زنگ خطربرای نسل ماهیان خاویاری

کد خبر: ۱۶۱۸۰۱

تاریخ: ۱۰ ارديبهشت ۱۳۹۰ - ۱۳:۱۶

کارشناس شیلات نبود قانون مناسب برای تعیین میزان صید ، برداشت بی رویه از ذخایر را از عوامل اصلی کاهش ذخایر ماهیان خاویاری دریای خزر دانست .

به گزارش واحد مرکزی خبر ، دکتر علی اکبر غفاری گفت : ورود سالیانه بیش از 5 میلیون تن مواد آلاینده از استانهای شمالی ایران به دریای خزر زنگ خطر ناشی از مرگ تدریجی ذخایر این دریا را به صدا درآورد و تداوم روند آلودگی این دریا را به زباله دانی درآینده تبدیل خواهد کرد .

جعفر رضوانی کارشناس و محقق شیلاتی ، اختلال درتکثیر طبیعی ماهیان خاویاری توسط عوامل غیر مجاز در سطح استان ، هجوم ساحل نشینان رودخانه ها و خلل در تکثیر طبیعی و صید غیر مجاز را از خطرات اساسی انقراض نسل ماهیان خاویاری می داند .

وی همچنین علل اساسی در تغییر ذخایر دریای خزر را عوامل قاچاق ماهیان خاویاری با داشتن تجهیزات پیشرفته از جمله قایق های تندرو 200 و 400 اسب بخار که از پیشرفته ترین قایق های موجود است ، عنوان می کند و می گوید : صید بی رویه قاچاق خاویاری ، رعایت نکردن اصول صید ، نبود باز سازی ذخایر ماهیان خاویاری دریای خزر و افزایش آلودگی آب دریا در اثر فاضلاب های کشورهای همسایه ایران از دلایل عمده خطر انقراض این گونه های باارزش است .

حبیب نژاد مدیرکل شیلات استان در این خصوص می گوید : اصلاح قوانین مربوط به صید غیر مجاز به خصوص برای ماهیان خاویاری باید پیگیری و محقق شود .

وی همچنین تغییر کلمه صید غیر مجاز به صید قاچاق را پیشنهاد کرده و معتقد است در شرایط کنونی خشکسالی و نیز پوشش مسیر رودخانه ها با سد ها سبب شده تا امر طبیعی تخم ریزی ماهیان صورت نگیرد .

اسداللهی مدیرکل ماهیان خاویاری استان مازندران می گوید ، با توجه به اینکه ماهیان خاویاری از ماهیان دیر زیست محسوب می شوند و سن بلوغ جنسی آنها از 7 تا 15 سال است و ممکن است تا 100 سال هم زندگی کنند ، بنابراین صید بی رویه بدون جایگزینی باعث از بین رفتن آنها می شود ضمن اینکه در مازندران مراکز قابل توجهی برای فرآوری خاویار و بیش از 20 مرکز صید وجود دارد و همه آنها تحت نظارت سازمان دامپزشکی فعالیت می کنند سبب شده است تا صید ماهیان خاویاری که در گذشته دومین زمینه اشتغال دریایی محسوب می شده امروز بیش از 2 هزار نفر را به خود مشغول کند که این مساله باعث توجه بیش از حد صیادان به صید این آبزی ارزشمند شده و در انقراض آن نقش عمده ای داشته است .

8 مرکز عرضه این محصول در شهرهای تنکابن، محموداباد، فریدونکنار، بابل، بابلسر، ساری و بهشهر وجود دارد که سهم عمده ای در کاهش این ذخیره ارزشمند دارند .

به هر صورت حفاظت از گونه های ارزشمند دریای خزر نیازمند عزم ملی ، برنامه دون و تدبیر کلان نگراست .

اسداللهی در این باره می گوید : مولد سازی و تکثیر ماهیان خاویاری در شرایط بیرون از آب دریا ، تولید هرچه بیشتر بچه ماهیان خاویاری و رها سازی آنها در دریا ، تبدیل سریع صید گاهها به ایستگاههای پرورش ماهی خاویاری با استفاده از آب دریا از جمله طرحهایی برای حفظ این ذخایر ارزشمند است .

وی همچنین گفت : باید یک تعامل منطقی بین کشورهای حاشیه دریای خزر برای جلوگیری از صید غیر مجاز و جلوگیری از ورود انواع آلاینده ها صورت گیرد تا از انقراض این طلای سیاه مازندران که به دلیل کیفیت بالا در بازارهای جهانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است جلوگیری شود .

ماهیان خاویاری از آبزیان کم نظیری هستند که قدمت آنها به چند صد میلیون سال پیش و به عصر ژوراسیک برمی گردد و از این رو در جهان به فسیل های زنده معروف هستند.

از مجموع 27 گونه و زیر گونه این آبزی ارزشمند، 5 گونه آن به نامهای فیل ماهی ، تاس ماهی ایرانی ( قره برون ) تاس ماهی روسی ( چالباش ) ، تاس ماهی شیب و اوزون برون در کرانه های شرقی دریای خزر بویژه در سواحل بندر ترکمن از خلیج حسنقلی تا میانکاله زندگی میکنند ارزش ماهیان خاویاری نه به جهت استفاده از گوشت آنها بلکه بواسطه تخم ارزشمند آنان است که به عنوان خاویار یا مروارید سیاه شهرت دارد .

دریای خزر به تنهایی 93 درصد از ذخیره خاویار و ماهیان خاویاری جهان را در خود جای داده است و بیش از 40 درصد استحصال خاویار دریای خزر متعلق به مازندران است و دربین 3 استان شمالی کشور مقام نخست را دارد .

اما آمارها بیانگر آن است که نسل بسیاری از گونه های ماهیان خاویاری در دریای خزر به مخاطره افتاده و زنگ انقراض این گونه های ارزشمند و حیاتی طنین انداز شده است به گونه ای که استحصال خاویار پارسال کمتر از 10 تن بوده در حالیکه دهه 60 میزان استحصال خاویار در کشور بیشتر از 200 تن درسال بوده است .

خاویار انواع گوناگونی دارد مانند خاویار طلایی ، خاویار سرخ و خاویار سیاه که البته در این میان خاویار سیاه ارزش قابل توجهی دارد.

این ماده ارزشمند سرشار از ویتامین های E,D,C,A و B12,B6,B2 ، اسید فولیک ، پانتوتیک و مواد معدنی دیگر مانند ید و فسفر است که توانایی برگرداندن نیروی از دست رفته بدن در دوره نقاهت بیماری پس از جراحی های بزرگ و بیماری های عفونی را دارد .

همچنین خاویار برای تقویت ایمنی بدن ، حفاظت از قلب و عروق ، سوخت و ساز عمومی بدن ، پیشگیری از سکته قلبی و تقویت سیستم های عصبی بدن به سبب وجود لیسیتین درآن بسیار مناسب است.

از طرف دیگر میزان انرژی زایی خاویار به ازای هر کیلوگرم معادل 2704 کالری است و 99 درصد ازویتامینهای موجود در خاویار جذب بدن می شود.

در کشورهایی که ماهی و خصوصا خاویار در عادات غذایی مردم جای دارد میزان ابتلا به افسردگی بسیار کمتر از دیگر کشورهاست.