30 سال،30 استیضاح(+جدول)

مجلس هشتم رکورد دار استیضاح های پس گرفته شده است...بیشترین وزرای برکنار شده توسط مجلس متعلق به دولت خاتمی بوده است...تا کنون 3 وزیر راه دچار استیضاح شده اند...مجلس دوم هیچ استیضاحی نداشت.

کد خبر: ۱۴۵۰۵۷

تاریخ: ۰۹ بهمن ۱۳۸۹ - ۱۷:۰۸

هر چند در ماه های گذشته در خصوص مجلس و شان آن گفته های عجیبی شنیده شد اما همین نکته بس که مجلس شورای اسلامی ایران همان مجلسی است که بنیانگذار انقلاب ان را در راس امور دانستند وبه نمایندگانش توصیه داشتند:"شما آقایان وکیل مردم هستید و باید آنچه دلخواه ملت هست و آنچه دلخواه اسلام است آنجا مطرح بشود. بر فرض من با شماـ خدای نخواسته ـ یک حساب خورده ای دارم، نباید در مجلس به این حسابها رسیدگی شود، بلکه مجلس مرکز همه قدرت ها و قانون ها است و این مجلس است که همه را هدایت می کند و باید هدایت کند. پس شأن مجلس باید حفظ شود."

به گزارش عصرایران، همچنین امام خمینی(ره)در زمینه اولویت بندی کارهای مجلس شورای اسلامی خطاب به نمایندگان می فرمایند: نمایندگان محترم مجلس قبل از پرداختن به لوایح و تبصره ها و مواد غیرضروری به فکر مسائل اصلی و کلیدی کشور باشند، و بر اساس اسلام عزیز در کمیسیون ها با طرح قوانین و لوایح به سمتی حرکت کنند که مشکلات اساسی کشور مرتفع، و سیاست های زیربنایی در امور فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در راستای کمک به محرومین و رفع استضعاف، به مورد اجرا درآید.

با عطف به گفته های بنیانگذار انقلاب باید پرسید که آیا به واقع وقت و زمان نمایندگان مجلس با استیضاح های 8 دوره این نهاد تاثیر گذار که شرح آن می رود به واقع برای ملت عواید کافی را داشته است که از 29 مورد طرح موضوع استیضاح 25 مورد نتیجه ابقای وزرا را در پی داشته است.

رکوردهای استیضاحی مجالس!

بررسی 8 مجلس جمهوری اسلامی ایران از سال 1359 تا 1389 و طی 30 سال نشان می دهد که دست کم حدود 30 درخواست استيضاح تا کنون امضا شده اما  تا به حال و پیش از استیضاح وزیر راه و ترابری،تنها 19 استیضاح به صحن علنی و سئوال و جواب  در مجلس کشیده شده است .که در این میان مجلس هشتم با هشت استیضاح امضاء پس گرفته شده رکورد دار  استیضاح های نا فرجام است.

بررسی مجالس پس از شکل گيري انقلاب اسلامي درايران گویاست که  تنها 4 وزير از میان 30 مورد طرح موضوع نتوانسته اند راي اعتماد نمايندگان را دوباره کسب کنند والباقی وزرا در سمت هاي خود ابقا شده اند.

هرچند که در تمامي اين استيضاح ها تنها هدف اصلي استيضاح کنندگان، برکناري وزير استيضاح شده بود اما در این میان  ايرج فاضل وزير بهداشت ودرمان وآموزش پزشکي دولت آقاي هاشمي رفسنجاني ،عبدا... نوري وزیر کشور دولت آقای خاتمی  و احمد خرم وزير راه وترابري دولت دوم ایشان وعلی کردان وزیر کشور دولت آقای محمود احمدی نژاد تنها وزرای عزل شده توسط مجلس هستند.

مجلس دوم به عنوان مجلس بدون استیضاح در هشت دوره گذشته بود که استيضاحي در مجلس رخ نداد و دوره ششم نيز درحالي که اکثريت نمايندگان هوادار دولت بودند چهار وزير استيضاح انجام شده که بيشترين استيضاح انجام شده در طول ادوار گذشته مجلس بوده است.

جنجالی ها و تکرار مشکلات ریشه ای

جنجالي ترين و پر سر و صدا ترین استيضاح هاي تاريخي مجلس هم استيضاح عبدا...نوري ،عطاا...مهاجراني و احمد خرم وزاری دولت خاتمی بودند که 2 تن از آنان برکنار و یکی استعفا داد تا بیشترین وزرای از دست داده در قالب استیضاح تا کنون  برای دوره ریاست جمهوری سید محمد خاتمی ثبت شود .

همچنين مي توان استيضاح وزیر کشور دولت محمود احمدی نژاد را هم در همین لیست قرار داد که در همين مجلس هشتم به عنوان يک از پرسروصدا ترين استيضاح هاي تاريخي پارلمان کشور شد و مرحوم علی کردان و موضوع مدرک دکترایش از دانشگاه آکسفورد شرایط پر تنش استیضاح را ایجاد کرد .

