چرا تامین اجتماعی ضرر سالانه دارد

هادی مقدسی

کد خبر: ۱۴۹۰۱۲

تاریخ: ۳۰ بهمن ۱۳۸۹ - ۰۹:۱۴

سرویس مجلس «تابناک»: تامین اجتماعی در سال آینده بیش از 5 هزار میلیارد تومان ضرر و کسری بودجه خواهد داشت و عملکرد شستا با وجود 15 هزار میلیارد تومان سرمایه، اقتصادی نیست

نمایندگان این هفته، 17 سئوال از وزیر رفاه و تامین اجتماعی را مطرح کرده اند تا محصولی برای پاسخگویی به آنها به بهارستان برود. یکی از این نمایندگان، هادی مقدسی، نماینده بروجرد است که پرسش وی از صادق محصولی، بسیار وسیع و کلی است که شاید پاسخ واضحی نیز نداشته باشد. انتصابها در نهادهای زیرمجموعه وزارت رفاه بر چه مبنای صورت گرفته و چقدر توانسته بحرانهای مالی این نهادها را مدیریت کند؟ مقدسی می گوید یافته های کمیته های سه گانه تحقیق و تفحص از نهادهای زیر مجموعه وزارت رفاه نشان می دهد تامین اجتماعی ضررهای هنگفتی را سالانه می بیند و مدیریت منصوب از سوی محصولی، راهکاری برای این ضرر و زیان تاکنون ارائه نکرده.

به گفته نایب رئیس کمیته تحقیق و تفحص از تامین اجتماعی، این صندوق در سال آینده بیش از 5 هزار میلیارد تومان ضرر و کسری بودجه خواهد داشت و عملکرد شستا (شرکت سرمایه گذاری تامین اجتماعی) با وجود داشتن 15 هزار میلیارد تومان سرمایه، اصلا اقتصادی و توجیه پذیر نیست.

گفتگوی خبرآنلاین با این نماینده مجلس در حالی صورت گرفت که صادق محصولی تاکنون بارها در مجلس برای پاسخگویی به سئوالات متعدد نمایندگان حاضر شده و نتوانسته 2 بار نماینده پرسشگر را قانع کند و در صورتی که برای بار سوم، نماینده قانع نشود، طبق آئین نامه مجلس، روند استیضاح وزیر وارد فاز بعدی می شود. به همین دلیل، طرح چنین مسایل عظیمی از سوی یک نماینده، حساسیت بیشتری پیدا می کند، زیرا شاید باعث شود خروج وزیر پرنفوذ کابینه از دولت که رسانه ها چندی است رایزنیهایی را درباره جایگزینی ایراندخت عطاریان به جای او مطرح کرده اند، سرعت بیشتری بگیرد.

مبنای سئوال شما از وزیر رفاه که قرار است وزیر در مجلس حاضر شود و درباره اش توضیح بدهد چیست؟

با توجه به وضعیت فعلی کشور و اجرای قانون هدفمندی یارانه ها، طبعا ساختار وزارت رفاه و تامین اجتماعی، اهمیت دو چندانی پیدا می کند. متاسفانه این وزارتخانه که در اصل پیشانی بسیاری از طرحهای مربوط به قانون هدفمندی یارانه هاست، در دوره اخیر متاسفانه اقداماتی در این وزارتخانه و نهادهای زیرمجموعه اش انجام شده که باعث کم شدن بازده و عملکرد شده است به شکلی که حس می کنیم با ادامه این روند، ممکن است ضرر و زیانهای جبران ناپذیری به مجموعه وزارت رفاه وارد شود.

ممکن است واضح تر بفرمایید این اقدامات باعث می شود چه مشکلاتی در آینده نهادهای زیر مجموعه وزارت رفاه از جمله صندوقهای تامین اجتماعی و بازنشستگی به وجود بیاید؟

ببینید، اول باید توضیح بدهم که آقای مهندس محصولی با این سوابق درخشانی که برای خدمت به نظام و مردم دارد، نباید کارنامه شان را خدای ناکرده، فدای مسایلی از این دست کند. فکر می کنیم باید در کلیت وزارت رفاه، تجدید نظر جدی صورت گیرد و نیروهایی که اکنون در این مجموعه کار می کنند، به هیچ عنوان سوابق کاری، تحصیلی  و مدیریتی مرتبط با پستهایی که برایشان در نظر گرفته شده، ندارند. آقای مهندس محصولی باید این وزارتخانه را یک وزارت محوری و اصلی در کشور است، به شکلی هدایت و پیش ببرد که بتواند مشکلات و بحرانهای پیش رو را حل کند، نه اینکه با از بین بردن فرصتها و صرف منابع موجود، بحران شدیدتر شود.

