خاتمي: فضاي زیرزميني زمينه‌ساز حضور بيگانه

کد خبر: ۱۵۱۹۹

تاریخ: ۲۱ مرداد ۱۳۸۷ - ۱۲:۵۳

رئيس جمهور سابق کشورمان گفت: اگر يك سليقه و روش بخواهد كارها را در دست بگيرد و هر كه را نمي پسندد، به هر قيمتي از صحنه خارج كند، وضع همين خواهد شد كه مي‌بينيد؛ ولي اگر اين احساس و درك به وجود آيد كه اعمال چنين روش و سياستي نه به نفع اقتصاد كشور است نه به نفع مصالح ملت و نه به نفع نظام، بايد عوض شود .

به گزارش روابط عمومي بنياد باران، حجت الاسلام والمسلمين سيد محمد خاتمي در ديدار صميمانه با خبرنگاران حوزه دولت اصلاحات که به مناسبت روز خبرنگار صورت گرفت، ضمن تبريک اين روز، با اشاره به شرايط کشور در آستانه انتخابات دور بعدي رياست جمهوري اظهار داشت: بايد شيوه‌هاي منطقي‌تر كه هم به حقوق و آزادي‌هاي مردم پايبند است و هم پيشرفت كشور را مي‌خواهد و هم به و موفق شدن آن کمک مي‌کند حاکم شود در اين صورت وضعيت مناسبي پيش مي آيد كه انتخابات مي تواند پرشورتر و منشا خير گردد.
خاتمي با بيان اينکه در جامعه‌اي که به سادگي در آن تهمت زده مي‌شود و به نام افشاگري دروغ رواج مي‌يابد، تصريح کرد: اين مسائل باعث مي‌شود که سرمايه‌ها از بين برود که اين اخلاق اسلامي نيست.
وي تاکيد کرد: برخي اوقات هم اصول به خرافه کشيده مي‌شود.

خاتمي گفت: ما اصولگراييم؛ اما مهم اين است که اصول را چه بدانيم. فروع را اصول دانستن و زير پا گذاشتن اصول به اسم اصول درست نيست. همه ما اصولگراييم. تفاوت امام با ديگران در اين نيست که مرجع تقليد بود و توصيه به نماز و روزه و... مي‌کرد. اين را همه مي‌گويند ومي گوييم اصول مسلم اسلام است و امام هم به شدت روي آنها تکيه داشت. ولي تفاوت امام اين است که مي‌گفت اين اسلام بايد در زندگي انسان دخالت کند و نظام بسازد و الگو باشد.
رئيس جمهور سابق کشورمان با طرح اين پرسش که منظور از الگو سازي چيست خاطر نشان کرد: يک وجه اين موضوع اخلاقي است که متاسفانه خيلي کم مورد توجه قرار گرفته و گاهي بداخلاقي‌هايي مي‌شود که شايد نظام‌هاي غير ديني مرتکب اين بداخلاقي‌هاي بزرگ نشوند. امام اينها را مي‌خواست.

وي وجه ديگر الگوسازي را آزادي‌هاي مشروع دانست و يادآور شد: ما جمهوري اسلامي را مي‌خواهيم که مردم در آن حاکم باشند و احساس آزادي‌هاي مشروع کنند. قانون اساسي با راي مردم تعيين شده و براي مردم حقوق اساسي قائل شده است. قدرت متمرکز محدود شده و اين خيلي مهم است.

رئيس بنياد باران تفاوت نظام مردم‌سالار با غير آن را در قدرت متمرکز عنوان کرد و اظهار داشت: نظام مرم‌سالار تحت نظارت و کنترل مردم است و نقد کردن نه تنها ممنوع نيست، بلکه تشويق هم مي‌شود و هر وقت مردم اراده کنند، بدون توسل به زور، قدرت را جابجا مي‌کنند. در حکومت‌هاي غير مردم‌سالار اينگونه نيست و حكومت خود را در قبال مردم مسئول نمي‌داند و هر صدايي برخيزد که او را نقد کند، به عنوان برانداز سرکوب مي‌کند.

سيد محمد خاتمي تصريح کرد: شما حرفهاي امام قبل از انقلاب را ببينيد که هميشه مي‌گفتند شاه مملکت را فروخت و بدبخت کرد، اقتصاد کشور را از بين برد، نفت دادند و کالاهاي بي ارزش گرفتند و... ما مي‌خواهيم جمهوري اسلامي بياوريم که اينها حل شود. بحث امام اين بود که نظامي مي‌خواستند که الگو باشد.

