گزيده سرمقاله‌ روزنامه‌هاي صبح امروز

کد خبر: ۱۶۱۷۵۱

تاریخ: ۱۰ ارديبهشت ۱۳۹۰ - ۱۰:۴۵

كيهان

«بازگشت گروه‌هاي جهادي به كرانه، جنين و قدس» عنوان يادداشت روز روزنامه كيهان به قلم سعدالله زارعي است كه در آن مي‌خوانيد:
به اين عبارت دو روز پيش روزنامه صهيونيستي يديعوت آحارونوت توجه كنيد: «محافل اطلاعاتي اسرائيل در ماه‌هاي اخير موضوع آشتي بين گروه‌هاي فلسطيني را دنبال مي‌كردند و برآورد آنان اين بود كه حماس هرگز به تشكيلات خودگردان اجازه نخواهد داد كه به غزه قدم بگذارد و به همين دليل احتمال آشتي بين فلسطيني‌ها ضعيف است. » جالب تر اين كه برآورد اطلاعاتي اسرائيل بيانگر آن بود كه «تغيير حكومت مصر فرضيه آشتي بين فلسطيني‌ها را ضعيف مي‌كند» آحارونوت نتيجه گرفت: «توافق طرف‌هاي فلسطيني نشان دهنده ضعف برآورد دستگاه اطلاعاتي اسرائيل است. درست در زماني كه توجه تل آويو به مذاكرات محمود عباس براي تصويب كشور فلسطيني در -اجلاس شهريورماه- مجمع عمومي سازمان ملل بود و گمان مي‌كرد حماس سرگرم كنترل گروه‌هاي تندرويي نظير جهاد اسلامي است، همه گروه‌هاي فلسطيني در قاهره توافقنامه آشتي را امضا كردند.»

امضاي توافقنامه آشتي ميان گروه‌هاي فلسطيني و به تعبيري آشتي غزه و كرانه در روز چهارشنبه هفته گذشته در قاهره نشان داد كه فلسطيني‌ها در حال حل و فصل مسائل داخلي خود هستند و اهميت و حساسيت شرايط منطقه‌اي را به خوبي درك مي‌كنند در همان حال مواضع بسيار تند رژيم تل آويو عليه توافق فلسطيني‌ها و تهديد سران تشكيلات خودگردان مبني بر اين كه از اين پس اجازه تردد آسان در منطقه كرانه باختري را ندارند، نشان دهنده اهميت توافق روز چهارشنبه است. گروه‌هاي فلسطيني پيش از اين در بيستم اسفند ماه 87- يعني كمتر از دو ماه پس از پايان جنگ 22 روزه- در قاهره گرد هم آمدند ولي از آنجا كه در آن زمان «ميزبان» - مبارك و سليمان- موضع جانبدارانه نسبت به جريان سازش داشت، توافقي حاصل نشد. امضاي پيش نويس «توافق جامع» ميان طرفين در شرايطي كه مصر دوران گذار را طي مي‌كند، به يك علامت روشن براي پيش بيني آينده مصر و نقش آن در معادله فلسطين تبديل شده است. در عين حال در خصوص توافق آشتي چهارشنبه نكات زيادي وجود دارد و هنوز ابهاماتي فرا راه آينده توافق ديده مي‌شود كه به بعضي از اين نكات و يا ابهامات اشاره مي‌كنيم.

1- توافق اوليه و امضاي كليات آن از سوي گروه‌هاي مختلف فلسطيني در شرايطي صورت گرفته است كه قرار است مجمع عمومي سازمان ملل در اجلاس سالانه خود - شهريورماه- تشكيل كشور فلسطيني را به تصويب برساند و به نظر مي‌آيد كه تصويب آن قطعي باشد، در اين بين رژيم صهيونيستي با تاكيد بر اين كه فلسطيني‌ها دولت و يا هيات مورد توافقي ندارند تا طرف مذاكرات و مصوبات حقوقي قرار گيرند، تلاش مي‌كرد كه موضوع رسميت يافتن تشكيل كشوري ذيل نام فلسطين را به تأخير انداخته و در يك بستر زماني ناكام بگذارد. مذاكرات قاهره نشان داد كه فلسطيني‌ها در حال توافق بر سر تشكيل دولت وحدت ملي هستند براين اساس عريقات يكي از رهبران تشكيلات خودگردان پس از اظهارات تهديدآميز وزير خارجه رژيم صهيونيستي گفت: ليبرمن تا چند روز پيش مي‌پرسيد با چه كسي بايد صلح كنيم و حالا كه فلسطيني‌ها به سمت تشكيل دولت وحدت ملي مي‌روند عليه آنان فحاشي مي‌كند.
گفتني است كه مردم فلسطين و نماينده قانوني آنها يعني حماس خواستار خروج صهيونيست‌ها از تمامي سرزمين فلسطين هستند.

2- اگرچه فرايند وحدت ملي فلسطيني به احتمال زياد زمان بر مي‌باشد ولي طرح اين موضوع به معناي نقطه پايان گذاشتن بر منازعات درون فلسطيني است و اين به مردم مظلوم فلسطين امكان مي‌دهد كه بتواند از معادلات منطقه‌اي و تحولات ماههاي اخير كه كاملاً به نفع فلسطين است، استفاده نمايند با اين وصف مي‌توان گفت برخلاف گذشته توافقات ميان طرف‌هاي فلسطيني پايدار است چرا كه براي همه طرف‌هاي آن دستاوردهاي مهمي دارد هر چند ممكن است هر گروه از منظر خود به اين توافق بنگرد.

3- يكي از حساس ترين بندهاي توافقنامه و مهمترين آن، توافق بر سر پرونده امنيتي است. اين توافقنامه وضعيت ميان گروههاي فلسطيني در غزه و كرانه را عادي سازي مي‌كند و در نتيجه امكان فعاليت مجدد گروههاي جهادي در كرانه و باريكه را فراهم مي‌نمايد. بازگشت حماس و جهاد به كرانه باختري اگرچه پيچيدگي‌هاي زيادي دارد و حتماً با اما و اگرها و شروطي از سوي تشكيلات خودگردان مواجه مي‌شود اما از آنجا كه اصول چنين توافقاتي مورد قبول قرار گرفته است مي‌توان گفت نيروهاي حماس و جهاد طي هفته‌هاي آينده از فرم فعاليت مخفي در كرانه خارج مي‌شوند و اين فضاي كرانه را دگرگون مي‌كند. از آنجا كه در توافقنامه چهارشنبه قاهره روي حق سلاح مقاومت كاملاً توافق صورت گرفته است، فعاليت گروه‌هاي جهادي در كرانه به آرامش صهيونيست‌ها در اين منطقه پس از 4 سال خاتمه مي‌دهد و رژيم صهيونيستي درگير دغدغه جديد امنيتي در كرانه، قدس شرقي و جنين مي‌شود. علي الظاهر توافقات امنيتي چهارشنبه فراگير بوده و توافق بر سر فعاليت نيروهاي امنيتي، پليس و نيروهاي نظامي طرف‌هاي فلسطيني را در بر مي‌گيرد.

4- همزمان با توافق گروههاي مختلف فلسطيني در قاهره براي تشكيل دولت وحدت ملي و نيز همزمان با آماده شدن مجمع عمومي سازمان ملل براي تصويب كشوري ذيل نام فلسطين و تعيين ضرب الاجل براي آن، رسانه‌هاي رژيم تل آويو از اعمال فشار شهروندان صهيونيست به دولت نتانياهو براي پذيرش دولت فلسطين خبر دادند. يكي از اين منابع فاش كرد كه بيش از 70 درصد از اين شهروندان در نظرسنجي انجام گرفته، روي گزينه، دولت اسرائيل بايد با تشكيل يك كشور مستقل فلسطيني موافقت كند، تأكيد كرده‌اند. اين در حالي است كه پيش از اين ساكنان تل آويو و... حتي مذاكره با فلسطيني‌ها را خط قرمز مي‌دانستند. اين تغيير نگرش نشان دهنده احساس ضعف صهيونيست‌ها مي‌باشد. جالب اين است كه توافق فلسطيني‌ها مبتني بر منتفي شدن تضمين‌هاي امنيتي تشكيلات خودگردان با اسرائيل بوده و نمايندگان مذاكره كننده محمود عباس لغو اين تضمين‌ها را امضا كرده‌اند.

