نقشه اي كه انگليسي ها را مات كرد

بر اساس منابع تاريخي كه در نمايشگاه نقشه هاي تاريخي به آنها استناد شده است، در سالهاي 1877 و 1888 ميلادي و در پي بروز برخي اختلاف نظرها در خصوص جزاير سه گانه ايراني در خليج فارس، ناصرالدين شاه از دولت انگلستان درخواست كرد كه نسخه اي از نقشه جديد ايران را كه در شش برگ و توسط اداره كل جنگ انگلستان تهيه شده در اختيار داشته باشد.

کد خبر: ۱۶۴۶۳۳

تاریخ: ۲۴ ارديبهشت ۱۳۹۰ - ۱۸:۰۴

نقشه ترسيم شده توسط دولت انگليس از موقعيت سرزميني ايران كه براي نخستين بار در نمايشگاه نقشه هاي تاريخي در دفتر مطالعات سياسي بين المللي وزارت امور خارجه به نمايش گذاشته شده ، همان نقشه اي است كه انگليسي ها را در مذاكرات سال 1888ميلادي با ايران مات كرد.

به گزارش ايرنا، شش قطعه مجزاي اين نقشه در كنار هم موقعيت سرزميني و محدوده مرزهاي ايران در دوره ناصرالدين شاه را به تصوير مي كشد و در نقطه محوري نمايشگاه نقشه هاي تاريخي قرار دارد كه امروز با حضور علي اكبر صالحي وزير امور خارجه افتتاح شد.

صالحي در اين بازديد و در حالي كه از سوي سفراي برخي كشورهاي خارجي و نيز برخي اساتيد برجسته جغرافياي ايران از جمله پرفسور محمدحسن گنجي، چهره ماندگار ايران در اين حوزه همراهي مي شد، بيشترين زمان را در كنار اين نقشه سپري كرد و به اطلاعات ارايه شده از سوي كارشناس نمايشگاه گوش فرا داد.

اين نقشه شش قسمتي بر اساس منابع تاريخي و توسط دولت انگلستان تهيه و ترسيم شده است.

در پي اين درخواست در ژوئيه 1888 ميلادي، سر دراموند وولف وزير مختار انگلستان در تهران به موجب دستور لرد ساليسبوري، وزير امور خارجه كشورش نسخه اي از اين نقشه را در اختيار دولت ايران گذاشت و اندكي بعد نسخه ديگري را براي وزير مختار ايالات متحده آمريكا در تهران ارسال كرد.

استناد ايران به اين نقشه كه در آن جزاير تنب بزرگ، تنب كوچك و ابوموسي به همان رنگ قلمروي اصلي خاك ايران ترسيم شده موجب توقف مذاكرات در اوت 1888 ميلادي شد.

به واسطه اين ناكامي و شكست انگليس، چندي بعد لرد ساليسبوري وزير خارجه وقت اين كشور دستور داد كه از اين پس اهداي نقشه از سوي مقام هاي انگليسي به دولتهاي خارجي متوقف شود.

ارزش حقوقي اين نقشه كه در سالهاي 1891 و 1898 ميلادي نيز با همين مشخصات تجديد چاپ شده است در اين است كه توسط دولت انگلستان ترسيم شده و با يادداشتي رسمي تحويل دولت وقت ايران شده است.

نام خليج فارس در اين نقشه با واژگان PERSIAN GULF بر آبهاي جنوبي ايران نقش بسته و خودنمايي مي كند.

گفته مي شود اين نقشه سالها در آرشيو وزارت امور خارجه مفقود بوده و به دنبال انجام پژوهشي تاريخي درباره نام خليج فارس كشف شده است.

مركز اسناد و تاريخ ديپلماسي وزارت امور خارجه ايران 40 ميليون برگ سند از جمله نقشه هاي تاريخي را در خود جاي داده كه اين اسناد روايتگر تاريخ ديپلماسي ايران است.

اين مركز با دارا بودن بيش از شش هزار نقشه و 155 جلد اطلس يكي از آرشيوهاي غني نقشه در كشور محسوب مي شود.

مجموعه نقشه هاي تاريخي ايران كه در مركز اسناد و تاريخ ديپلماسي وزارت امور خارجه نگهداري مي شود 13 دي ماه 1389 به شماره 1015 در كميته ملي حافظ جهاني كميسيون ملي يونسكو به ثبت رسيده است.