آقای مقدسی، آیا منظور شما، مسایل مربوط به تامین اجتماعی، شستا و صندوقهای بازنشستگی است که تحت تحقیق و تفحص مجلس قرار گرفته اند؟

بله، تامین اجتماعی نهاد بسیار حساسی است که اکنون به هیچ عنوان، وضعیت خوبی ندارد. ما اخبار موثقی داریم که نشان می دهد این نهاد در پایان امسال بیش از 3 هزار و 500 میلیارد تومان کسری بودجه دارد.

این موضوع را یافته های کمیته تحقیق و تفحص تایید کرده است؟

بله، امسال این مبلغ 3 هزار و 500 میلیارد تومان است. سال دیگر قطعا به 5 هزار میلیارد تومان کسری این صندوق حمایتی خواهد رسید. در اصل، از روزی که تامین اجتماعی از نقطه سر به سری هزینه ها و درآمدها عبور کرده، زمان زیادی می گذرد. یعنی بحران در منابع این سازمان و مصارفش هر روز بیشتر می شود. همه انتظار داشتند یک مدیریت مبتکر که بتواند این بحران را رفع کند در تامین اجتماعی بر سر کار بیاید که اصلا به این صورت نشده، حالا نتایج تحقیق و تفحص می گوید در زمان تصدی مدیران جدید، وضعیت نه تنها بهتر نشده، بلکه هر روز بدتر می شود. وزیر محترم رفاه باید بیاید درباره این مسایل در مجلس توضیح بدهد. چرا باید یک نهاد عمومی که سرنوشت بیش از 30 میلیون نفر از سکنه کشور به بقای آن بستگی دارد به این روز افتاده باشد؟

ببینید، شما ماه هاست تحقیق و تفحص از نهادهای زیر مجموعه وزارت رفاه را آغاز کرده اید ولی تاکنون هیچ خبری را به رسانه ها نداده اید و بعضا مطرح شده که سال آینده گزارش یافته ها در مجلس قرائت می شود. چرا تاکنون در این باره اطلاع رسانی صورت نگرفته؟

این خط مشی ای است که در کمیته های سه گانه تحقیق و تفحص از نهادها تصویب شده و قرار شد کسی تا پایان یافته ها و اعلام گزارش نهایی، درباره مسایل مربوط به تامین اجتماعی و تحقیق و تفحص از وزارت رفاه، اظهار نظر نکند.

ولی شما الان از وزیر رفاه پرسش دارید و او باید برای پاسخگویی به مجلس بیاید و قطعا یافته های کمیته های تحقیق و تفحص نیز به عنوان مدارک عنوان می شود. آیا موضوع سئوال شما سوءمدیریت در تامین اجتماعی است؟

نه، نمی نخواهم تعبیر سوء مدیریت را برای تامین اجتماعی و وزارت رفاه به کار ببرم. بگذارید یک مثالی بزنم تا مسئله روشن شود، ما در زمان ابتدای جنگ، زندگی معمولی و عادی مان ناگهان با حمله یک دیوانه به نام صدام کافر، دچار بحران شد. اگر آن زمان این بحران مدیریت نمی شد، این دستاوردهای ارزشمند امروز وجود نداشت. در زمان بحران، باید مدیریت با زمان معمول تفاوت کند. وضعیت تامین اجتماعی، سالهاست مثل کشور جنگ زده، بحرانی است. سالهاست بحران کسری بودجه و اعتبارات این نهاد را تحت تاثیر قرار داده، ولی مدیران این مجموعه که از سوی وزیر رفاه منصوب می شوند، هیچ برنامه کاربردی و منطقی برای خروج از بحران نداشته اند یا نتوانسته اند اجرا کنند.

به نظر شما باید چه می کردند که نکردند؟

ببینید، بخشی از این بحران مربوط به زمانهای گذشته است، باید سرمایه گذاریهایی می شد که نشد، از فرصتهایی که در اختیار این نهاد بود به خوبی استفاده نشد تا کار به اینجا رسید. تامین اجتماعی می توانست یک کارتل بسیار قدرتمند مالی باشد، ولی عدم مدیریت بحرانهای مالی، این مجموعه را روز به روز تضعیف کرده تا اینکه به وضع بسیار بد امروز رسیدیم. در بحران، باید مدیر، خلاق و مبتکر باشد، روشهایی را ارائه کند که با زمان معمول متفاوت است، ولی مدیران فعلی، با این شیوه و روش 30 میلیون بیمه شده را به زحمت می اندازند. سئوال اول از آقای محصولی همین است، آیا مدیران منصوب شما، توانسته اند بحران مالی را هدایت کنند تا حداقل به نقطه سر به سری برسد؟ متاسفانه به کارگیری این نیروهای غیر توانمند و انتصابات اخیر نشان می دهد این آقایان خیلی برنامه ریزی روشن و دقیق و کارامدی برای این مسئله ندارند.