ملت ما

«تقابل ميان استراتژي و امنيت» عنوان یادداشت امروز روزنامه ملت ما به قلم متين مسلم است که در آن می خوانید:
تييبن استراتژي و نيز تدوين اصول راهبردي علم سياست در نهايت با هدف تامين و تحقق امنيت پايدار صورت مي‌گيرد. در واقع تبيين استراتژي و تعاريف سرفصل‌هاي مرتبط بر آن نمي‌تواند و نبايد به‌گونه‌يي باشند كه نتيجه حاصله از فرايند حركت و اقدام از تئوري به عمل كه در قالب سياست‌هاي جاري (پنهان و آشكار) قابل محاسبه و لمس است، منفي يا تقابلي باشند، چه آنكه نتيجه منفي يا تقابلي در فرايند تحقق اهداف استراتژي در عمل برگشت به‌گونه‌يي دقيق، مركز امنيت ملي را مورد هدف قرار خواهد داد.

لذا سياستمداران و نيز عاملان تحقق و حفظ امنيت ملي دستكم براي ممانعت از نقض ذات و خاصيت وجود، افق‌بين‌ترين تحليلگران را در تدوين اصول استراتژي مبتني بر امنيت ملي، به خدمت گرفته و اصول پيشنهادي آنها را با تامل در عمل و به مرور در طي زمان به كار مي‌گيرند. به همين علت بي‌تدبيري در تعريف و نهايتا تحقق اصل و فرع اين مباني بديهي، حتي اگر قابل بخشش باشد، بي‌شك قابل جبران نيست.

با نظر افكندن به آنچه پيش از اين آمد، مي‌توان به فهم بهتري از علل ضرر و زيان جدي و غير قابل جبراني دست يافت كه سياست روسيه در سطح بين‌المللي و درباره بحث امروز ما منطقه خاورميانه، اينك اسير و گرفتار آن شده است، هر چند در قبل هم اينچنين بود. عدم تدوين صحيح اصول راهبردي استراتژي روسيه در مرحله نتيجه، نه تنها امنيت ملي اين كشور را به چالش جدي كشانده (كه البته به خودشان مربوط است) بلكه به نوعي و به جد، امنيت منطقه‌يي را نيز به مخاطره افكنده است (كه اين به ما مربوط است).

به نظر مي‌رسد ناكارآمدي ياد شده چندان ارتباطي هم با نوع نگاه سياستمداران اين كشور قبل و بعد از فروپاشي جماهيري شوروي ندارد و از اين جهت تفاوت معناداري ميان زاويه ديد ساكنان كرملين ديده نمي‌شود. آيا خشت و آجر كرملين بر ساكنانش اثر جادويي مي‌گذارد؟ نمي‌دانم، من كه چندين بار به روسيه رفته و مسكو را ديده‌ام در ترس از چنين اثري، ترجيح دادم كرملين را از دور ببينم. مارشال تيتو با اين روحيه روس‌ها كاملا آشنا بود.

درست به همين دليل از همان ابتدا راه خود را هم در اداره كشور و هم در برداشت از سوسياليزم از مسكو و كلا بلوك شرق تحت امر جدا كرد. تيتو همواره از عدم افق‌نگري مقامات مسكو به بيماري مزمن روسي ياد مي‌كرد كه اين بيماري بيش از بيمار، اطرافيانش را آزار مي‌دهد. نگاهي به تحولات حداقل سه دهه 50 ، 70 و 80 ميلادي در خاورميانه عربي، افريقا، جنوب شرقي و شرق آسيا تا چين كمونيست، كارنامه آقاي روس را با نمرات قابل تامل در برابر اهل سياست قرار داده و اين هماني است كه در ابتدا به آن اشاره كردم.

ناكارآمدي در تبيين استراتژي، در عمل برگشت مستقيما امنيت ملي را مورد هدف قرار مي‌دهد. در جماهيري شوروي آن زمان اين اتفاق افتاد و امروز اثري از آن باقي نمانده است. اينك نيز شاهد شرايط مشابهي هستيم و همان نگاه و رفتار كماكان وجود دارد اگرچه مصاديق و نحوه عمل متفاوت شده اما نحوه تفكر و زاويه ديد تغييري نكرده است. حدود 6 ماه است منطقه خاورميانه عربي و شمال آفريقا دستخوش تحولاتي شگرف و نسبتا خونيني است.

اداره تحولات در ليبي تا حد زيادي از كنترل خارج شده، سوريه در بحراني عميق فرورفته، الجزاير آتش زير خاكستر و يمن و بحرين غرق در خونريزي هستند. همزمان ناتو و اتحاديه اروپا هرچند جهت‌دار اما در فضاي شوراي امنيت، فراتر از آنچه خود به تصويب رسانده‌اند، مشغول عمليات نظامي در ليبي و ورود به عرصه رسمي جنگ هستند (البته انكار مي‌كنند اما اين انكار تغيير در موضوع ايجاد نمي‌كند) زمزمه‌هاي اوليه دخالت مشابه، حال به نحو ديگري در سوريه شنيده مي‌شود، اروپا موضوع را به شوراي امنيت كشانده و. . . . . . . در مقابل روسيه يا سكوت كرد يا منفعلانه با مساله برخورد كرده است.

اگر هم سكوت نكرد صرفا در حد يك بيانيه و موضع‌گيري كم‌رنگ به استقبال وقايع رفت كه هيچ اثر آني و وضعي بر مسير تحولات نداشت. نمونه آن موضع‌گيري روز چهارشنبه پوتين بود كه خيلي آرام از غرب خواست فراتر از مصوبات شوراي امنيت وارد عمل نشده و به يك طرف منازعه در بحران ليبي تبديل نشود. او قبل‌تر هم گفته بود هرچند قذافي ديكتاتور بدي است، اما اين بد بودن مجوزي براي انجام عمليات نظامي نيست و بايد متوقف شود.

البته ناتو هم به پوتين گفت چشم !!! فراتر از مصوبه عمل نخواهيم كرد به همين دليل هم شهرها را بمباران مي‌كنيم، سلاح ارسال مي‌كنيم و مستشار نيز اعزام مي‌كنيم. بي‌پناه مردم ليبي، هم بايد اين وضع را تحمل كرده هم بايد جنايات و ددمنشي و نقض آشكار حقوق بشر توسط باند تبهكار قذافي را تحمل كنند. در يادداشت قبلي‌ام كه حدود 2 ماه پيش انتشار يافت يادآور شدم انفعال روسيه و چين (بويژه روسيه) در برخورد با ناتو در تحولات ليبي، امتيازي نيست كه منافعي را متوجه روسيه و چين كند.

مورد چين را به فراز ديگري وا مي‌گذارم اما درباره روسيه خالي كردن شانه مسووليت در ميدان ليبي و عرصه شوراي امنيت نه تنها كمكي به حل بحران ليبي نكرد (همگي شاهديم) بلكه كار را به پيشروي ناتو به سمت ساير مناطق خاورميانه كشانده است. به واقع درك چگونگي عمل استراتژي روسيه و امنيت آن به عنوان يك عضو شوراي امنيت و يك قدرت جهاني براي من مشكل است.

نه به اين دليل كه چرا از عنصر تبهكاري چون قذافي حمايت نمي‌كند؟ خير، بلكه دقيقا به همين دليل كه چرا ليبي را صرفا در قذافي مي‌بيند؟ و اينك خود را منفعلانه كنار كشيده است. نمي‌دانم روسيه مي‌داند يا نه، اما ظرفيت‌هاي استراتژيك و قابل بهره‌برداري فراواني در منطقه خاورميانه و غرب آسيا وجود دارد كه مي‌تواند با تعامل متقابل و برابر، از اين ظرفيت‌ها استفاده و به تحقق منافع مشترك همت كند. درك اين مهم سخت نيست اما بازي در خاورميانه قاعده و قانون خود را دارد.