به هر سو این بررسی ها به خوبی در جدولی که در ادامه مشاهده می شود به خوبی نمایش داده می شود تا بدانیم که در 30 استیضاح عمده مطرح شده در 8 دوره مجلس شورای اسلامی تنها دوره دوم بدون طرح هیچگونه موضوعیتی از استیضاح سپری شده و دوره هشتم مجلس رکورد دار بیشترین استیضاح های انجام نشده است که تنها مطرح شده اما با پس گیری امضاها بدون نتیجه مانده اند.

به هر سو این بار نمایندگان از عدم پس گیری امضاهای خود برای استیضاح وزیر راه و ترابری یاد کرده اند اما با نگاهی گذرا به انگیزه و دلایل استیضاح های ناموفق پس از انقلاب اسلامی متوجه خواهیم شد که بسیاری از محورهای استیضاح در خصوص برخی وزارتخانه ها و وزرا یکی بوده و بعضاً مشکلات در این سالها  تکرار شده اند.

چالش 3 رییس جمهور در استیضاح وزیر راه وترابری

حال که  استیضاح وزیر راه و ترابری دولت محمود احمدی نژاد در مجلس اصولگرای هشتم مطرح شده است بد نیست نگاهی به وضعیت استیضاح وزارای راه و ترابری که تا کنون  و در مجالس گذشته انجام شده است بیاندازیم.

همانطور که در جدول دیده می شود در این خصوص تا کنون 2 استیضاح وجود داشته که یک بار به ابقای سعیدی کیا وزیر راه دولت هاشمی رفسنجانی و یک یار هم به عزل احمد خرم وزیر راه دولت سید محمد خاتمی منجرشده است .

در ادامه هم 3 بار موضوع استیضاح برای وزیر دوم راه  و ترابری دولت محمود احمدی نژاد تکرار شده است که این بار به تعیین زمان استیضاح کشیده شده است تا 3 رییس جمهور را از ناحیه وزارت راه در امان نگذاشته باشد.

روایت تاریخی استیضاح  در هشت دوره مجلس شورای اسلامی را پش از انقلاب را در جدول ذیل می بینیم تا مروری بر عملکرد نظارتی مجلس نشینان و روابطشان با دولت های متعدد را بیشتر بشناسیم.

لیست کامل استیضاح ها در مجلس پس از انقلاب(به تفکیک مجالس)

وزیر/ نام

تاریخ

مهمترین محورهای استیضاح

نتیجه

شهاب گنابادی وزیر مسکن

مجلس اول

11/08/61

1363-1359 2استیضاح ناموفق

شکایت از خانه سازی در شهر زلزله زده طبس و حومه

2  مورد

استیضاح ناموفق

علی اکبر ناطق نوری وزیر کشور

15/08/62

مساله بورس بازی درباره زمین

استیضاح ناموفق

مجلس دوم

مجلس سوم

1367-1363استیضاحی نداشت

1367-1371 / 2استیضاح نا موفق و یک استیضاح

4  مورد

بهزاد نبوی وزیر صنایع سنگین

29/05/68

تخلفات و جرائم باند شرکت سایپا و جریانات سوء و سوء استفاده ها و غارت بیت المال و جرائمی که این باند مرتکب شده اند

استیضاح ناموفق

دکتر ایرج فاضل وزیر بهداشت( دولت هاشمی رفسنجانی)

بیست و سوم دی ماه 69

سوء مدیریت و عدم کفایت وزیر بهداشت، حل مسائل درمان، دارو، بهداشت، آموزش و حفظ ارزش ها و آرمانهای انقلاب

عزل شد

محمد علی نجفی وزیر آموزش و پرورش

پ1370

نارضایتی جمعی از فرهنگیان و اولیاء دانش آموزان از عملکرد و مشکلات جدی در امر تعلیم و تربیت

استیضاح ناموفق

مجلس  چهارم

1375-1371 /  2استیضاح نا موفق

2  مورد

محمد سعیدی کیا

وزیر راه و ترابری

11/12/71

نا امن و غیر استاندارد بودن جاده ها و ضعف های مدیریتی در اداره فرودگاه ها، پروازها، حرکت قطارها و بالاخره مشکلات حمل و نقل

استیضاح ناموفق

حسین محلوجی وزیرمعادن و فلزات

23/09/73

عملکرد و شیوه های مدیریتی وزیر و جمعی از همکارانش و عدم اعتنا به اجرای قانون

استیضاح ناموفق

مجلس پنجم

1375-1379/ 2استیضاح نا موفق و 1 استیضاح

2 مورد

عبدالله نوری وزیر کشور

31/03/77

ایجاد تشنج به جای امنیت و ثبات درکشور

عزل شد

عطاء الله مهاجرانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی

11/02/78

موضوع ابهامات و ایرادات به مدیریت فرهنگی در حوزه مسئولیت وزارت ارشاد

استیضاح ناموفق

مجلس ششم

1379-1383 /  4استیضاح نا موفق

4 مورد

عبدالعلی زاده وزیر مسکن و شهرسازی

12 خرداد ماه 1381

بررسی نحوه و رفتار مدیریتی وزیر مسکن و شهرسازی طی پنج سال، ارزیابی عملکرد بخش مسکن ، کیفیت ساخت و ساز و فناوری

