سكه‌هاي جديد در راه بازار ايران

از طرفي سکه يادبود ديگري با ارزش اسمي بالاتر يعني 5000 ريالي با همين عيار و به وزن 10.1 گرم طراحي و ضرب شد که به صورت آزمايشي و به تعداد محدود منتشرمي شود.

کد خبر: ۱۴۵۳۴۷

تاریخ: ۱۱ بهمن ۱۳۸۹ - ۰۹:۲۷

دبيرکل بانک مرکزي در زمينه توزيع سکه طلا در ايام ا... دهه فجر، روند توليد اين محصول جديد و همچنين برخي از فعاليت‌هاي انجام شده و در حال انجام بانک مرکزي در مورد محصولات جديدتر توضيحاتي ارائه كرد.

به گزارش ايسنا متن كامل پرسش و پاسخ روابط عمومي بانك مركزي با محمود احمدي به شرح زير است:

س: شنيده‌ايم که در ايام دهه فجر بانک مرکزي قصد دارد محصول جديدي را به بازار عرضه کند نام اين محصول چيست؟

ج : اين محصول سکه اي از جنس طلا با عيار نهصد در هزار مانند ساير سکه هاي بهار آزادي است وزن آن از سکه ربع بهار آزادي به مراتب کمتر بوده يعني کمي بيش از يک گرم است. اصطلاحاً به آن سکه گرمي مي‌گوييم.

س: آيا خصوصيات ظاهري با ساير سکه هاي طلاي ديگر توليد شده توسط بانک مرکزي متفاوت است؟

ج : بله، به غير از تفاوت در قطر و ضخامت و وزن، تصاوير پشت و روي سکه متفاوت هستند به عبارتي براي روي سکه از پرتره حضرت امام (ره) استفاده شده که در سکه هاي نيم و ربع بهار تاکنون اين امکان به وجود نيامده بود.از ضرب تاريخ در زير پرتره اجتناب شده تا سال ضرب ملاک خريد و فروش بازار نباشد.

طرح پشت سکه همانند طرح پشت سکه هاي نيم بهار آزادي و ربع بهار آزادي است که در زير آن نوشته بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران قيد شده است.

س : آيا در فرآيند توليد اين سکه، ضرابخانه بانک مرکزي با مشکلاتي غيرقابل پيش بيني هم روبرو شده؟

ج : قبول بفرماييد سکه اي با وزن يک گرم و با قطري در حدود 13 ميلي متر و با ضخامت 435 ميکرون و با طرح پرتره اي که به زيبايي بر روي آن نقش بسته است به گونه اي که تمام ظرافت‌هاي بکار رفته در چهره بايستي با ابزار درشت نمايي ملاحظه شود کار بسيار مشکلي است که نظير اين گونه توليدات را در دنيا بسيار اندک مشاهده خواهيد کرد اما اين مهم توسط کارشناسان و استادکاران مجرب در ضرابخانه اي با بيش از صد سال قدمت و در کشوري با بيش از دو هزار سال سابقه تاريخي در امر توليد مسکوکات فلزي سرانجام گرفت بنابراين عوامل پيش بيني نشده بر سر راه بسيار بوده که با همت و تلاش شبانه روزي کارکنان سازمان توليد و اسکناس و مسکوک به خوبي برطرف شدند.

س: آيا اين سکه به مناسبتي خاص توليد شده بود؟

ج : سال 1339 سال تاسيس بانک مرکزي ايران است و دقيقاً هجدهم مرداد ماه امسال پنجاه سال از تآسيس بانک مرکزي ايران مي گذشت به همين مناسبت مجموعه اي توسط بانک مرکزي توليد شد که يکي از آنها سکه طلاي گرمي بود که در بسته بندي امنيتي و شکيلي قرار داده شده است و براي اولين بار است که بانک مرکزي سکه اي را به اين صورت در اختيار هموطنان عزيز قرار مي دهد.