رئيس موسسه بين المللي گفت‌وگوي فرهنگها و تمدنها اصولگرايي را از ديدگاه کساني که دين را در زندگي موثر مي‌دانند اينگونه تشريح کرد: اصولگرايي اين است که مي‌خواهيم الگويي نشان دهيم که مناسب با وضعيت امروز دنيا، مردم در عين پايبندي به دين و اخلاق آزادي داشته باشند، زندگي خوب و آبرومندي داشته باشند و اميدوار باشند و در جهان موقعيت مناسبي داشته باشند که ديگر گذشته تکرار نشود که حکومت‌ها خودشان را ارباب بدانند و انتقادهاي مردم را برنتابند. بلکه از راي مردم حفاظت شود و بر آنان قيموميت نشود. اينها مسائلي است که ما را ازديگران جدا مي‌کند و اصولگرا مي‌کند و بزرگترين خدمت به دين و كشور و انقلاب، پايبندي به اين اصول است.

خاتمي با اشاره به اينکه دور دهم انتخابات رياست جمهوري در پيش است، يادآور شد: فکر مي‌کنم که يک دعواي سختي وجود داشته باشد که کدام ديدگاه مي‌خواهد بر مردم حاکم باشد. بايد با هوشياري به مسائل نگريست و راه و موضع خود را مشخص كرد.
وي اضافه کرد: اما در وضعيت فعلي، مطمينا ما در وضعيت خوبي به سر نمي‌بريم. فاصله مان با اهداف چشم انداز بيشتر شده است؛ زيرساختها آسيب ديده است، نگراني‌ها فراوان است.

رئيس جمهور سابق کشورمان عنوان داشت: همه ما توسعه مي خواهيم ؛ نمي شود بدون توليد و سرمايه گذاري و جذب امكانات و فن آوريهاي موجود در جهان و حضور در بازارها ي جهاني و بهره گيري از نيروي انساني كار آمد به توسعه رسيد.
او گفت: با شعار كه كارها درست نمي شود؛ نمي‌شود روز به روز فشارها به كشور افزايش يابد و انتظار داشت كه مشکلي پيش بيايد.

سيد محمد خاتمي با بيان اينکه اين موضوعات ايجاب مي كند كه هم از سرمايه‌هاي مادي و معنوي بهتر استفاده كنيم و هم در سياست خارجي به موقعيت مناسب خود دست يابيم، تصريح کرد: با در دست داشتن سياست مردمي (و نه شعاري) براي تامين عدالت و نيز استيفاي حقوق مردم است مي‌توان پيشرفت کرد.

مشکلات يک شبه حل نمي‌شود
وي تاکيد کرد: همه مردم مي‌خواهند وضعشان خوب شود؛ فشارها كمتر شود و مطمئنا چنين كاري يك شبه درست نمي‌شود. هر دولتي كه روي كار بيايد، نمي‌تواند معجزه كند و چه بسا بعد از مدت كوتاهي ولو با اينكه با اشتياق مردم آمده باشد، با توقعات مردم روبرو مي‌شود البته اگر همه شرايط و امكانات با او همراه باشد مي شود كار كردولي اگر موانع در كار باشد مشكل مضاعف مي شود.
وي گفت: اينكه يك سليقه و روش بخواهد كارها را در دست بگيرد و هر كه را نمي‌پسندد به هر قيمتي از صحنه خارج كند وضع همين خواهد شد كه مي‌بينيد ولي اگر اين احساس و درك به وجود آيد كه اعمال چنين روش و سياستي نه به نفع اقتصاد كشور است نه به نفع مصالح ملت و نه به نفع نظام و بايد عوض شود و شيوه‌هاي منطقي‌تر كه هم به حقوق و آزادي‌هاي مردم پايبند است و هم پيشرفت كشور را مي‌خواهد و هم كمك مي‌كند كه موفق شود آن وقت وضعيت مناسبي پيش مي‌آيد كه انتخابات مي‌تواند پر شور تر و منشا خير گردد.

خاتمي يادآور شد: شما ببينيد با بهانه‌هاي مختلف در برابر دولت قبلي چه موانعي ايجاد مي‌شد؛ رسانه ملي در مقابل بود؛ بسياري از نهادها و جريانها كارشكني مي‌كردند. امروز هم جريان تخريب از جمله در نهادهايي كه بايد ملي باشند چه به صورت تبليغي و چنگ رواني و چه به صورت‌هاي ديگر عليه جرياني كه اصلاح طلب نام گرفته است فعال است.
به گفته وي اينها نشانه آن است كه هنوز به اين نتيجه نرسيده‌اند كه با وضع ديگري كه متناسب با معيارهاي انقلاب و اسلام و مصالح ملت و كشور است مي شود كار كرد و كشور را اداره كرد.

