ریاست مهدوی​کنی؛ شکست تندروها و پیروزی اعتدالیون

علی مطهری

کد خبر: ۱۵۲۶۶۶

تاریخ: ۱۷ اسفند ۱۳۸۹ - ۲۰:۳۸

ریاست آیت​الله مهدوی​کنی از نگاه علی​ مطهری به منزله شکست تندروها و پیروزی اعتدالیون است.

او که مشی اعتدالی رئیس ​جدید مجلس خبرگان را در ادامه مشی رئیس​ پیشین​ می​داند، تاکید دارد که اعلام انصراف آیت​الله هاشمی برای ریاست مجلس خبرگان به منزله شکست وی نیست. چرا که هاشمی چهره​ای ویژه، محبوب و دارای پایگاه اجتماعی است و همچنان فردی صاحب نفوذ و تاثیر در فضای اجتماعی و سیاسی کشور به شمار می​رود.

انتخابات هیات رئیسه مجلس خبرگان در ادوار گذشته چندان خبرساز نبود و تا زمان حیات آیت​الله مشکینی، تثبیت ریاست ایشان در ادوار مختلف امری بدیهی به شمار می​رفت که نشان از شان و جایگاه ایشان در مجلس خبرگان رهبری داشت. اما در دوره چهارم این مجلس، انتخابات هیات رئیسه آن متفاوت از گذشته بود. چه آنکه ابتدای این دور، رقابت آیت​الله هاشمی رفسنجانی و آیت​الله یزدی خبرساز شد و چه اینکه در میانه عمر این دور مجلس، تداوم حضور هاشمی رفسنجانی بر کرسی ریاست مجلس خبرگان از سوی برخی مورد تردید قرار گرفت.

بیش از دو هفته فضاسازی رسانه​ای در مورد ریاست مجلس خبرگان، در رقابتی غیرسیاسی و ریش سفید مدارانه، آیت​الله هاشمی اعلام کرد که در صورت کاندیداتوری آیت​الله مهدوی​کنی یا هر شخص دیگری، نامزد ریاست نخواهد شد و به عهد خود وفا کرد. با نامزدی آیت​الله مهدوی​کنی و ریاست وی بر این مجلس، آیت​الله هاشمی به او تبریک گفت و جایگاه هیات رئیسه را ترک کرد. آنچه در پی می​آید مشروح گفت​وگوی خبرآنلاین با علی مطهری درباره نقش​آفرینی​های آتی آیت​الله مهدوی​کنی و آیت​الله هاشمی رفسنجانی است:

در چند هفته اخیر از دو سو تلاش شد که رقابت برای انتخابات هیات رئیسه مجلس خبرگان رهبری را یک رقابت سیاسی جلوه داده و به واسطه آن به برخی تسویه حساب​ها دامن بزنند. اما اعلام انصراف آیت​الله هاشمی رفسنجانی برای حضور در این رقابت، نشان داد که فضای مجلس خبرگان جایی برای رقابت سیاسی نیست. نظر شما چیست؟
اعضای مجلس خبرگان رهبری معمولا بر اساس تکلیف شرعی عمل می​کنند و این رقابت​هایی که بین سیاسیون مرسوم است در مجلس خبرگان معنی ندارد. آیت​الله هاشمی هم خیلی خوب عمل کردند و یکپارچگی خبرگان را حفظ کردند. آیت​الله مهدوی​کنی هم اهل اعتدال هستند.

من فکر می​کنم ایشان بخاطر اینکه ریاست مجلس خبرگان رهبری به دست افراد تندرو نیفتد، کاندیدا شدند و از این پس نیز مسیر آقای هاشمی را ادامه خواهند داد. به این ترتیب، تندروها به هدف خودشان نرسیدند. چون روحیه آیت​الله مهدوی​کنی این است که در مقابل افراط گری​ها به شدت می​ایستند.

هدف تندروهایی که به آنها اشاره کردید چه بود؟ آنها از انتخابات هیات رئیسه مجلس خبرگان رهبری چه می​خواستند؟
اهمیت مجلس خبرگان رهبری به انتخاب رهبر است و الا آثار اجتماعی زیادی ندارد و تفاوت زیادی نمی​کند که چه کسی رئیس آنجا باشد. تندروها بیشتر برای ضربه زدن به آقای هاشمی تلاش می​کردند و فکر می​کردند که اگر ایشان را از ریاست مجلس خبرگان ساقط کنند، یک پیروزی برای آنها است. در حالیکه ریاست مجلس خبرگان رهبری تاثیر چندانی در تحولات سیاسی و اجتماعی کشور ندارد و آقای هاشمی با شخصیت ویژه خود، مثل گذشته در فضای سیاسی اجتماعی کشور تاثیر گذار خواهند بود.

آیت​الله هاشمی رفسنجانی در سخنرانی امروز خود گفتند که «تفرقه دارد جدی می‌شود و باید تلاش کنیم مردم را منسجم نگه داریم». به نظرتان برای ایجاد این انسجام و رفع تفرقه چه باید کرد؟ آقایان هاشمی رفسنجانی و مهدوی​کنی چه نقشی در این زمینه دارند؟
بهترین راه این است که ما انصاف و عدالت را مبنا قرار دهیم و به تخلفات خودی​ها هم توجه کنیم و نسبت به گروه خودمان تعصب نداشته باشیم. وقتی مردم احساس کنند که معیار عدالت است، آن​وقت وجدان عمومی آرام می​گیرد و دل ها به هم نزدیک شده و خود به خود وحدت اجتماعی پیدا می​شود.