س : هدف از بسته بندي اين سکه چيست؟ آيا رقابت با سکه هاي بسته بندي شده در بازار است؟

ج : سکه هاي توليد شده بانک مرکزي توسط فروشندگان مختلف در بسته بندي هاي متفاوتي عرضه مي شوند که به دليل سادگي نوع بسته بندي ، فراوان مورد سوء استفاده و جعل قرار مي گيرند ، از طرفي پلاک هايي در اوزان يک گرم و زير يک گرم با بسته بندي هاي غير استاندارد و غير امنيتي به نام سکه عرضه مي شوند که از وزن و عيار استانداردي تبعيت نمي کنند لذا براي ساماندهي به عرضه سليقه اي و حفظ حقوق مصرف کننده واقعي که مردم مي باشند بانک مرکزي تصميم گرفته ارائه سکه با بسته بندي مطمئن و امنيتي را از سکه گرمي توليد شده به مناسبت پنجاهمين سال تآسيس بانک مرکزي آغاز نمايد، ضمناً بحثي از رقابت در ميان نيست بلکه زمينه سازي براي تثبيت يک فرهنگ عالي است براي احترام به حقوق مادي و معنوي مصرف کننده که بايستي الگوي صنايعي که اين گونه مصنوعات را توليد مي کنند باشد اگر که ديدگاه جهاني شدن دارند.

س : آيا امکان دارد چند مشخصه امنيتي به کار رفته در بسته بندي سکه گرمي را شرح دهيد؟

ج : ابتدا اينکه در درون بسته بندي از کاغذي که داراي مشخصه هاي امنيتي نظير کاغذ اسکناس است استفاده شده است و اين کاغذ داراي واترمارک مواج با نوشته جمهوري اسلامي ايران به صورت مثبت و منفي است.

از مرکب حرارتي در آرم بانک مرکزي استفاده شده است.

در طراحي نقوش از نرم افزارهاي امنيتي استفاده شده است.

هر سکه داراي يک شماره سريال است که مرکب آن از نوع فلورسنتي است.

استفاده از طرح مکمل در پنج نقطه در طرح استفاده شده

استفاده از ريز نوشته در کادر پشت و روي طرح.

س : لطفا کمي از مراحل توليد آن شرح دهيد:

ج : پس از اينکه به سازمان توليد اسکناس و مسکوک در اواخر فروردين ماه سال جاري مأموريتي را محول کردم تا روي توليد سکه اي با اين مشخصات مطالعه نمايند در اين مجموعه دو کارگروه به نام هاي کارگروه توليد و کارگروه بسته بندي تشکيل شد که در درون کارگروه توليد چهار کارگروه ديگر به شرح زير تشکيل شدند:

1- کارگروه طراحي و محاسبات

2- کارگروه توليد نمونه آزمايشي

3- کارگروه توليد نيمه صنعتي

4- کارگروه توليد انبوه

نتيجه کار در کار گروه ها ي توليد يک نمونه سکه گرمي پس از چهل و پنج روز بود و به تدريج پس از دو ماه توليد انبوه آن آغاز شد که پس از توليد يک نمونه از سکه گرمي در سازمان ايده بسته بندي امنيتي را حرکت داديم که نتيجه آن توليد آزمايشي اين سکه با بسته بندي مورد نظر بود که تا قبل از هجدهم مرداد ماه (پنجاهمين سالگرد تآسيس بانک مرکزي) آماده رونمايي شده بود.از آن تاريخ تاکنون توليد انبوه آن ادامه دارد.

س : دقيقاً زمان توزيع آن در چه تاريخي است؟

ج :به مناسبت ايام ا...دهه فجر، روز شانزدهم بهمن ماه، مصادف با اول ربيع الاول.