در اين منطقه كسي نبايد از بازي خسته شود و الا از دور خارج خواهد شد. اگر آنان در انتظارند يك طرف بازي خسته شده آنگاه زمين براي حضور تازه نفس آماده باشد، اين خيالي بيش نيست. ابر آسمان خاورميانه، هميشه برفراز اين منطقه نخواهد ماند و روزي به سمت شمال آسيا و شرق اروپا حركت خواهد كرد آنگاه گفتن عبارت «شايد وقتي ديگر» بيشتر به يك لطيفه تلخ شبيه‌تر باشد تا بيان واقعيت.

خراسان

«فرمان 8 ماده‌اي و داستان غريب مبارزه با مفاسد اقتصادي» عنوان يادداشت روز روزنامه خرسان به قلم محمد سعيد احديان است كه در آن مي‌خوانيد:
عجب داستان غريبي دارد اين مبارزه با مفاسد اقتصادي. روزهايي بود که برخي از دولت‌ها دغدغه‌اي به نام مبارزه با فساد اقتصادي نداشتند با اين توجيه که بايد کار کرد و نتيجه گرفت و مبارزه با فساد، اطمينان و انگيزه مديران مياني و فعالان اقتصادي را براي سازندگي مي‌گيرد و روند کار در کشور دچار اختلال مي‌شود بي آنکه بينديشند اين نگاه کاملا غلط پايه گذار چه فاجعه سياسي و اقتصادي در آينده مي‌شودو نمي‌دانم آيا حال که روشن شده است فساد اقتصادي چگونه به اعتماد مردم لطمه مي‌زند و براي سرمايه گذاران و فعالان واقعي اقتصادي چه مشکلاتي ايجاد مي‌کند و مانند علفي هرز چنان ريشه دوانده است که ريشه کني آن اراده و تواني بس بزرگ مي‌طلبد، آيا هنوز هم بر نظر خود استوارند؟

عجب داستان غريبي دارد اين مبارزه با مفاسد اقتصادي و چه داستان غريب تري دارد آن فرمان 8 ماده‌اي.

دهم ارديبهشت1380 يعني دقيقا 10 سال پيش در دولت هفتم با صدور آن فرمان ديگر تکليف‌ها روشن شد آن هم به گونه‌اي که ديگر دغدغه‌اي به نام کم انگيزگي فعالان اقتصادي يا مديران اجرايي کشور وجود نداشته باشد چرا که قرار شد کار براساس اصول تبيين شده، با حضور سران قوا، هم موضوع به شکلي اصولي و بدوراز جنجال پيش برود، هم به پيشگيري نيز پرداخته شود و هم دغدغه‌هاي مجريان و قانون گذاران در نظر گرفته شود. جلساتي هم تشکيل شد اما زماني که کار به پرونده‌هاي خاص رسيد يکبار رئيس يک قوه که درگير پرونده آن آقاي جوان يک شبه ميلياردر شده که خيرش! به آن آقاي رئيس قوه هم رسيده بود در جلسه از عصبانيت حالش به هم خورد و جلسات مدت‌ها به تعطيلي کشيد و بار ديگر که جلسات دوباره تشکيل شد، آن رييس قوه ديگر تهديد به قهر کرد و در نهايت نيز اين تهديد عملي شد و يک پرونده معروف نفتي که درست يا نادرست گفته مي‌شود آورده اصلي هزينه‌هاي سياسي اصلاحات را تامين مي‌کرد، باعث تعطيلي فرماني بسيار مهم شد و به همين سادگي خواست عمومي مردم و اراده استوار رهبري نظام که در آن فرمان تبلور يافته بود، درجنجال‌هاي سياسي آن دوره و غفلت‌ها و حرف و حديث‌هاي دوره بعد به فراموشي سپرده شد.

عجب داستان غريبي دارد اين مفاسد اقتصادي. يکي مبارزه با آن را مخل فعاليت‌هاي اجرايي و اقتصادي مي‌دانست، ديگري منابع درآمدي برخي فعاليت‌هاي سياسي را در خطر مي‌ديد و شعارش براي آن يکي ديگر نيز راي به ارمغان آورد و آن هم عجب رايي. اول مردم تشنه شنيدن نام آن اسامي مي‌شوند که در جيب است بعدا نام چند نفر اسم برده مي‌شود بدون آنکه پرونده‌اي برايشان تشکيل شده باشد درنهايت نيز برنامه تلويزيوني با ده‌ها ميليون بيننده بهترين وقت براي بيان اتهام‌هاي اثبات نشده و اعلام نام‌هايي شناخته مي‌شود که چند سال زمان وجود داشت براي پيگيري ماجرا...

داستان غريب بودن مبارزه با مفاسد اقتصادي فقط به نوع نگاه ها، غفلت ها، مصلحت انديشي‌ها و... برخي مسئولان اجرايي يا تقنيني برنمي گردد(در کنار انبوه خدمات مخلصانه شان در طول سي سال گذشته) بلکه بر ديگران نيز از اين حيث نقص‌هايي جدي وارد است. غريب نيست که کارنامه‌اي "ملموس" در دوره‌هاي مختلف دستگاه‌هاي قضايي از مبارزه با مفاسد اقتصادي وجود ندارد؟ غريب نيست که تا کنون اعتراض يک رئيس قوه قضائيه در برگزار نشدن فرمان 8 ماده‌اي را نشنيديم؟ غريب نيست که حتي ما روزنامه نگاران و نخبگان سياسي و اقتصادي اين فرمان يعني نقشه راه يکي از مهمترين تکاليف نظام اسلامي را به فراموشي سپرده ايم؟ اگر در تيرماه 1387 که صادر کننده فرمان تصريح کرد که اين فرمان مربوط به گذشته نيست و تاريخ روز دارد اگر ما به ياري ايشان مي‌آمديم و اجرايي شدن اين دغدغه رهبري نظام را مطالبه مي‌کرديم آيا با پياده سازي شيوه درستي که در آن فرمان وجود دارد و با توجه به باوري که آن روزها مسئولان داشتند، اجازه جنجال سازي در يک سال بعد وجود داشت؟

جمهوري اسلامي

«نتايج معكوس جنايات آل سعود در بحرين» عنوان سرمقاله روزنامه جمهوري اسلامي است كه در آن مي‌خوانيد:
خيزش دوباره مردم بحرين در اعتراض به احكام صادره توسط دادگاه‌هاي فرمايشي آل خليفه عليه هفت نفر از معترضان كه 4 نفر از آنها به اعدام و 3 نفر ديگر به زندان‌هاي طويل‌المدت محكوم شده‌اند و راه پيمائي‌هاي پيوسته مردم شرق عربستان در حمايت از مردم بحرين و اعتراض به لشكركشي آل سعود به بحرين، به روشني نشان مي‌دهند حكام مستبد عربستان و بحرين در اقدام مشتركي كه براي سركوب قيام‌هاي دو كشور تدارك ديده‌اند با شكست سختي مواجه شده‌اند.

مأموران باصطلاح امنيتي عربستان در روزهاي اخير با دستگيري 192 نفر از مردم شرق اين كشور تلاش كردند تظاهرات ضد استبدادي مردم را سركوب كنند ولي موفق نشدند. احكام فرمايشي دادگاه‌هاي بحرين عليه شهروندان معترض بحريني نيز نتوانست كاري از پيش ببرد بطوري كه ديروز و ديشب هم تظاهرات عليه آل خليفه ادامه يافت و در شرق عربستان نيز دامنه تظاهرات هر روزه گسترده‌تر مي‌شود.