وي با اشاره به تصميم خود براي شرکت يا عدم شرکت در انتخابات نيز گفت: به هر حال وضعيت چندان روشن نيست گرچه همه ما در مقابل ايران و انقلاب مسئوليم و بايد وظيفه خود را انجام دهيم.
رئيس جمهور سابق کشورمان تصريح کرد: من در مورد خودم از وضعي كه دارم ناراضي نيستم؛ من اعتقاداتي دارم و تشخيص‌هايي كه نمي‌توانم از آنها دست بردارم.
رئيس موسسه بين‌المللي گفت‌وگوي فرهنگها و تمدنها با بيان اينکه امروز هم مي‌كوشم در حد توان اندکم از آن اسلام و انديشه‌اي كه درست مي‌دانم چه در داخل و چه در خارج دفاع كنم، خاطرنشان کرد: ممكن است صداي ما خيلي بلند نباشد، ولي اينها وظيفه را از دوش ما بر نمي دارد.

به گفته وي، دفاع از اسلام منطق، اسلام آزادي و اسلام انسان در برابر ننگ نظرريا و گرايش‌هاي افراطي به نام اسلام كه بيشترين بهانه را به دشمنان براي تسلط بر دنياي اسلام و سركوب ملت‌ها داده است، امر مهمي است كه براي آن همه تلاش خود را كرده و مي‌كنم.
خاتمي اظهار داشت: در دفاع از صلح و اخلاق و نقد افراط و خشونت ونيز دفاع از حرمت و حيثيت ملت بزرگوار ايران اينها كاري است كه هر چه از دستم بر آيد كوتاهي نخواهم كرد؛ ابدا هم ناراضي نيستم و وقتي انسان از كاري راضي است داغي ندارد كه آن را رها كند.

محدوديت براي کشور خطر ايجاد مي‌کند
رئيس جمهور سابق کشورمان در بخش ديگري از سخنان خود در جمع خبرنگاران با اشاره به ماه مرداد ماه بسيار مهمي از لحاظ تارخي است، گفت: يکي از اموري که هويت يک ملت را شکل مي‌دهد، خاطرات جمعي مشترك است. درست است که زبان، سرزمين، آداب و رسوم و... همه در ايجاد يک ملت موثر هستند و ولي بالضروره همه يک ملت به زبان واحد سخن نمي‌گويند يا حتي از يك قوم نيستند.
وي افزود: آن نکته اساسي که پديده ملت را شکل مي‌دهد، خاطره جمعي براي افرادي است که در يک محدوده به سر مي‌برند و آن خاطرات مربوط به حوادث تلخ و شيرين است. ما در مرداد دو حادثه داريم که برايمان خاطره مشترک بسيار مهمي را به وجود آورده است. يکي صدور فرمان مشروطيت و ديگري کودتاي آمريكايي 28 مرداد عليه دولت ملي دکتر مصدق. البته در اين ماه حوادث ديگري هم هست. يا مثلا در خرداد ماه که قيام 15 خرداد يا سوم خرداد حماسه آزادسازي خرمشهر وجود دارد. مرداد از جمله مقطع‌هاي مهم است که در آن حوادثي رخ داده که باعث شده ما ملت احساس نزديکي بيشتري نسبت به هم کنيم.

خاتمي شکست مشروطيت را به دليل که موجب شد دولت و نهضت ملي با شکست رو به رو شد، منشا جستجو دانست و گفت: بايد جستجو و بررسي کنيم و سطحي نگري نکنيم. البته حوادث بعدي را هم مي‌توانيم در سايه توجه به اين مسائل تحليل کنيم و نسبت به اوج حرکت ملت ما که انقلاب اسلامي است نيز بايد هوشيار باشيم؛ راجع به حرکت اصلاحات نيز اينگونه مي‌توان تحليل کرد. ما نبايد از اين مسائل سطحي گذر کنيم.
رئيس بنياد باران اظهار داشت: البته هم در مشروطيت و هم در نهضت ملي مساله‌اي مطرح بود و آن «حاکميت مردم» است. مشروطيت براي حاکميت مردم بر سرنوشت خودشان تحقق پيدا کرد و کار مهمي بود و نهضت ملي براي دفاع از حقوق ملت و حاکميت ملت بود که آن هم با مشکل مواجه شد. البته مساله «آزادي» به عنوان جان مايه يک نظام مردم‌سالار در هردو نقش محوري داشت و در دنياي امروز بزرگترين بستر آزادي «رسانه» به معني صحيح کلمه است و به همين دليل بخصوص از طرف دولت‌ها مورد تهديد هستند.

