با نفت 120 دلاري به اهداف نفت 19 دلاري نرسيده‌ايم

وقتي نفت به 120 دلار مي‌رسد چه ضرورتي دارد كه در بند برنامه چهارم باشيم؟ در اين شرايط اهداف تبيين‌شده در برنامه چهارم را بايد به اهداف متعالي‌تر تبديل مي‌شد. مثلا اگر در برنامه چهارم، رشد اقتصادي 8 درصدي مد نظر بوده بايد با درآمد نفت 120 دلاري رشد اقتصادي 10 درصد را هدف خود قرار دهيم.

کد خبر: ۱۵۰۴۴

تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۳۸۷ - ۱۷:۰۴

با توجه به اين‌كه در تدوين برنامه چهارم، قيمت نفت نوزده دلار در نظر گرفته شد، با افزايش قيمت نفت به بيش از 120 دلار، انتظار اعتلاي اهداف اين برنامه را بايد داشت.

دكتر حميدرضا برادران شركا در گفت‌وگو با خبرنگار «تابناك» افزود: ايرادي كه به دولت نهم در اجراي برنامه چهارم وارد است، اين است كه شما فكر مي‌كرديد با تجه به شرايطي كه زماني كه لايحه برنامه چهارم را تدوين كرديم، پيش‌بيني براي قيمت بشكه‌اي نوزده دلار بود، طبيعي است كه وقتي نفت به 120 دلار مي‌رسد چه ضرورتي دارد كه در بند برنامه چهارم باشيم؟ در اين شرايط اهداف تبيين‌شده در برنامه چهارم را بايد به اهداف متعالي‌تر تبديل مي‌شد. مثلا اگر در برنامه چهارم، رشد اقتصادي 8 درصدي مد نظر بوده بايد با درآمد نفت 120 دلاري رشد اقتصادي 10 درصد را هدف خود قرار دهيم. من خاطرم هست كه آقاي رئيس‌جمهور گفت، اجراي برنامه چهارم با منابعي كه در اختيار داريم، امكان‌پذير نيست. سؤال من اين است كه وقتي اين منابع در اختيار قرار گرفت، چرا آن اهداف دنبال نشد؟ يعني اگر صحبت ايشان را بپذيريم و فرض كنيم بر اساس مطالعاتي كه انجام شده، به اين نتيجه رسيده‌اند كه اين اهداف محقق‌شدني نيست. هنگامي كه قيمت نفت به يك قيمت رويايي رسيد، چرا اهداف برنامه چهارم پيگيري نشد؟

رئيس سابق سازمان مديريت و برنامه‌ريزي با اشاره به افزايش وابستگي بودجه سال جاري به درآمدهاي نفتي اظهار داشت: ميزان برداشت دولت‌ها از درآمدهاي نفتي در هر سال در برنامه چهارم در جدول شماره هشت آمده است در قانون بودجه 87 متجاوز از 35 ميليارد دلار از حساب ذخيره ارزي برداشت شده است. حساب ذخيره ارزي يعني درآمد نفت و در خيلي از كشورهاي نفت‌خيز، اين حساب صندوق تثبيت درآمد نفت (O.S.F) ناميده مي‌شود بنابراين در مجموع مي‌توان گفت 55 تا 60 ميليارد دلار از منابع بودجه دولت از محل درآمد نفت به صورت مستقيم و غيرمستقيم است. در برنامه چهارم مالياتي را براي نفت داريم كه بخش عمده‌اي از درآمدهاي مالياتي را تشكيل مي‌دهد و هرچند در ارقام بودجه نوشته مي‌شود ماليات‌ها ولي بايد بدانيم كه بخش عمده‌اي از ماليات‌ها از محل درآمدهاي نفتي است كه درصدي از درآمدهاي نفتي كه بودجه هر سال ميزان بالا آن را مشخص مي‌كند به عنوان ماليات بر درآمد نفت جزو حساب ماليات‌ها در اختيار دولت قرار مي‌گيرد.

وي در ادامه ضمن تأكيد به ارايه آمار و ارقام صحيح از سوي دولت‌ها گفت: طبق ماده 157 و 158 قانون برنامه چهارم، دولت موظف است آمار عملكرد خود در راستاي اجرايي كردن اين برنامه را هر ساله در دو نوبت منتشر كند و در اين گزارش‌ها دولت بايد بگويد كه اولا به چه ميزان از اهداف برنامه را محقق ساخته است و در همانجا به دولت تكليف شده است كه اگر دولت به اين اهداف نرسيده بايد در همانجا علتش را توضيح دهد اين گزارش‌ها تاكنون يك بار و آن هم نه به صورت كامل پس از برنامه منتشر شده است.

اين استاد دانشگاه افزود: متأسفانه، گاه مي‌شنويم كه مي‌گويند افزايش قيمت نفت به ضرر ما بوده است! چرا به ضرر ما بوده است؟ چون ما از آن خوب استفاده نكرده‌ايم. اگر هفتاد ميليارد دلار ارزش افزوده نفت را در بخش توليد سرمايه‌گذاري مي‌كرديم باعث افزايش اشتغال، افزايش رفاه مي‌شد و پرسشي كه اينجا مطرح است اين است كه چرا وقتي كه نمي‌توانيم از منابع به درستي استفاده كنيم، خود منابع را تهديد برمي‌شمريم. در صورتي كه از اين منابع بهره‌برداري هدفمند انجام ‌شود اين منابع به فرصت تبديل مي‌شود. اگر اين هفتاد ميليارد دلار وجود نداشت و مي‌خواستيد اين مبلغ يا 10 درصد اين مبلغ را از بازارهاي پولي جهان به صورت وام دريافت كنيد آيا مي‌توانستيد و در صورت دريافت اين وام، بايد اصل پول را در يك بازه زماني همراه با بهره آن بازپرداخت مي‌كرديد.

متن کامل گفت‌وگو را در ستون سمت راست بخوانيد.