تظاهرات معترضان به كشتار و سركوب مردم مظلوم بحرين در شرق عربستان كه مدتي است برگزار مي‌شود و خشونت‌هاي روزافزون آل سعود نيز نتوانسته آنرا مهار كند بطلان محاسبات آل سعود و لشكركشي به بحرين و اشغال نظامي اين جزيره را به اثبات رساند و نشان داد كه طرح "سپر آهنين جزيره" نه تنها كاري از پيش نبرده بلكه آل سعود با اجراي اين طرح به پديده‌اي كمك كرده كه از وقوع آن بيم داشت.

رژيم آل سعود از بيم آنكه مبادا شعله‌هاي خشم و اعتراض مردم بحرين عليه رژيم آل خليفه به صفحات شمال و شرق عربستان سرايت كند، براي سركوب و جنايات در بحرين پيشقدم شد و با اشغال بحرين وارد بحراني گرديد كه اكنون همچون باتلاق براي آل سعود ظاهر شده و نظاميان سعودي درآن دست و پا مي‌زنند و اين بدان معني است كه اشغال نظامي بحرين با هر معياري كه محاسبه شود، "نقض غرض" بوده و نتايج معكوسي را به بار آورده است.

بدين ترتيب رژيم آل سعود اشتباه را مرتكب شده و با گره زدن سرنوشت خود به تحولات بحرين، با دست خودش به التهاب در صفحات شمال و شرق عربستان دامن زده است، حال آنكه مي‌توانست و شايد هنوز هم بتواند با توسل به راهكارهاي عاقلانه و با تدبير و دقت عمل، به حل و فصل مسائل و مشكلات اين مناطق بپردازد و با رفع تبعيض و پايان دادن به سركوب و بي‌عدالتي، از مرحله كنوني عبور كند.

گزارشاتي وجود دارد كه نشانگر شكاف و دو دستگي در حاكميت آل سعود و اختلاف نظر درخصوص نحوه برخورد با تحولات منطقه به ويژه مسائل بحرين است. اگرچه عربستان، اكنون ايران را به دخالت در امور بحرين متهم نموده ولي ظاهراً از اين مسئله غافل است كه نظاميان اشغالگر سعودي، اكنون به خانه‌ها، نواميس و زندگي روزمره مردم بحرين حمله‌ور شده‌اند و با توسل به جنايت در كشتار و سركوب، عربده مي‌كشند و اوضاع را باز هم به زيان خود، بحراني‌تر كرده‌اند. در حالي كه عقل و منطق ايجاب مي‌كرد نه تنها آل سعود از دخالت سياسي و لشكركشي به بحرين پرهيز كند بلكه به حاكمان بحرين و مقامات استان‌هاي شمالي و شرقي عربستان هم توصيه كند با تعامل و رفتارهاي مدبرانه و حكيمانه، شعله‌هاي خشم و اعتراض مردم را مهار و فضا را آرام نمايند نه آنكه به التهابات دامن بزنند و بر آتش، بنزين بپاشند.

واقعيت اينست كه اعتراضات مردم عربستان، فقط محدود به شيعيان نيست و اگرچه شيعيان در مقايسه با برادران اهل سنت، از محروميت و بي‌عدالتي بيشتري رنج مي‌برند ولي سركوب و فقدان آزادي، "درد مشترك" مردم عربستان محسوب مي‌شود. دقيقاً به همين دليل است كه اعتراض عليه بي‌عدالتي‌ها، اگرچه از مناطق شيعه نشين آغاز شد ولي مخالفت با روشهاي سركوب گرانه، در عربستان عموميت دارد و مختص يك منطقه، مذهب و يك گروه ويژه نيست.

موضوع مهمتر اينكه حداقل 20 سال است كه مخالفتها و اعتراضات مدني عليه شيوه‌هاي حاكميت قرون وسطائي در عربستان در سطوح مختلف اعم از دانشگاهها، مراكز آموزش ديني و مجامع محدود و سركوب شده، سابقه دارد ولي آل سعود به هر شكل ممكن به قلع و قمع معترضين و سركوب آنها پرداخته و غافلگيري امروز ناشي از "آرامش قبرستاني" در فضاي سياسي - اجتماعي عربستان است كه دامن آل سعود را گرفته است. اين بدان معني است كه تلاش رياض براي ايجاد روياروئي و تفرقه ميان شيعه و سني و برچسب زدن به ايران، هرگز نمي‌تواند بر غافلگيري آل سعود سرپوش بگذارد و مشكلي را حل نمايد.

رسالت

«اصولگرايان و آزمون دشواري ديگر» عنوان سرمقاله روزنامه رسالت به قلم محمود فرشدي است كه در آن مي‌خوانيد:
نظام جمهوري اسلامي، با تكيه بر سه سرمايه اله يعني اسلام، مردم و رهبري، جرياني بالنده است و امكان پالايش و نوآوري را در درون خويش دارد؛ چنانكه طي سه دهه گذشته، كاستي‌ها و انحرافاتي كه از اصول انقلاب پديد آمده است با تمسك به همين سه سرمايه و با كمترين آسيب در مقايسه با اهميت موضوع، مرتفع گشته است.

در دولت‌هاي كارگزاران و اصلاحات، به تدريج روند امور با آسيب‌هايي مواجه گشت و خصوصاً در ميان برخي دولتمردان، رفتارهاي نامانوس و نامتجانس متداول شد كه با الگوي مكتبي ما سازگاري نداشت و از‌ آن جمله مي‌توان به مواردي اشاره كرد:

-‌ خويشاوندسالاري
به معناي به كارگيري اقوام و منسوبين در مديريت‌هاي كلان كشور، بي‌آنكه صلاحيت‌هاي لازم را دارا باشند.

-‌ امتيازطلبي و رانت‌خواري
به معناي حق ويژه براي اطرافيان و همفكران و همگروهي‌ها قائل شدن، اعم از واگذاري زمين و مجوز و وام‌هاي كلان و عضويت در هيئت‌مديره شركت‌ها و بانك‌ها و...

-‌ بي‌اعتنايي و كم‌توجه به ارزش‌هاي ديني
كه حكايت از نوعي وادادگي در برابر ساير فرهنگ‌ها اعم از غربي و ناسيوناليستي داشت تا جايي كه نه تنها بعضاً مبارزه با مفاسد اخلاقي مورد حمايت قرار نگرفت بلكه در قالب هنر و حمايت از هنرمند و شيوه‌هاي ديگر، بي‌بندوباري و فساد اخلاقي تقويت شد.

-‌ خودقانوني و شكستن حريم و پايبندي به قوانين و ضوابط و مصوبات مجلس و ديگر نهادهاي قانوني

-‌ بي‌تابي در برابر انتقادات صاحب‌نظران دلسوز و رسانه‌ها، به جاي پذيرش انتقادات منصفانه

آفت خواص
يعني ميدان دادن به افراد غيرمكتبي، فرصت‌طلب و سودجو و ناصالح و منحرف و حتي ضدانقلاب و گردآوردن آنان در اطراف خود، صرفاً به‌ دليل زبان بله قربان‌گوي ‌آنان

-‌ غره شدن به رأي مردم و تهديد به كناره‌گيري به جاي اغتنام فرصت براي خدمت
تماميت‌خواه و انحصارطلبي به معناي توسعه اختيارات قوه مجريه و ايجاد اصطكاك با ديگر نهادها و قوا، اعم از قوه قضائيه، مجلس شوراي اسلامي، مجمع تشخيص مصلحت، صداوسيما، شهرداري تهران، مراجع تقليد و روحانيت و به طور كلي توهم توطئه، از طرف هركس كه بدون چون و چرا حمايت نمي‌كرد.

و از همه مهم‌تر كم‌توجه و بي‌مهري به رهنمودهاي خيرخواهانه و دورانديشانه ولايت فقيه.