بحران اخیر باعث شد که دل​ها تا حد زیادی از هم دور شود. علتش هم تخلفاتی از هر دو طرف بود. گاهی در قضاوت​ها جانبداری شد و فقط یک طرف مجرم دانسته شد و طرف دیگر بری از هر خطا، که سبب شد بحران طولانی شود.

ولی اگر کاری کنیم که مردم احساس عدالت کنند و هم کسانی که مردم را به خیابان​ها کشاندند و هم آنها که در مناظره​ها اتهام زنی کردند به تخلفاتشان رسیدگی شود، ریشه بحران خشک خواهد شد و وحدت مثل قبل از انتخابات به فضای سیاسی اجتماعی کشور باز می​گردد.

آیت​الله مهدوی کنی پس از حوادث بعد از انتخابات هم قصد داشتند که میانجی​گری کرده و به حکمیت میان طرفین دعوی بپردازند. اما این اتفاق نهایتا حاصل نشد. حال که ایشان رئیس​مجلس خبرگان رهبری شده​اند، بنظرتان می​توانند از این جایگاه بیش از گذشته درپی ایجاد وحدت باشند؟
بله آیت​الله مهدوی کنی الان با این جایگاه قانونی جدید می توانند موثرتر باشند اما همه چیز بستگی به اراده ایشان دارد. آن زمان ایشان خواستار برخی تضمین​ها  بودند که دو طرف، حرف ایشان را فصل الخطاب بدانند. ممکن است امروز هم همین تضمین را برای حکمیت بخواهند. البته الان شرایط بهتری برای ریش سفیدی ایشان وجود دارد و هر وقت بخواهند می​توانند وارد عرصه شوند.

فکر می کنید انتخاب آیت​الله مهدوی کنی با توجه به همان مشی معتدلی که از آن سخن گفتید، می​تواند تاثیری در بازگرداندن اعتدال به فضای کشور و دوری از افراطی گری داشته باشد؟
فکر می کنم همین طور است. نسبت به آقای هاشمی، عده​ای حساسیت داشتند ولی آقای مهدوی کنی از این نظر جایگاه بهتری دارند و تندروها هم حرف ایشان را بهتر قبول می​کنند و ایشان قادر به تعدیل فضای سیاسی کشور هستند.

به نظرتان همین جریانات تندرو چقدر حاضر به ترک تندروی​هایشان با وساطت آیت​الله مهدوی کنی هستند و چقدر از ایشان حرف شنوی دارند؟
برخی افراطیون معتقدند که همه به جز چند نفر باید از صحنه انقلاب حذف شوند. آنها ملاک نیستند. اما کسان دیگری هستند که افراد مخلصی هستند و به عنوان دفاع از ولایت، فکر می​کنند که هر کس انتقادی به نظام دارد، باید از صحنه خارج شود. این افراد در واقع برداشت درستی از ولایت ندارند اما چون حسن نیت دارند، قابل جذب هستند.

ولی کسانی که با پروژه وارد عرصه شدند و از زمان مناظره​های انتخاباتی با پروژه حذف هاشمی وارد شدند، بازیگر صحنه سیاسی هستند و به صورت پروژه​ای اقدام می​کنند. این افراد تا به اهداف خودشان نرسند، دست بردار نیستند.

نقش آقای مهدوی​کنی و آگاهی بخشی به مردم، می​تواند در مایوس کردن این افراد بسیار موثر باشد.

کناره گیری آقای هاشمی از رقابت برای انتخابات خبرگان و استعفای پسر ایشان از مدیرعاملی مترو تهران در یک هفته، ممکن است از سوی منتقدان ایشان، یک گام رو به سوی پیروزی تلقی شود. اینگونه نیست؟
زمانی این موارد می​تواند پیروزی​ برای تندروها باشد که آقای هاشمی از دل مردم بیرون رفته باشد. در حالیکه آقای هاشمی از پایگاه اجتماعی خوبی برخوردار است و علی​رغم فضاسازی شدید و تخریب و تهمت فراوانی که در یکی دو سال اخیر علیه ایشان انجام شد، همچنان پایگاه اجتماعی موثری دارند.

پست​ها و مقام​ها در تاثیرگذاری افراد چندان موثر نیست. شخصیت و محبوبیت اجتماعی افراد است که در تاثیرگذاری افراد، نقش دارد و آقای  هاشمی از محبوبیت خوبی برخوردار است.

انتظاری که نخبگان و عقلای سیاسی از خبرگان رهبری و چهره​هایی چون آیت​الله مهدوی کنی و آیت​الله هاشمی دارند، چیست؟
وظیفه خبرگان رهبری بررسی مسائل مربوط به رهبری است که باید رصد کنند ببینند شرایط رهبری هنوز موجود هست یا نه؟ و باید مسائل مهم اجتماع را رصد کنند و نوع برخورد رهبری با آن را بسنجند و ارزیابی کنند. کار اصلی خبرگان همین است. البته اعضای مجلس خبرگان به دلیل جایگاه علمی و مذهبی​شان مورد احترام مردمند و اگر یک موضع​گیری اجتماعی سیاسی​ داشته باشند، در نگاه مردم تاثیر دارد. از این رو خوب است که درباره حوادث اخیر موضع گیری عادلانه و منصفانه​ای داشته باشند تا ریشه بحران اخیر خشک شود.