س : نحوه توزيع آن چگونه است؟

ج : دو بانک بزرگ صادرات و ملت انتخاب شدند تا توزيع آن را هر کدام در پنجاه شعبه منتخب خود جمعاً يکصد شعبه در تهران عهده دار شوند و از روز شانزدهم تا بيست و يکم بهمن ماه واز آن پس روزهاي دو شنبه و چهارشنبه هر هفته تا اطلاع ثانوي توزيع خواهند داشت. روش توزيع توسط اطلاعيه بانک مرکزي دقيقاً تشريح شده و فعلاً سقف فروش براي هر نفر 2 قطعه در نظر گرفته شده است.

س : آيا سکه به ميزان کافي توليد شده است که نگراني از بابت کمبود آن به وجود نيايد؟

ج : بانک مرکزي براي توليد انبوه و توزيع مداوم آن ها در بين مردم همانند ساير سکه هاي ديگر تمهيدات لازم را انديشيده است از اين بابت هم اصلا نگراني وجود ندارد.

س : چه قيمتي را براي اين سکه ها در نظر گرفته ايد؟

ج: قيمت اين سکه با توجه به قيمت جهاني طلا به صورت روزانه مشخص و اعلام مي شود.

س : در بخشي از مصاحبه در مورد توليد مجموعه اي از محصولات به مناسبت پنجاهيمن سالگرد تأسيس بانک مرکزي صحبت شد نام و نوع آنها را ذکر فرماييد؟

ج: براي پنجاهيمن سالگرد تأسيس بانک مرکزي کار گروهي براي برگزاري فعاليت‌هاي خاص به منظور بزرگداشت اين سال تشکيل شده بود که مسئوليت آنرا اينجانب عهده دار بودم لذا از تواناييهاي ساير ادارات بانک در هر چه بهتر برگزار شدن آن کمک و ياري لازم دريافت شد و هر بخش متکفل اجراي برنامه اي در حيطه تخصصي خود شد از آن جمله سازمان توليد اسکناس و مسکوک در زمينه توليد کتابچه اي که توانست کليه اسکناس هايي را که در طول پنجاه سال فعاليت بانک مرکزي مجوز انتشار دريافت نموده بودند را به چاپ برساند، تمبر يادبود پنجاهمين سالگرد را طراحي نمايد که نسبت به چاپ آن اقدام شد، سکه يادبود 2000 ريالي و 5000 ريالي رايج طراحي و منتشر کند، سکه يادبود نقره اي را به همين مناسبت طراحي و ضرب و در بسته بندي نفيس ارائه نمايد.

س: از سکه هاي يادبود رايج که چندين سال است ديگر ضرب نشده اند کمي صحبت بفرماييد؟

ج : چند سالي است که لزوم ضرب سکه هاي 1000 ريالي و 2000 ريالي ايجاد شده است سکه يک هزار ريالي سه سال است که با عيار 92 درصد مس و شش درصد آلومينيوم و دو درصد نيکل و به وزن 5.8 گرم در جريان توليد قرار دارد در جريان پنجاهيمن سالگرد فرصتي مغتنم ايجاد شد که سکه يادبود 2000 ريالي با عيار 64 درصد مس و 24 درصد روي و 12 درصد نيکل و به وزن 6.8 گرم ظرف مدت کوتاهي طراحي و ضرب شود.

س : بانک مرکزي مطلس سکه هاي رايج را از منابع خارجي تأمين مي کند چگونه توانستيد به اين سرعت درخصوص توليد سکه هاي يادبود 2000 ريالي و 5000 ريالي با عياري کاملاً متفاوت از ساير سکه هاي رايج ديگر اقدام کنيد؟

ج : ابتدا سعي مي کنيم خريد مطلس مورد نياز براي ضرب سکه هاي رايج را از تنها منبع موجود در کشور يعني شرکت مجتمع صنايع مس شهيد باهنر کرمان تأمين نماييم که البته توانسته ايم همه ساله بخشي از نياز را از اين منبع خريداري و الباقي را از منابع خارجي تهيه کنيم. در اين مورد نيز ما اين سفارش را به کلي از طريق صنايع مس شهيد باهنر اقدام کرديم که نتيجه همکاري دو جانبه سازمان توليد اسکناس و مسکوک در رسيدن به آلياژ مورد نظر و تيراژ نسبتاً مناسب ضرب و انتشار اين دو سکه يادبود در زمان تعيين شده بود. در غير اينصورت براي خريد اين دو نوع مطلس از طريق منابع خارجي با توجه به برگزاري مناقصه بين المللي نياز به حداقل 5 ماه زمان بود.