در چنين شرايطي، هشدارها و تذكرات مكرر رهبر فرزانه به دولتمردان، در عين حال مانع ايجاد انحراف فرهنگي در جامعه و تحريف اصول و ارزش‌هاي انقلاب مي‌شد و اين رهنمودها به مرور و با تلاش تمام نيروهاي دلسوز انقلاب، به مطالبه عموم جامعه مبدل گشت و سرانجام مردم در انتخابات نهم رياست‌جمهوري، به اين مطالبات رأي دادند و اعتراض خود را نسبت به تبعيض‌ها و كاستي‌ها و بي‌مهري‌ها به مقدسات اسلام عزيز اعلام كردند و در نتيجه يكي از نامزدهاي اصولگرايان كه بيش از همه اين مطالبات و اعتراضات جامعه را شناسايي كرده و شعارهاي خويش را بر اساس خواسته مردم طراحي كرده بود، حائز اكثريت آراء شد و نظام و مردم فرصتي در برابر وي قرار دادند تا طرحي نو دراندازد و الگويي كارآمد از مديريت اصولگرا را در برابر مديريت‌هاي گذشته، ارائه كند.

قدس

«ولايت پذيري ؛ معيار سنجش کارگزاران» عنوان سرمقاله روزنامه قدس به قلم غلامرضا قلندريان است كه در آن مي‌خوانيد:
شکل گيري نظام جمهوري اسلامي بر اساس اصل مترقي «ولايت فقيه» به عنوان باور شيعه در عصر غيبت نمونه منحصر به فردي در بين نظامهاي سياسي جهان است که تاکنون توانسته الگوي موفقي از مردم سالاري ديني را با وجود تبليغات سؤ بيگانگان و مخالفان به نمايش بگذارد.

ولايت فقيه استمرار حرکت انبياء و ائمه طاهرين(ع) است که در غيبت امام معصوم(ع) اين مهم به عهده فقهاي واجد شرايط واگذار گرديده است، همان گونه که امام(ره) در اين خصوص مي‌فرمايند: «هر اختياري که امام معصوم(ع) دارد، آن اختيار را ولي فقيه نيز داراست. » اين در حالي است که فضائل پيامبر(ص) و ائمه(ع) بيشتر است، ولي برتري فضائل ائمه(ع) اختيارات حکومتي فقيه را کاهش نمي‌دهد، زيرا در اينجا صحبت از انجام وظيفه است. لذا، از اين منظر حکم ولي فقيه براي کارگزاران نظام و شهروندان به مثابه حکم اله است و عدول از آن و يا بي تفاوتي در برابر آن، از وجاهت اعتقادي برخوردار نيست. آنچه افرادي را در تاريخ به منزله يک عبرت معرفي کرده در مورد فضايل اخلاقي، عبادي و رفتار قابل دفاع آنها نبوده، بلکه بيش از همه، قضاوتها در ارتباط با ولايت محوري آنها بوده است. با نگاه در آينه تاريخ اين ادعا از وضوح بيشتري برخوردار مي‌شود، افرادي که داراي مرتبه‌اي از زهد و عرفان بوده‌اند، ولي در شرايط حساس در ارتباط با نوع مواجهه با امام زمانشان دچار ترديد شده‌اند، هيچ گاه تاريخ از آنها به نيکي و بزرگي ياد نکرده است.

قانون اساسي نيز در اصولي به تبيين جايگاه ولايت پرداخته است. اصل 57 قانون اساسي بيان مي‌کند؛ قواي سه گانه شامل قواي مقننه، مجريه و قضاييه، تحت امر ولايت و امامت امت قرار دارند، از اين رو، همه مسائل مربوط به قوا در تمام ابعاد زير نظر ولايت مطلقه فقيه است.

برخي صرفاً اختيارات رهبري را در ارتباط با اصل 110 در نظر گرفته و از اصول ديگر قانون اساسي در اين زمينه غفلت نموده‌اند. اصل 5 قانون اساسي ولايت فقيه را به عنوان يک اصل ممتاز نظام اسلامي شناخته است که مقرر مي‌دارد: «در زمان غيبت حضرت ولي عصر عجل ا... تعالي فرجه الشريف در جمهوري اسلامي ايران ولايت امر و امامت امت بر عهده فقيه عادل و با تقوا، آگاه به زمان، شجاع، مدير و مدبر است» که اصل يکصد و هفتم گزينش اين مهم را بر عهده خبرگان منتخب مردم قرارداده است.

پر واضح است در طول حيات انقلاب اسلامي حجم عظيم توطئه‌هاي دشمنان که تاکنون با بن بست مواجه شده و نتوانسته با وجود همه برنامه ريزيها و بعضاً يارگيري منطقه‌اي و داخلي به هدفهاي شومشان دست پيدا کنند، بر همين رأس خيمه نظام، يعني ولايت فقيه متمرکز بوده که هر بار اقدامهاي آنها را با شکست مواجه کرده است. از سوي ديگر، تاکنون احکام حکومتي براي معضلات زيادي در اين جامعه راهگشا بوده است که گروه‌ها و احزاب سياسي با سلايق گوناگون بر اين امر اذعان دارند. آنجايي که رهبري وارد شده و يا در گذشته حضرت امام(ره) وارد شدند، دقيقاً جايي بوده که يا به نفع مردم و دولت بوده و يا از قانون اساسي صيانت شده است.

بي گمان کارگزاران و مسؤولان در نظام جمهوري اسلامي قطعاً به اين واقعيت اذعان دارند که مشروعيت آنها از ولايت فقيه مي‌باشد و مردم در قضاوتها رابطه فکري و کاري آنها را ملاک قرار خواهند داد. به عبارت ديگر، عيار انسانها با ولايت پذيري آنها مورد سنجش و محاسبه قرار مي‌گيرد. بررسي تاريخ انقلاب اسلامي بيانگر اين واقعيت است که برخي با اين ادعا که آراي ميليوني مردم را پشت سر خود دارند مسير شان را از ولايت جدا کردند، اما در افکار عمومي نه تنها مقبوليت خود را از دست دادند، بلکه توسط همان رأي دهندگان - که تبعيت از ولايت فقيه را وظيفه ديني و سياسي خود مي‌دانند - به آرشيو تاريخ سپرده شدند. پيام غائله 18 تير 1378 بيانگر اين واقعيت است که غرور پشتيباني مردم آنها را به صحنه‌اي آورد که در پازل دشمن ايفاي نقش کردند، ولي مردم ولايتمدار در 23 تير اقدامهاي آنها را ناکام گذاشتند. حماسه 9 دي 1388 مصداق ديگري است که توانست نقشه‌هاي پادوهاي داخلي و اربابان خارج نشين آنها را بي اثر نمايد. زيرا بنيانگذار کبير انقلاب اسلامي امام خميني(ره) فرمودند: «پشتيبان ولايت فقيه باشيد تا به مملکت شما آسيبي نرسد. »

وجود مرجع و جايگاه که بتواند به عنوان فصل الخطاب ايفاي نقش نمايد، در هر نظامي امري منطقي و عقلايي است، جمهوري اسلامي نيز از اين قاعده مستثنا نيست. در نظام ولايت فقيه اين موضوع تاکنون بارها تکرار شده و رأس خيمه نظام با ارائه راهبردهاي منطبق بر منافع ملي و امنيت ملي توانسته است ارائه طريق نمايد، به عنوان نمونه مي‌توان به پيشنهاد تغيير قانون اساسي در خصوص تداوم رياست جمهوري آيةا... هاشمي رفسنجاني اشاره کرد که با ورود رهبري موضوع مذکور منتفي شد، زيرا ايشان مصلحت را در باز شدن فضا براي ورود چهره‌هاي ديگر بر اساس قانون اساسي که پاسداري از حقوق شهروندي محسوب مي‌شد، تشخيص دادند و اين صيانت از وجه مردم سالاري نظام مي‌باشد که گردش نخبگان را نهادينه کرد.

مردم سالاري

«خلق را آشفته شد، آن نرگسين خوابي که بود!» عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاري به قلم ميرزا بابا مطهري نژاد است كه در آن مي‌خوانيد:
در هفته‌اي که گذشت يک رويداد اجتماعي تکان دهنده بر دل‌هاي زلا ل و شفاف، غبار غمي عميق را نشاند و آن رها کردن دو بيمار اورژانسي در اطراف تهران بود که به علت فقر، از پرداخت هزينه‌هاي درمان! ناتوان بودند.

