لاریجانی در دیدار با اعضای ستاد بزرگداشت شهید مطهری:

افکار مطهری را دستمایه کارهای سیاسی سبک نکنیم

مطهری، دغدغه مسائل روز زمان خود را داشت، زیرا وی فقیه، مبارز و استاد دانشگاه بود و نمی توانست به مسائل روز نپردازد و همان گونه که خود ایشان هم اعلام کرده اند، وظیفه یک صاحب نظر این است که آدم های مسلکی را پرورش دهد و نگاه ایشان این بود که در آثار و سخنرانی های خود افراد مسلکی را تربیت کند.

کد خبر: ۱۶۰۰۵۸

تاریخ: ۰۱ ارديبهشت ۱۳۹۰ - ۱۲:۲۴

سرویس مجلس «تابناک» ـ رییس مجلس شورای اسلامی، شهید مطهری را از افراد برجسته ای دانست که هم بر موضوعات روز متمرکز بود و هم بنیان های فکری وی قوی بود و به تربیت انسان های مکتبی و مسلکی نظر داشت.

به گزارش «تابناک» به نقل از خانه ملت، علی لاریجانی در دیدار عصر چهارشنبه، با اعضای ستاد بزرگداشت شهید مطهری، با تشکر از بخش های گوناگون این ستاد نسبت به برنامه هایی که پیگیری می کنند، گفت: ما در صحنه مسائل فرهنگی و اجتماعیات دو نوع شخصیت داریم؛ برخی افراد و آدم های موثری بودند، اما بیشتر به مسائل روز توجه داشتند و عمرشان در این متمرکز بود و کمتر به مبانی توجه داشتند و سیاستمداران بخش اعظم این گروه هستند. برخی از شخصیت ها نیز بنیان های فکری جامعه را می سازند و در عمر خود تلاش بر تربیت فکری دارند؛ مانند علامه طباطبایی که بیشتر آثار او مانند تفسیر المیزان یک رخداد مهم است.

وی با بیان اینکه این گروه مربوط به یک زمان نمی شوند،‌ افزود:  اینکه چقدر مبانی فکری افراد قوی است و بر حسب عمری که در معارف و بنیان سازی دارند، باعث می شود آنها در تاریخ امتداد پیدا کنند و برخی میان یک قرن، چند قرن و یا یک سال متفاوت هستند. هرچند گروه اول کم خاصیت نیستند و در مدت کوتاه مسائل روز ممکن است پر اثر  نیز باشند، پس از تغییر شرایط و گذر زمان عمرشان به سر می آید.
لاریجانی ادامه داد: مطهری دغدغه مسائل روز زمان خود را داشت؛ اما 90 درصد آثار وی بنیان ساز  و 10 درصد مسائل روز است، زیرا وی فقیه، مبارز و استاد دانشگاه بود و نمی توانست به مسائل روز نپردازد و ما در بررسی های خود از هر دو بخش می توانیم، استفاده بکنیم، زیرا تقرب فکری آقای مطهری به این موضوعات مبنایی بود و از این جهت باید این موضوع را راجع به ایشان در نظر گرفت و همان گونه که خود ایشان هم اعلام کرده اند، وظیفه یک صاحب نظر این است که آدم های مسلکی را پرورش دهد و نگاه ایشان این بود که در آثار و سخنرانی های خود افراد مسلکی را تربیت کند.

وی با تأکید بر اینکه سخان نو در آثار شهید مطهری وجود دارد، اظهار کرد: مباحث مورد اشاره مطهری، تأسیسی است و باید در کاوش های جدید، افراد جدید روی این موضوعات تمرکز کنند و آن را جلو ببرند و مثلا نظریه ایشان در باب عدالت نسبت به متفکرین گذشته در فلسفه خودمان یا کسانی که در غرب از یونان تا امروز در این باره سخن می گفتند، نگاه کاملا متفاوتی است و حرف نویی را دارد و اگر این موضوع خوب کار و پرورانده شود و نگاه تطبیقی در آن باشد، مسائل خوبی از آن درمی آید.

رئیس قوه مقننه با بیان اینکه برخی سخنان شهید مطهری تأسیسی است و  می توان آن را شاخ و برگ و توسعه داد، افزود: بخشی از مباحث ایشان نیز مربوط به افراد میانی جامعه است و بخش چشمگیر از آثار ایشان برای این است که طبقه نخبه جامعه ما نیز از بصیرتی واقعی نسبت به مسائل اسلامی برخوردار شود و معتقد بود ما باید تلاش کنیم تا طبقه تحصیل کرده در معارف اسلامی، آشنایی نسبتا کاملی پیدا کند، زیرا فردی که مهندس و دکتر می شود، اعتبار اجتماعی یافته و بخشی از جامعه به او روی می آورد؛ اما وی چون از نظر نفسی و نظری تربیت نشده، آمادگی و ظرفیت این کار را ندارد و وقتی به او رجوع می شود، وی اظهار نظر می کند که ممکن است بسیاری از مشکلات و مسائل را در جامعه به وجود بیاورد.