س : پايه اصلي آلياژ کليه سکه هاي شما مس است و اين نوع فلز به وفور در کشور ما يافت مي شود چرا باز هم براي خريد الباقي آن به سراغ منابع خارجي مي رويم؟

ج : ساليان دراز است که ايراني شدن اين محصول دغدغه بانک مرکزي بوده به گونه اي که ميزان قابل توجه ارز تخصيصي براي خريد مطلس خارجي از يک سو و وجود برخي امکانات و مزيت ها در کشور از سوي ديگر، توجه مسئولين بانک مرکزي و ساير مراجع ذي ربط براي فراهم آوردن زمينه توليد مطلس لازم جهت ضرب سکه رايج را از سال ها قبل به خود جلب کرده است و براي عملي شدن اين منظور دو ديدگاه مطرح بوده است.

1- احداث کارخانه براي ساخت و توليد انبوه مطلس به منظور تأمين نياز کشور و بازاريابي منطقه و فروش خارجي.

2- واگذاري اين امر به صنايع موجود و مرتبط با موضوع در داخل کشور که به نحوي داراي عوامل، تجهيزات و دانش فني اين فرآيند را داشته باشند.

س : بانک مرکزي کدام گزينه را انتخاب کرد؟

ج : چون صنايع مس شهيد باهنر کرمان داراي امکانات لازم از قبيل کارخانه هاي ذوب و ريخته گري، اکستروژن، نورد و توليد لوله مسي با 1500 نفر نيروي مجرب در زميني به مساحت 100 هکتار مي باشد و به عنوان بزرگترين شرکت واسط بين توليد کنندگان مس خام و صنايع مس پايين دستي مطرح بوده و ظرفيت توليد سالانه آن با در اختيار داشتن تکنولوژي روز دنيا 12000 تن ورق و 15000 تن لوله مسي است و خط ذوب و ريخته گري آن با دو کوره موجود حدود 16 تن مذاب در ساعت است و حدود سيزده سال است که از طريق تعامل با سازمان توليد اسکناس و مسکوک بانک مرکزي دانش فني لازم در اين زمينه را کسب نموده است گزينه دوم يعني واگذاري امر به صنايع موجود و مرتبط با موضوع انتخاب گرديد و بانک مرکزي علي رغم توان سرمايه گذاري در گزينه اول ،گزينه دوم را به صرفه و صلاح کشور دانست.

س : آيا گام هاي مؤثر و عملي براي ايراني شدن کامل مطلس ها برداشته شده است يا خير؟

ج : در تير ماه سال جاري و در جريان بازديدي که از صنايع مس شهيد با هنر داشتم، مذاکراتي با مديران آن شرکت به عمل آمد و ضمن بررسي پيشنهادات ارائه شده از سوي مديران شرکت مذکور براي استفاده بهينه از امکانات موجود، تهيه تجهيزات تکميلي و توليد انبوه مطلس، يک قرارداد 5 ساله بين طرفين منعقد و بر اساس آن مقرر شد شرکت مس شهيد با هنر، ضمن تحويل سالانه حداقل 2500 تن مطلس به سازمان توليد اسکناس و مسکوک بانک مرکزي، پيش پرداختي نيز جهت خريد تجهيزات لازم دريافت نمايد.