اين در حالي است که در اصل 29 قانون اساسي، برخورداري از تامين اجتماعي شامل بازنشستگي، بيکاري، پيري، از کار افتادگي، بي سرپرستي در راه ماندگي، حوادث، سوانح و نياز به خدمات بهداشتي درماني و مراقبت‌هاي پزشکي به صورت بيمه حق همگاني بوده و دولت موظف است از محل درآمدهاي عمومي و درآمدهاي حاصل از مشارکت مردم، خدمات و حمايت‌هاي مالي ياد شده را براي آحاد جامعه تامين کند. «آمارتياسن» برنده جايزه نوبل سلا مت معتقد است سلا مت همانند آموزش از مهارت‌هاي اساسي محسوب مي‌شود که به زندگي انسان‌ها ارزش مي‌دهد.

با توجه به اين نکات و عنايت به سوگند نامه معروف پزشکان و مباحث گسترده اخلا ق پزشکي و مهم تر از همه دستورات و آموزه‌هاي ديني ما در مورد انسان و انسان دوستي و فلسفه حکومت و خدمت در اسلا م آيا نگاه و رسالت بزرگترين بيمارستان کشور به بيمار اينطور تبيين شده است؟ در نظام درماني آيا منشور حقوق بيمار وحق او به عنوان يک انسان تعريف شده است؟

استانداردهاي حرفه‌اي مربوط به پزشکان و ساير کارکنان تعريف شده؟ آموزش داده شده است؟ نحوه نگرش به موضوع و توزيع مسووليت ها، نظام کنترل و پايش و نحوه ارتباط و تعامل بين نظام سلا مت و نهادهاي مختلف مسوول در امور محرومان و فقرا مثل کميته امداد و سازمان بهزيستي و نهادهاي خيريه‌اي مردمي و صندوق‌هاي بيمه‌اي و... کار آمد و فعال است؟ اصلا آيا نگاه راهبردي به چنين شرايطي در سيستم درماني کشور وجود دارد؟ چرا چنين نظام‌هايي در بخش خصوصي و شرکت‌هاي ثروتمند کارکرد دارد و کارآمد است، ولي در بخش دولتي و نهادهاي حمايتي از محرومان آنچنان با مشکل مواجه است که يک بخش درماني ترجيح مي‌دهد دست به جنايتي از اين نوع بزند، اما سراغ کميته امداد و سازمان بهزيستي و... نرود؟ خود نويسنده اين سطور، کارت بيمه مکمل يکي از شرکت‌ها را در اختيار دارم، براي درمان بيماري يکي از اعضاي خانواده که نياز به عمل سنگيني داشت به يکي از بهترين وگرانترين بيمارستانهاي خصوصي مراجعه کردم بدون آنکه ديناري مطالبه کنند، نماينده سازمان بيمه کننده در بيمارستان مستقر و همه امور درمان ما را هماهنگ کرد و هزينه درمان بالا ي هفتاد ميليون ريال را در تعامل با بيمارستان و سازمان محل کار من حل و فصل کرد. چرا چنين تعاملي در مورد محرومين و فقرا با اين همه حساسيت نظام به اين قشر بعد از 33 سال که از پيروزي انقلا ب اسلا مي‌مي گذرد، به وجود نمي‌آيد و به وجود نيامده است؟

چرا يادمان رفته است که بنياد مسکن انقلاب اسلا مي‌ايران براي تامين مسکن محرومين و کميته امداد امام خميني براي رسيدگي به امور محرومين از جمله اولين نهادهائي بودند که به دستور بنيانگذار جمهوري اسلا مي‌ايران امام راحل(ره) شکل گرفتند وعلا وه بر آن سازمان‌هاي مددکاري و حمايتي مثل بهزيستي هم وجود داشتند و وجود دارند و قوانين و دستورالعمل‌هاي متعدد در همگاني کردن بيمه خدمات درماني تصويب و ابلا غ شده است. کدام فرآيند اجتماعي، دريافت ما را از مسائل شکل مي‌دهند؟ عوامل تعيين کننده در بيان مساله که مجريان بخش سلا مت با آن مواجهند کدام است؟

آيا از خود پرسيده ايم وضعيت سلا مت در جامعه چگونه است؟ مردم چه ناتواني هائي در اين امر دارند؟ سيستم پشتيباني از نظام درمان با چه مشکلا تي مواجه است؟ تبعات سياسي کردن انتخابات نظام پزشکي را چه قشري بر دوش خواهند کشيد؟و... در هر حال رويداد هفته گذشته که دل جامعه را به درد آورد و به قول شاعر با احساس شهرمن استاد پارسي پور: خلق را آشفته شد، آن نرگسين خوابي که بود، و با نقش آفريني رسانه‌ها و با نشان دادن قدرت نظارتي و تصميم سازي رسانه ها، خواب خوش خيلي‌ها را پريشان کرد و حال با دستگيري شش نفر از ضعيف ترين حلقه‌هاي اين نارسائي وحشتناک در نظام درمان کشور به دنبال التيام جراحت اجتماعي حاصل از آن است. اما هشدار که موضوع دوباره برسر محروم ترين قشر يک مرکز درماني آوار نشود.

تهران امروز

«رمزگشايي از بازي عربستان در منطقه» عنوان سرمقاله روزنامه تهران امروز به قلم دكتر رحمن قهرمانپور است كه در آن مي‌خوانيد:
اعزام نيروهاي نظامي عربستان به بحرين جهت كمك به اين كشور براي مقابله و به يك تعبير سركوب اعتراضات در كنار گزارش‌هاي منتشر شده در مورد كوشش برخي مقامات سعودي براي كمك به معترضان در سوريه، اين پرسش جدي را به ذهن متبادر مي‌كند كه عربستان از اين اقدامات چه اهدافي را دنبال مي‌كند و چرا؟

از زمان شكل‌گيري نظام منطقه‌اي عربي امروزي در فرداي تجزيه امپراتوري عثماني، در جهان عرب و به‌طور مشخص در مشرق عربي به عنوان قلب سياسي و ژئوپلتيك آن چهار بازيگر نقش‌هاي اصلي را ايفا كرده‌اند كه عبارتند از عراق، سوريه، مصر و عربستان. اين نقش‌ها همواره در نوسان و تابع شرايط منطقه و نظام بين‌الملل بوده است. بعد از انقلاب افسران آزاد در مصر به اصلي‌ترين بازيگر صحنه عربي و فلسطين تبديل شدند. در پي امضاي پيمان صلح كمپ ديويد ميان اسرائيل و مصر، سوريه و عراق رقابتي شديد را براي رهبري جهان عرب و مخصوصا صحنه فلسطين آغاز كردند كه در مواردي به درگيري ميان اين دو نيز كشيده شد. با بازگشت مصر به صحنه عربي در اواخر دهه 1980 شرايط باز هم تغيير كرد. عربستان در همه اين دوره‌ها همواره بازيگري مهم اما در حاشيه بود.

اهميت عربستان عمدتا ناشي از توان مالي و نيز قرار گرفتن دو شهر مقدس مسلمانان يعني مكه و مدينه در اين كشور بود كه اهميت ويژه‌اي به آن در جهان اسلام مي‌داد و مي‌دهد. عربستان تا همين اواخر عمدتا با اين دو كارت بازي مي‌كرد يعني كارت كمك مالي از يك طرف و تكيه بر مسند رهبري جهان اسلام و بالاخص جهان سني از طرف ديگر. از دهه 1990 از نظر ژئوپلتيكي تبديل شدن به قدرت اصلي و هژمون شبه‌جزيره عربي براي آل‌سعود اهميت ويژه‌اي پيدا كرده است.

لذا مي‌توان گفت سياست خارجي عربستان ميان اين سه ضلع يا جهت‌گيري در نوسان است. آل‌سعود اگر بتواند، از هر سه كارت مزبور براي بازي استفاده مي‌كند و اگر نتواند، به يكي از آنها اكتفا مي‌كند.