استیضاح ناموفق

مسعود پزشکیان وزیر بهداشت و درمان

خرداد 1382

عدم رعایت ملاکهای مطروحه دولت درانتخاب وزیران،ضعف مدیریت کلان، انتصاب افراد کم تجربه و حذف نیروهای فعال و دلسوز

استیضاح ناموفق

احمد معتمدی وزیر پست و تلگراف و تلفن

14 آبان ماه 1382

جواب ندادن تلفن همراه و ثابت، عدم توانایی لازم برای تصمیم گیری های حیاتی وزارتخانه و قضیه

استیضاح ناموفق

مرتضی حاجی وزیر آموزش و پرورش

ماه 1382

نوسازی مدارس،پی گیری مطالبات فرهنگیان ونیاوردن لایحه نظام پرداخت هماهنگ به مجلس

استیضاح ناموفق

مجلس هفتم

1383-1387/ 3 استیضاح نا موفق و یک استیضاح

4 مورد

احمد خرم وزیر راه و ترابری

12 مهر1383

مفاسد اقتصادی،عزل و نصب ها، ترجیح خارجیان به نیروهای داخلی، اسراف بیت المال

عزل شد

محمد رضا اسکندری وزیر جهاد کشاورزی

30 مهرماه 1385

خودکفایی گندم، واردات گندم به میزان 1 میلیون تن در سال جاری و کاهش نرخ خرید گندم از کشاورزان

استیضاح ناموفق

محمود فرشیدی وزیر آموزش و پرورش

اردیبهشت 86

استیضاح ناموفق

مسعود میرکاظمی وزیر بازرگانی

اردیبهشت87

تنها اعلام وصول شد .

استیضاح ناموفق

مجلس هشتم

2 استیضاح نا موفق / 1 استیضاح             8استیضاح نا فرجام /1 استیضاح نامعلوم

12مورد استیضاح

علیرضا علی احمدی وزیر آموزش و پرورش

ابتدای مجلس

ابهام انتصاب ها،عدم پرداخت مطالبات فرهنگیان،مسائل معلمان حق التدریس

انجام نشد

علی کردان وزیر کشور

۱۴  آبان ۸۷

معتبر نبودن مدرک دکترای افتخاری، دریافت حقوق با مدرک غیرمعتبروعضویت در هیات علمی دانشگاه آزاد

عزل شد

محمد رضا اسکندری وزیر جهاد کشاورزی

دی 87

عدم تحقق سیاست‌ها و راهبردها،محقق نشدن خودکفایی عدم توفیق توسعه صنایع،اعمال سیاست‌غلط

انجام نشد

مهدی غضنفری بازرگانی

تیر89

عدم مدیریت مناسب خرید گندم و جو در شمال و غرب کشور،بی‌تدبیری در حل مشکلات کشاورزان و واردات

انجام نشد

صادق خلیلیان کشاورزی

تیر89

عدم دفاع وزیر کشاورزی از افزایش تعرفه واردات میوه، واگذاری‌های مشکوک امور اراضی در تمام نقاط

انجام نشد

مسعود میرکاظمی نفت

مهر 88

آمار متناقض بنزین وواردات بیش از سقف مصوب بودجه و نامشخی قرارداد لوله صلح

انجام نشد

صادق خلیلیان کشاورزی

اذر 88

توجه نکردن به تذکرات نمایندگان، مشکلات قیمت میوه

انجام نشد

علی اکبر محرابیان صنایع

آذر 88

عدم حمایت صنایع، تعطیلی 70 درصدشرکت ‎ها به دلیل عدم نقدینگی،انتصاب مدیران فامیلی و..

انجام نشد

حمید بهبهانی وزیر راه

اسفند88

ناامنی جاده‏های بین شهری و احداث غیرکارشناسانه جاده‏های جدید و....

به دلایلی مسکوت

حمید بهبهانی وزیر راه

فروردین 89

عدم به نوسازی ناوگان و تکرار حوادث هوایی

انجام نشد

مصطفی محمدنجار

وزیر کشور

اردیبهشت 89

امنیتی کردن وزارت کشورعدم استفاده از تخصص کارکنان و شایسته سالاری.بی ‎توجهی به ساخت و سازها و نظارت بر شهرداری ‎ها

انجام نشد

حمید بهبهانی وزیر راه

بهمن 89

وقوع سوانح هوایی پی در پی ، استفاده غیرموجه از ناوگان هوایی مستهلک، و عدم اجرای برنامه چهارم در نوسازی ناوگان هوایی،عدم جدیت در اصلاح مسیرهای حادثه‌خیز،کم‌توجهی به مسیر ریلی و ایستگاه‌ هواشناسی

؟؟؟؟؟؟