خاتمي اظهار داشت: دولت‌هايي که به مردم متکي نيستند يا کمتر متکي هستند، از آزادي هراس دارند. البته گاهي هم اين هراس بي‌جا نيست، مانند کشور ما که خطرات بيگانه در آن زياد است و جنبه‌هاي دموکراسي هنوز در جامعه پايدار نشده است، بيگانگان ممکن است نفوذ کنند و ضربه بزنند. اين را نبايد ناديده بگيريم و مطلق نگاه نکنيم. چه بسا برخي محدود کردن‌ها با نيت صادقانه‌اي باشد و براي جلوگيري از نفوذ برخي تهديدها باشد.
رئيس جمهور سابق کشورمان با اشاره به اينکه آزادي هيچ وقت نمي‌تواند محدوديت ايجاد کند، تصريح کرد: اين تصور غلطي است؛ هيچ وقت آزادي خطر ايجاد نمي‌کند. بلکه محدوديت است که مي‌تواند بستر براي نفوذ دشمن ايجاد کنند.

فضاي زيرزميني زمينه حضور بيگانه را فراهم مي‌کند
رئيس موسسه بين المللي گفت‌وگوي فرهنگ‌ها و تمدنها همچنين گفت: اگر فضايي ايجاد شود که مردم نتوانند حرفشان را بزنند، ذهن آنها (بخصوص نخبگان) عوض نمي‌شود. ممکن است به ملاحظات يا ترس يا احترام به حکومت حرف نزنند، آن حرف‌ها زيرزميني مي‌شود و زمينه براي نفوذ بيگانه که از آن نگران بوديم، ايجاد مي‌شود و بيگانه بجاي آنکه از فضاي آزاد استفاده کند، سوار بر موج نارضايتي شود که بر اثر کمبود آزادي زياد شده است.

سيد محمد خاتمي با تشريح وضعيت آرماني براي رسانه‌هاي کشور به حق حاکميت مردم بر سرنوشت خويش، آزادي و آزادي رسانه‌ها به عنوان وسيله بيان نظريات و بالابردن اطلاعات و آگاهي اشاره کرد و گفت: مهمتر از همه در نقد قدرت اهداف مشروطيت و نهضت ملي و نيز انقلاب اسلامي است. زيرا براي تضمين مردمسالاري و مهار قدرت، بايد آن را نقد کنيم. اينکه من بر آزادي تکيه مي‌کنم براي همين است و متاسفانه {برخلاف اينکه}دشمنان آزادي اينگونه القاء مي‌کنند که منظور از آزادي ولنگاري و از بين بردن ارزشهاي فرهنگي و ديني جامعه است، اصلا اينگونه نيست.

رئيس موسسه بين‌المللي گفت‌وگوي فرهنگها و تمدنها يکي از بحث‌هايي مورد علاقه خود را که به گفته وي مساله بسيار مهمي هم هست عاري شدن سياست از اخلاق بيان کرد و گفت: يکي از مشکلات يزرگي که جهان امروز با آن مواجه شده، عاري شدن سياست از اخلاق است و يکي از کارهايي که براي صلح و رفع تهديدات جهاني بايد انجام داد اين است که بين اخلاق و سياست ارتباط برقرار کرد؟

وي افزود: ما به عنوان مسلمان که معتقديم برترين روش‌ها و ارزش‌هاي اخلاقي را داريم و پيامبر مي‌فرمايد: «من براستي براي تتميم مکارم اخلاق مبعوث شدم»، طبيعي است که ما به عنوان آزاديخواه که از حق حاکميت مردم دفاع مي‌کنيم، به شدت از ارزشهاي ديني و اخلاقي جامعه دفاع مي‌کنيم. البته به اين معنا نيست که فقط ظواهر را بزرگ کنيم و در سايه آن همه اصول را از ياد ببريم و بگوييم اسلامي و انقلابي هستيم.

رئيس جمهور سابق کشورمان در پايان دين و اخلاق را داراي معيارها و اصول اساسي دانست و تصريح کرد: بزرگترين خدمت به دين اين است که حکومتي تشکيل دهيم که در آن مردم احساس احترام و بي‌نيازي و اميد کنند. در اين صورت خود به خود به ارزشهاي اسلامي دلبسته مي‌شوند. اگر ما به ظاهر فشار آورده شود ولي براي پيشرفت جامعه تلاش نشود و به نام اسلام حرمت جامعه شكسته شود، خود به خود بزرگترين خدمت به بد اخلاقي و گريز از دين شده است. اينکه ظواهر مورد توجه قرار گيرد ولي شالوده شکني‌ها به نام دين انجام داده شود، اين اخلاق نيست.