وی اعلام کرد: به میزانی که اعتبار اجتماعی انسان بالا می رود و اثرگذاری او بیشتر می شود، باید میزان اطلاعاتش در مسائل دینی نیز قوی تر شود. وقتی یک سیاستمدار رویکرد بیشتری را متوجه خود می سازد، باید وقت بیشتری در به دست آوردن معارف اسلامی بگذارد، تا بتواند مخاطبان خود را از راه درست راهنمایی کند و به میزانی که اعتبار او بالا می رود، باید مستمرا بخواند، تا آمادگی او برای اثربخشی بیشتر شود.

رئیس مجلس تصریح کرد: در طریق فکری مطهری، افکار اسلامی در کمال بخشی نظری و نفسانی برای این طبقه مفید است و در حالی که عده ای می گویند تقرب مطهری به مسائل عقلانی است، ولی این گونه نیست، زیرا بر حسب موضوع، وجوه تقرب ایشان متفاوت است؛ یعنی گاه فلسفی است و گاه کلامی، روایی، تاریخی که البته همه اینها از عقلانیت برخوردار است؛ اما با روش خاص خود مطهری و به همین دلیل ماندگار است و این تقرب کامل می تواند سیمای دقیق تری از معارف اسلامی بدهد، زیرا همه حقایق اسلامی را نمی شود با متدولوژی فلسفی فهمید.

وی اظهار کرد: در کتاب خدمات متقابل ایران و اسلام، تتبع شهید مطهری تاریخی است، اما انصافی که در آن نهفته، باعث جذابیت آن شده و مانند برخی حرف های سطحی که گاه در آن دوران زده می شد و هم اکنون هم شنیده می شود، نیست؛ مثل بحث ایرانی گرایی که وجه عقلی ندارد و واقعی و منصفانه هم نیست، زیرا اسلام به واقع ایران را تکامل بخشید و مطهری نیز آنها را برمی شمرد و این یک امر واقعی است و اگر انسان منصف باشد، به آن اذعان دارد، اما اگر بخواهد از این راه شعار بدهد، بحث دیگری است.

لاریجانی ادامه داد: ایرانی ها نیز خدمات متعددی به اسلام دارند و هر دو وجه باید منصفانه دیده شود.
یکی از ویژگی های مطهری این بود که انصاف در قضاوت در وی موج می زد و در بحث های فکری، هنگامی که آرای متفکرین را بررسی می کنند، منصفانه قضاوت می کند و این باعث می شود کار وی ماندگار شود.

وی با بیان اینکه مطهری از عموم مردم غفلت نداشت، افزود: بسیاری از آثار مطهری، متعلق به عموم مردم است، زیرا ایشان بر این باور بود، مسلمانان با هر موقعیت و سمتی باید اطلاعات کاملی نسبت به معارف اسلامی به دست آورند و حتی در کتابی اشاره کردند؛ زبان عربی را یاد بگیریم، در حالی که عده ای می گفتند، چنین کاری درست نیست، زیرا زبان فارسی را از بین می برد و یا این که پیش از انقلاب، عده ای می خواستند ایران گرایی کنند و از همین جهت، به دروغ مشتی به اسلام می زدند و حالا هم به گونه دیگری رفتار می کنند. مانند؛ بحث مکتب ایرانی که مطرح شده و سخنان پوچی است که بنیان آن مشخص نیست، زیرا مکتب به فکر و ایدئولوژی مربوط می شود، نه به جغرافیا و نمی توانیم بگوییم مکتب مالزی یا کوبا یا امثالهم؛ این جنس سخنان پایه ندارد و باعث سرگردانی در جامعه می شود.

رئیس قوه مقننه ادامه داد: مطهری تقویت جامعه به صورت عام را مدنظر داشت و بر این باور بود، هر چقدر ذهن ها تقویت شده و قوی باشند، در مسائل گوناگون تصمیمات درست می گیرند و اگر جامعه ای بخواهد پیشرو و الگو باشد و وظیفه خود را نسبت به انسان و بشریت به درستی ادا کند، باید در توان علمی و ورزیدگی فکر خود اهتمام کند، زیرا جامعه ای که ورزیدگی ذهنی نداشته باشد، نمی تواند پیشرو باشد، حتی اگر آرمانی متعالی داشته باشد.

وی خطاب  به اعضای ستاد بزرگداشت شهید مطهری گفت: این تلاش ها که شما انجام می دهید، در کنار همدیگر ارزشمند است و تنوع این ستاد به دلیل شخصیت دارای ابعاد شهید مطهری است.