همچنين پس از برگزاري جلسات متعدد مسئولان بانک مرکزي و شرکت مس شهيد باهنر، موارد مهمي نظير حاشيه اطمينان از خريد محصول توليد شده توسط بانک مرکزي، پوشش احتمال ضرر و زيان صنايع مس شهيد با هنر به دليل تغيير قيمت ها در بازار فلزات غير آهني طي پنج سال آتي از طريق تأمين مسکوک منسوخه موجود در بانک مرکزي به عنوان مواد اوليه، پيشبيني افزايش دستمزد، هزينه هاي توليد و تورم در سال هاي آتي و طي مدت قرارداد و تأمين مالي لازم به منظور خريد ماشين آلات و تجهيزات تکميلي صنايع مس از طريق پرداخت بخشي از دستمزد توليد با استفاده حداکثري از ظرفيت هاي قانوني، در قرارداد منعقده لحاظ شد و چشم انداز مطلوبي را از اجراي اين طرح ملي ترسيم کرد.

س : ره آورد اجراي اين طرح ملي چه ميزان صرفه جويي ارزي است؟ و از آينده اين طرح چه چشم انداز ديگري داريد؟

ج : البته به برکت و دستور مساعد رئيس جمهور محترم و پيگيري هاي مستمر بانک مرکزي، همت کارکنان پرتلاش صنايع مس شهيد باهنر و با راه اندازي خطوط توليد اين محصول، علاوه بر تأمين نياز مطلس کشور مجال حضور در عرصه بازارهاي بين المللي را نيز پيدا خواهيم کرد. خوشبختانه با انعقاد اين قرارداد، چندين سال تعامل مقطعي ميان بانک مرکزي و صنايع مس شهيد باهنر به همکاري دائم تبديل شده و به طور حتم، ره آورد اين اقدام پر خير و برکت، خودکفايي کشور از واردات مطلس خواهد بود.

اکنون مي توانيم با افتخار اعلام كنيم به ياري خدا، در آينده نزديک شاهد بي نيازي کشور از خريد مطلس خارجي خواهيم بود که از اين رهگذر ايران در رديف کشورهاي صادر کننده مطلس قرار گرفته و اين صنعت نوپا بي همتا در سطح منطقه، براي کشور ارز آور نيز خواهد بود و حداقل طي پنج سال آتي 100 ميليون دلار صرفه جويي ارزي عايد کشور عزيزمان خواهد شد.

نکته مهم ديگري هم که بايد به آن اشاره شود، اين است که پيش از اين، از لحظه تصميم گيري براي ضرب يک سکه خاص تا رسيدن آن به بازار و به دست مردم حداقل 7 ماه زمان نياز بود ولي اکنون ما قادريم حداکثر ظرف مدت يک ماه، سکه مورد نياز را توليد و وارد چرخه گردش مبادلات خرد مردم نماييم که توليد 7 نوع سکه در هشت ماه ابتداي سال جاري، خود مؤيد اين نکته است.

س : اجازه دهيد برگرديم به موضوع مورد مصاحبه (توليدات بانک مرکزي در مناسبتهاي مختلف)؛ امسال بانک مرکزي به مناسبت اعياد سعيد قربان و غدير خم نيز سکه هاي يادبودي را ضرب کرده است آيا اين موضوع صحت دارد؟

ج : هم اکنون در سطح جامعه مواردي را که اشاره كرديد توزيع شده است و در اختيار مردم قرار گرفته، به مناسبت اعياد سعيد قربان و غدير دو سکه يادبود يک هزار ريالي به وزن 4.6 گرم ضرب و منتشر شده است لازم است اين موضوع را نيز به اطلاع شما برسانم که براي اولين بار طراحي و قالب سازي و ضرب سکه و مجوز انتشار آن در ظرف ده روز اجرايي شده است که تا کنون بي سابقه بوده و معمولآً حداقل زمان لازم 30 الي 45 روز است، از هر کدام حدود 15 ميليون ضرب و توزيع شده است.