در سال‌هاي اخير هر سه كارت يا برگ برنده عربستان در سياست خارجي با چالش‌هاي جدي از سوي بازيگران منطقه‌اي مواجه شده است. بازيگر كوچكي مثل قطر برگ برنده مالي عربستان را به چالش كشيده است. بازيگري عربستان در صحنه عربي به‌واسطه مصر و سوريه و حتي عراق محدود شده و ايران هم تلاش آن را براي رهبري جهان اسلام زير سوال برده است. همه اينها در حالي است كه آل سعود در داخل با مشكلات جدي دست به گريبان شده كه ازجمله آنها مي‌توان به مسئله جانشيني ملك عبدالله، اختلافات دروني شاهزادگان سعودي و رقابت‌هاي آنها، مسئله شيعيان، زنان و آزادسازي سياسي و اقتصادي اشاره كرد. هرچند ملك عبدالله كوشيد بخشي از مشكلات به ارث رسيده از فهد را حل كند، نگاه به كارنامه عربستان سعودي در سال‌هاي اخير نشان مي‌دهد وي در اين راستا موفق نبوده است. شايد بتوان ادعا كرد عربستان در سال‌هاي اخير به موفقيت چشمگير و پايداري در صحنه عربي و منطقه‌اي دست پيدا نكرده است، طرح عربستان براي صلح عربي اسرائيلي مورد پذيرش تل‌آويو و برخي اعراب قرار نگرفت، اختلاف ميان حماس و فتح نه به‌واسطه كوشش عربستان بلكه با ابتكار ايران و قطر به‌طور موقت پايان يافت. عربستان در قضيه عمر البشير و دارفور موفق به نقش‌آفريني موثر نشد، در صحنه عراق تلاش آن براي ايجاد يك ائتلاف فراگير العراقيه ميان سكولارهاي شيعه و سني‌هاي طرفدار بعثي‌ها حول اياد علاوي شكست خورد، سرمايه‌گذاري آن در لبنان براي حفظ سعد حريري در مسند نخست‌وزيري نتيجه‌بخش نبود و چانه‌زني‌هاي اين كشور در پرونده حريري هم تاكنون به سرانجامي نرسيده است.

در موضوع هسته‌اي ايران هم عربستان مي‌كوشد نوعي ائتلاف منطقه‌اي حول پروژه ايران‌هراسي شكل دهد كه تاكنون موفق نبوده است. حتي در شوراي همكاري خليج‌فارس، دولت‌هاي عمان و قطر و تا حدي كمتر، بحرين رقابتي پنهاني با نيات و خواست‌هاي عربستان دارند. در يمن هم تلاش ملك عبدالله براي حفظ علي عبدالله صالح در مسند قدرت با مشكلات خاصي مواجه شده است. آخرين پرده از بازي ديپلماتيك ناكارآمد عربستان مداخله برژنف‌گونه در بحرين بود كه حتي باعث نارضايتي متحد ديرين‌اش آمريكا شد.

ابتكار

«جنگ شروع شده است، همه باور کنند؟» عنوان سرمقاله روزنامه ابتكار به قلم محمدعلي وکيلي است كه در آن مي‌خوانيد:
هفته گذشته رئيس سازمان پدافند غيرعامل از کشف دومين بدافزار «استارس» خبر داد و يک‌بار ديگر، نگاه‌ها را به جنگ سايبري جلب کرد. هنوز يک سال از تاريخ حمله سايبري «کرم استاکس‌نت» به تأسيسات هسته‌اي بوشهر نگذشته که خبر دومين حمله سايبري نگاه‌ها را به خود جلب کرده است.

سال گذشته، تا مدت‌ها پس از خبر کشف و خنثي‌سازي حمله سايبري به تأسيسات هسته‌اي، رسانه‌هاي غربي از طريق مصاحبه با کارشناسان جنگ‌هاي سايبري مدعي بودند که فاجعه بزرگي در تأسيسات هسته‌اي ايران در حال رخ‌دادن است و ايران درخصوص ميزان تخريب آن حمله پنهان‌کاري مي‌کند و در اين زمينه در رسانه‌هاي غرب گمانه‌زني ادامه داشت.

آنان با تحليل ابعاد پيچيده کرم استاکس‌نت و قدرت تخريب‌گري آن مدعي بودند که نه‌فقط تأسيسات هسته‌اي ايران از کار افتاده، که بيم آن مي‌رود صنعت گاز و نفت و ديگر تأسيسات حساس ايران نيز هدف قرار گيرد. تيرماه سال گذشته، اين حمله توانست حدود سي‌هزار رايانه را آلوده کند؛ اما هدف اصلي حمله، تأسيسات هسته‌اي بوشهر بود که خوشبختانه با پيش‌بيني‌هاي صورت‌گرفته و توان پيشگيري مهندسان جوان، اين کرم شناسايي و خنثي شد. در همان زمان، با مطالعات انجام‌شده بر روي ابعاد حمله صورت‌گرفته، نقش دولت‌هايي بزرگ از جمله امريکا در طراحي بسيار پيچيده آن محرز و مسلّم شد.

خبر حمله سايبري به ايران زنگ خطري را به صدا درآورد مبني بر تغيير استراتژي در نبرد کشورها. دومين حمله در کمتر از يک سال، نشانگر تثبيت و تأييد و تغيير رويکرد قدرت‌هاي بزرگ در برخورد با کشورهاي ديگر است. جنگ سايبري اين امکان را به کشورها مي‌دهد که بدون نياز به لشکرکشي نظامي و صرف هزينه‌هاي سرسام‌آور انساني و نظامي، به اهداف يک جنگ تمام‌عيار ‌دست يابند. درجنگ سايبري، فاصله مرزي بي‌تأثير است و برتري نظامي و ثوق‌الجيشي و توان لجستيک دخالتي ندارد. در اين نوع از جنگ، ديپلماسي عمومي و سياسي و پيمان‌هاي مرسوم که در ميدان جنگ‌هاي زميني و هوايي و دريايي تنظيم شده‌اند، فاقد اثرند. جنگ سايبري درحقيقت تسريع در تهديد است، به اين معنا که جنگ‌هاي سنتي مبتني بر رجزخواني و فرسايش‌اند؛ اما اين جنگ آنچنان ناگهاني و نامرئي رخ مي‌دهد که با غافلگيري همراه است.

متأسفانه اين جنگ به دليل نو و بديع‌بودن، اکنون تابع هيچ سياست و تکنيک خاصي نيست و از هيچ اصل اخلاقي يا معاهده حقوقي پذيرفته جامعه بين‌الملل تبعيت نمي‌کند. در اين جنگ، داشته‌هاي فني و علمي و فکري يک کشور به مبارزه طلبيده مي‌شود.

اکنون با کشف دومين حمله سايبري به توان هسته‌اي کشور، جاي شک و ترديدي براي ورود به جنگ نامتقارن جهاني باقي نمانده است. آن‌چنان‌که در سال گذشته، همه کارشناسان صنعتIT دنيا اذعان کردند که دولت امريکا پشت حمله سايبري «استاکس‌نت» بوده، حمله «استارس» هم تحت مديريت آن کشور صورت پذيرفته است.

نتيجه اينکه کشور عملاً وارد جنگ جديد سايبري شده است و بايد از وضعيت دفاع خارج شود و تدارک کافي براي حمله پيش‌دستانه را صورت دهد. وقتي ايران از چنان تواني برخوردار است که مي‌تواند حمله سايبري دشمن را خنثي کند؛ بنابراين از توان حمله پيشگيرانه نيز برخوردار است. تاکنون معلوم شده است که هيچ اصل حقوقي يا اخلاقي به منظور محدودسازي حملات در فضاي مجازي براي دفاع ار منافع مدم وجود ندارد.