من گمان می کنم، باید در همه امور تفکر وی را دنبال کرد، زیرا مثل مطهری کمتر فردی داریم که خواندن آثار او ساده و جذاب است و طبقات گوناگون می توانند مرواریدهای فکری را از درون آثار او به دست آورند؛ همچنان که تفسیر قرآن ایشان با عموم تفاسیر متفاوت است و همه مردم می توانند از آن بهره گیرند.

لاریجانی با درخواست از اعضای ستاد بزرگداشت شهید مطهری برای انجام فعالیت های مستمر، خاطرنشان کرد: هر چند این مسأله که برای سالگرد ایشان فعالیت هایی انجام می دهیم، کار ارزشمند و ماندگار و خوبی است که باید انجام شود، یک کار مستمر نیز باید انجام داد و آن این که برای نمونه، در دانشگاه ها حلقه های بحثی به وجود آید که در هر ماه، بررسی دقیقی از افکار مطهری داشته باشد؛ هرچند در کارهای علمی نمی توان هر روز از این قبیل فعالیت ها انجام داد، با یک زمان بندی متناسب، می توان این هدف را به پیش برد و مثلا در حوزه فلسفه هر ماه یک نشست داشته باشیم که یک متخصص یکی از وجوه فکر ایشان را مورد نقد و بررسی قرار دهد و این بحث نباید محدود باشد، زیرا ممکن است علما در این باره، نظرهای متفاوتی داشته باشد.

وی ادامه داد: به نظر من، ایرادی ندارد، زیرا آن موضوع را پخته می کنند و بحث را جلو می برند و استمرار این کار در حوزه های گوناگون، می تواند باعث شود نظرات جدید ایجاد و بررسی شود.

وی افزود: در بحث روز هم باید متناسب با افکار شهید مطهری برخورد کرد و نمی توان ایشان را دستمایه کارهای سبک قرار کرد، زیرا وزن فکری مطهری، آن قدر سنگین است که نمی توان چنین کاری انجام داد و ما هم باید پرهیز کنیم که در کارهای جزیی از شهید مطهری استفاده کنیم و همان گونه که ثقل کار وی، بنیان های فکری را می ساخت، ایشان را نباید دستمایه کارهای سیاسی کرد.

اما برخی مسائل سیاسی در حوزه اندیشگی وارد می شود و اگر از بنیه های فکری مطهری استفاده شود، خوب است؛ مانند نهضت هایی که در منطقه به وجود آمده که حادثه بسیار عمیقی است و شاید رسانه های ما هنوز ابعاد آن را باز نکردند که علت این رویش ها چگونه بود، در حالی که برخی از آثار مطهری در این زمینه، نکات جذابی دارد؛ مانند اینکه سنت هایی در حرکت های اجتماعی هست و این سنت ها بر مواردی اتکا دارد و این که علل سقوط جوامع و حکومت ها چیست، بحث دقیقی دارد.

لاریجانی ادامه داد: مطهری در یکی از بحث های خود به این نکته اشاره می کند که هر جامعه ای که ضعیف نگه داشته شود، باید جایی خود را زنده کند و امروزه این در انقلاب های منطقه دیده می شود، زیرا یکی از اشتباهات غرب این بود که باید مسلمان ها را دست دوم در نظر بگیرند، غافل از این که این انفجار جایی رخ می دهد و جوامعی که آزاد زندگی می کنند، پایدارترند، از جوامعی که با سکون کار خود را پیش می برند. دمکراسی اگر به معنای واقعی خود پدید بیاید، با تعبیری که ما از آن به عنوان مردم سالاری داریم و چهارچوب های دقیق تری دارند، عامل پایداری جامعه است.

رئیس مجلس اظهار کرد: بسیاری از کشورهای منطقه، که سکون مرگباری داشتند، باعث سرنگونی شان شد و برخی از مسائل که حتی شاید در کشورهای غربی کمتر روی آن کار شده و در بین متفکرین اسلامی هم من ندیدم، این فکر است که یکی از عوامل زوال کشورها آن است که روی برخی حقوق خود تأکید می کنند و از برخی غافل می مانند، در حالی که حقوق اجتماعی مانند حقوق فردی، هر گاه متوازن رشد کند، عامل کمال و پایداری است.

مطهری بر این باور است، باید اعتدال در حرکت سیاسی و اجتماعی ـ که همه وجوه جامعه را دربرمی گیرد ـ دنبال شود و مسلمانان به عدالت، پیشرفت جامعه، اخلاق، ارتقای علمی و احساس مسئولیت نسبت به دیگر مسلمانان بپردازند؛ بنابراین، نباید اشتباهی که دیگران کردند، در جامعه ما رخ دهد.

لاریجانی در پایان سخنان خود، خطاب به اعضای ستاد بزرگداشت شهید مطهری گفت: بنیاد حرکتی که شما دنبال می کنید، باید از عمق فکر شهید برآید.

تازه ترین اخبار مجلس شورای اسلامی را در صفحه سرویس مجلس «تابناک» بخوانید.