س : سوالي که خيلي از اوقات وقتي که در مورد سکه رايج صحبت مي شود به ذهن متبادر مي گردد ذوب سکه ها توسط سود جويان است براي اين موضوع چه تحليلي داريد؟ آيا اين کار هنوز در سطح جامعه ادامه دارد؟

ج : ذوب سکه هاي رايج توسط سوداگران اقتصادي زماني اتفاق مي افتد که قيمت مواد تشکيل دهنده آن خيلي بيشتر از ارزش قانوني آن مي‌شود. در گذشته اي نه چندان دورکه آلياژ سکه ها کوپر نيکل بودند و اوزاني بالا هم داشتند ارزش ذاتي آنها تا چند برابر ارزش قانوني رسيده بود و موجب انگيزه جمع آوري و ذوب شده بود اما با کاهش وزن سکه هاي جديد وتغيير آلياژ مطابق با آلياژهاي جديد واستاندارد روز دنيا اين اقدام سود جويانه متوقف گرديده و تجربه نشان داده است بسته به نوع و دامنه فراواني يک مسکوک در جامعه وقتي که ارزش ذاتي آن 40تا 100درصد بيشتر از ارزش قانوني آن مي‌شود پديده جمع آوري و ذوب اتفاق مي افتد اما در حال حاضر قيمت تمام شده سکه هاي رايج و يادبود با نرخ هاي روز دنيا به شرح زير هستند:

براي سکه 250 ريالي 250 ريال

براي سکه 500 ريالي 350 ريال

براي سکه 1000 ريالي 500 ريال

براي سکه 2000 ريالي 700 ريال

براي سکه 5000 ريالي 1000 ريال

همانگونه که ملاحظه مي کنيد انگيزه هاي ذکر شده در خصوص اقلام فوق فعلا منتفي است.

س: چه ميزان اسکناس 100000ريالي تا پايان سال در اختيار بانک ها قرار داده خواهد شد؟

ج: تا کنون 170ميليون قطعه چاپ شده و تا پايان سال آمار آن به دوبرابر افزايش مي يابد.

س: آيا قرار است ايران چک يک ميليون ريالي ازچرخه تبادلات خارج شود؟

ج: اين ايران چک در سيستم پولي مانند گذشته قابليت چرخش را دارد تنها تفاوت آن با قبل باز خريد آن در آخرين مرحله يعني بانک پس از چرخش در بازار مي باشد و به تعداد کافي از اين نوع چک براي فروش به مشتريان در اختيار بانک ها قرار داده شده است.اطلاعيه هاي متعدد توسط بانک مرکزي براي کليه بانک ها ارسال شده و بانک ها همکاري لازم در اين خصوص را اعمال داشته اند لذا در اين مورد جاي هيچ گونه نگراني نيست.ضمنا ايران چک پانصد هزار ريالي نيز به حد کفايت براي تامين نياز سيستم پولي موجود است که مي تواند مانند گذشته تسهيل کننده تبادلات باشد.

س: آيا با کوتاه شدن عمر ايران چک هاي يک ميليون ريالي پيش بيني هاي لازم براي تامين وجوه نقد شده است؟

ج: قبل از ورود به اين مرحله پيش بيني هاي لازم توسط بانک مرکزي روي تامين وجوه نقد براي ATM ها، پرداخت نقدي يارانه ها ونيازهاي انتهاي سال صورت پذيرفته است که در هر مورد مديريت سياستگذاري شده اعمال مي گردد.

س : به عنوان آخرين سؤال لطفاً بفرماييد آيا قرار است محصول جديد ديگري منتشر شود؟

ج : به مناسبت هفته وحدت توسط سازمان توليد اسکناس و مسکوک سکه يادبودي بنام ميلاد رسول اکرم (ص) به وزن 12 گرم و با آلياژ 92 درصد مس ، چهار درصد نيکل و دو درصد آلومينيم طراحي و ضرب شده است که در ايام مبارک فوق به تعداد نه ميليون قطعه توزيع خواهد شد.