چطور می توان این را گفت در حالی که اعلام می شود شستا (شرکتهای سرمایه گذاری تامین اجتماعی) بیش از 1100 میلیارد تومان سود سالانه می آورد؟

بله، آورده اند، ولی شما باید این را بپرسید 1100 میلیارد تومان از کدام سرمایه؟ ما امروز می بینیم در هر جای این مملکت سرمایه گذاری و فعالیت کنید، حتی اگر فقط در حد سپرده گذاری باشد، 20 درصد سود سالانه قابل استحصال است. یعنی سرمایه گذاری بدون 20 درصد سود، توجیه اقتصادی ندارد. الان خود آقایان می گویند حدود 15 هزار میلیارد تومان سرمایه در اختیار شستا است. این را به نسبت سودی که می گویند محقق شده، حساب کنید، می بینید کمتر از 8 درصد می شود. در اقتصاد امروز، 8 درصد سود، یعنی میرایی سرمایه و اقتصاد. یعنی ضرر و ادامه آن به ورشکستگی می رسد. اینها باید حداقل در سال 88، بیش از 3 هزار میلیارد تومان سود می دادند که فقط یک سوم آن را به دست آوردند. خب این را چه کسی باید جوابگو باشد به جز وزیری که مدیران را نصب کرده است؟

ولی می دانید که صادق محصولی یک بار  برای این مسئله به مجلس فراخوانده شد و توانست نماینده پرسشگر را قانع کند. آیا این سئوال شما درباره انتصابات، همان پرسش قبلی است که درباره سود و زیان نهادهای زیرمجموعه وزارت رفاه مطرح شده بود؟

نه، فقط آن نیست. ببینید واقعیتها این است که مجموعه هایی مانند شستا، به اندازه بخش خصوصی هم سودآور نیست. چرا؟ می آیند در یک بانک با 500 میلیارد تومان سرمایه گذاری می کنند، خب این باید حداقل 25 تا 30 درصد سود برساند. آدم بیمار نیست که 500 میلیارد تومان را در جایی سرمایه گذاری کند که میرایی داشته باشد؟ قطعا باید سرمایه گذاری در این حجم، توجیه بالای 20 درصد سودآوری داشته باشد، ولی آیا واقعا چنین شده است؟ در مورد سئوال قبلی که آقای مهندس محصولی در مجلس حضور یافت و جواب گفت، همکار پرسشگر، تخصص ما را که نداشت، اقتصاد که نخوانده بود، طبیعی بود با خبر سودآوری 1100 میلیارد تومانی توجیه و قانع شود، ولی وقتی علم اقتصاد می گوید باید حداقل این سرمایه گذاریهای عظیمی که در اختیار این مجموعه هست، بیش از 3 هزار میلیارد تومان سودآوری داشته باشد، ولی در عوض، مجموعه کسری بودجه ای به عظمت 3 هزار و 500 میلیارد تومان در امسال و 5 هزار میلیارد تومان در سال آینده دارد، چه کسی با این عملکرد قانع می شود؟ از صندوق تامین اجتماعی انتظار داریم طبق مصوبه مجلس و برنامه پنجم توسعه، تصدی گریهای خود را واگذار کند و برای خروج از بحرانی که فعلا در آن گرفتار شده، راه حل عملی پیش گیرد.

به عنوان آخرین سئوال، می دانید که نمایندگان تاکنون دوبار از پرسشهایی که از صادق محصولی داشته اند، قانع نشده اند و احتمال اینکه با عدم قانع شدن شما در مجموعه این سئوالها، پرونده استیضاح این وزیر به جریان بیفتد، وجود دارد. فکر می کنید پاسخ احتمالی وزیر رفاه، برای شما قانع کننده خواهد بود؟

ببینید، فعلا نمی توان چیزی گفت، ولی بعید می دانم توضیحات قانع کننده ای برای ارائه وجود داشته باشد، چون بحران همچنان وجود دارد و آمار و ارقام وضعیت خوبی را نشان نمی دهد.

تازه ترین اخبار مجلس شورای اسلامی را در صفحه سرویس مجلس «تابناک» بخوانید.