آفرينش

وضعيت اينترنت و حقوق کاربران در ايران» عنوان سرمقاله روزنامه آفرينش به قلم حميدرضا عسگري است كه در آن مي‌خوانيد:
عصر حاضر که به عصر فناوري و اطلاعات معروف است کشورها و ملت‌هايي در راس هرم توسعه قرار مي‌گيرند که خود را در روند تحولات عرصه فناوري قرار داده‌اند. شاه بيت اين تحولات که در چند دهه اخير سبب پيشرفت غيرقابل باور بشري گشته مقوله اينترنت است. ابزاري که باعث برداشته شدن مرزهاي مختلف علمي، اقتصادي، فرهنگي واجتماعي گرديده است.

در حال حاضر بنا بر اعلام آمارهاي سازمان ملل تعداد کاربران اينترنت در جهان دو ميليارد نفر مي‌باشد. آمارها نشان مي‌دهد که بيش از 32 ميليون کاربر اينترنت در کشورما نيز وجود دارد و از اين تعداد تنها نزديک به 700 هزار نفر از اينترنت پرسرعت استفاده مي‌کنند. براين اساس سهم اينترنت دايل آپ با سرعت حداکثر 56 کيلوبيت بر ثانيه در کشور بيش از 90 درصد است.

با اين وجود آنچه که از همين حداقل سرعت نيز به معضل جدي کاربران تبديل شده قطع و وصل‌هاي مکرر اين شبکه بدون توجه به حقوق کاربران است که سرويس دهندگان اينترنت، شرکت مخابرات و شرکت ارتباطات زيرساخت و هر شرکت ديگري که متولي اينترنت در کشور است زيربار آن نمي‌رود و در اين بين به راحتي حقوق کاربران را ناديده مي‌گيرد.

وضعيت و کيفيت سرعتي که ما در کشور به کاربران اينترنت داده ايم درمقايسه با مردم کشورهاي ديگر به هيچ وجه قابل مقايسه نيست. گزارش‌هاي منتشر شده از وضعيت سرعت اينترنت در دنيا نشان مي‌دهد که ايران در ميان کشورهايي با سرعت اينترنت کمتر از 1 مگابيت برثانيه قرار دارد و اين در حالي است که در تايوان سرعت متوسط اينترنت 5 مگابيت بر ثانيه، نيوزلند 3. 2 مگابيت برثانيه، آمريکا 5 مگابيت برثانيه و استراليا 2. 9 مگابيت برثانيه است.

آيا واقعا با مقايسه امکاناتي که دراختيار کاربران گذاشته ايم رواست که بخواهيم قطعي و کاهش سرعت را هم بردوش آنها بياندازيم و کسي هم پيگير حقوق آنها نباشد؟در برنامه پنجم توسعه بر ايجاد و توسعه شبکه ملي اطلاعات و دسترسي به "اينترنت پرسرعت" تاکيد شده به نحوي که تا سال دوم برنامه يعني سال 92 بايد همه دستگاه‌هاي اجرايي و واحد‌هاي تابعه به شبکه ملي اينترنت متصل شوند و نيز تا پايان برنامه يعني سال 95 بايد 60 درصد خانوار‌ها از اينترنت پرسرعت استفاده کنند اما به باور تحليلگران در آستانه اجراي برنامه پنجم توسعه همچنان مشکلي به نام کيفيت ارائه خدمات و نبود راهکار مناسب در اينترنت کم سرعت موضوعي است که در ابتدايي ترين نقطه خود قرار دارد.

اما موضوع حقوق کاربران امري است که در تمام جهان، شرکت‌هاي ارائه دهنده اينترنت آن را مورد توجه قرار مي‌دهند. به گونه‌اي که با انعقاد قراردادي با متقاضي با توجه به درخواست آنها و ميزان هزينه‌اي که مي‌کنند به آنها سرويس مي‌دهند. تا اينجاي کار در کشورما هم بر همين منوال عمل مي‌شود.

جهان صنعت

«آمار را بده‌» عنوان سرمقاله روزنامه جهان صنعت به قلم ا. عطارپور است كه در آن مي‌خوانيد:
محمدرضا فرزین، سخنگوی ستاد هدفمند کردن یارانه‌ها و یکی از اعضای با نفوذ تیم اقتصادی دولت پنجشنبه گفت‌وگویی رسانه‌ای داشت. وی در این گفت‌وگو به آمارهای بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول درخصوص رشد اقتصادی در سال 89 اشاره کرد و با ناراحتی گفت: رشد اقتصادی ایران بسیار بیشتر از پیش‌بینی سازمان‌های بین‌المللی است.

توضیح اینکه؛ صندوق بین‌المللی پول رشد اقتصادی ایران را در سال 89 صفر درصد و بانک جهانی آن را سه درصد اعلام کرده است.

وزیر اقتصاد نیز چند روز پیش به نوبه خود به مانند محمدرضا فرزین ناراحتی خود را از آمارهای صندوق و بانک جهانی اعلام کرد، اما نه او و نه آقای فرزین هیچ‌کدام آماری ندادند، در حالی که به عقیده اینجانب اگر ضعیف هم عمل کرده‌اند باید آمار بدهند. این بهتر از آن است که آماری نمی‌دهند، تا چه رسد به اینکه قوی عمل کرده‌اند و آمار نمی‌دهند!

دنياي اقتصاد:رابطه نرخ سود بانكي با سرمايه‎هاي سرگردان و شركت‌هاي هرمي

«رابطه نرخ سود بانكي با سرمايه‎هاي سرگردان و شركت‌هاي هرمي» عنوان سرمقاله روزنامه روزنامه دنياي اقتصاد به قلم زهرا كاوياني است كه در آن مي‌خوانيد؛سال 1389 را مي‌توان سال بد اقبالي شركت‌هاي هرمي دانست.

در اين سال تعداد زيادي از شركت‌هاي هرمي توسط نيروهاي اطلاعاتي و انتظامي كشور شناسايي شدند و دفاتر آنها پلمب شد. آمار و ارقام ارائه شده از سوي مسوولان، عضويت بيش از چهار ميليون نفر در شركت‌هاي هرمي را نشان مي‌دهد و در حال حاضر بيش از دو ميليون شكايت در دستگاه قضايي در خصوص شركت‌هاي هرمي موجود است.

طرح‌هاي اجرا شده براي جلوگيري از ادامه فعاليت شركت‌هاي هرمي مانند طرح ضربتي پليس در سال 1389 يا آگاه كردن مردم از طريق رسانه‌هاي جمعي توانسته است نقش زيادي را در كاهش جذابيت اين شركت‌ها ايجاد كند. اما نكته‌اي كه در اينجا مغفول مانده علل روي آوردن به اين شركت‌‌ها است؛ چرا كه توجه به اين ريشه‌ها و ريشه‌كن كردن آنها مي‌تواند بيش از هر روش ديگري در مقابله با فعاليت شركت‌هاي هرمي كارساز باشد.

نوع فعاليت در شركت‌هاي هرمي به گونه‌اي است كه به اعضا وعده بازگشت سرمايه و سود بالا در كوتاه مدت داده مي‌شود. وعده‌اي كه اگرچه داراي ريسك بالايي است، اما به علت وسوسه‌انگيزي بالا توانسته است افراد زيادي را به خود جذب كند. اما سوال اصلي در اينجا آن است كه چرا اين شركت‌ها در سال‌ها اخير رشد بسزايي داشته‌اند؟ رابطه بين وضعيت اقتصادي كشور در سال‌هاي اخير و رشد شركت‌هاي هرمي چه بوده است؟

براي بررسي بيشتر اين موضوع لازم است تا وضعيت اقتصاد ايران را در سال‌هاي اخير مورد بررسي قرار دهيم. از سال 1384 به بعد با افزايش قيمت نفت، نقدينگي موجود در اقتصاد افزايش يافت. اين افزايش نقدينگي همزمان با افت شديد شاخص‌هاي بازار بورس همراه بود؛ به طوري كه بار رواني انتخابات سال 1384 موجب شد تا شاخص بورس با افت شديدي همراه باشد و بازار بورس وارد يك ركود عميق 5 ساله شد.