهد که نباید اجازه داد تنش‌ها با ایران بیش از این افزایش یابد اما امیر نایف، بندر بن سلطان و ترکی فیصل و شماری دیگر از تندروی شاهزادگان عربستانی نظری مخالف او دارند و معتقدند که دیگر تعامل با ایران فایده ندارد و به ادعای آنها ایران می‌خواهد کیک منطقه را به تنهایی بخورد.

مطالب نقل شده از سوی بندر بن سلطان بیشتر از اینکه مقرون به صحت باشد انتقال سخت بودن موضع سعودی نسبت به ایران محسوب می‌شود و به اصطلاح نگران کردن ایران را از ادامه تنش با آن کشور دنبال می کند. سعودی ها به خوبی می دانند نه آمریکا دردی از دردهای آنها را دوا می کند و نه شورای همکاری گسترش یافته. دوران اشغالگری و زورگویی و تهدید هم گذشته است. برای کل منطقه از جمله عربستان مفید تر است حسن همجواری، تعامل و گفتگو جانشین آشوب طلبی و فرافکنی شود.