ضرورت‌مصلحت‌اندیشی‌دربرخوردباتغییرات‌نظام‌آموزشی

کد خبر: ۱۴۴۲۸۱

تاریخ: ۰۵ بهمن ۱۳۸۹ - ۱۱:۱۴

سعدالله نصیری قیداری عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس طی یادداشتی به آسیب شناسی تغییرات مکرر نظام آموزشی کشور پرداخته است؛ متن یادداشت ارسالی نماینده زنجان و طارم به خانه ملت به صورت کامل در ادامه می آید.

اینکه وزارت آموزش و پرورش نقش کلیدی را در توسعه هر کشوری دارد به دلایل متعددی مقبولیت عام دارد و کمتر کسی با این نظر کارشناسی مخالف است که اگر آموزش و پرورش رسالتش را به درستی انجام دهد و دولت و مردم نیز به طور همه جانبه از این وزارتخانه حمایت کنند و نوجوانان و جوانان کشور در مقاطع پیش دبستانی، ابتدایی، راهنمایی و متوسطه آموزشهای مورد نیاز را در سراسر کشور با استفاده از آخرین امکانات کمک آموزشی، رفاهی و فضاهای استاندارد آموزشی ببینند و به موازات آن اخلاق کریمه و رفتار انسانی بر اساس آموزه های اسلامی و قرآنی در آنان پرورانده شود، نه تنها از صرف هزینه های هنگفت در زندانها، بیمارستانها، دادگاهها، نیروی انتظامی و ... جلوگیری می گردد بلکه آسیبها و ناهنجاریهای اجتماعی، جرمها، قتل ها و سایر بزهکاریها نیز به میزان قابل توجهی کاهش می یابد.

در کشور ژاپن 20% تولید ناخالص ملی آن صرف آموزش و پرورش می شود. یکی از نتایج این توجه بی نظیر این است که به ازاء هر 2000 نفر فقط یک نفر در دادگاههای این کشور پرونده کیفری ویا حقوقی دارد. این عدد در کشورهای نظیر کشور ما حدود 60 برابر است. از نتایج دیگر این توجه این است که اقتصاد ژاپن بدون داشتن منابع طبیعی نفت و گاز مقام سوم دنیا را دارد و صرفا با اتکا به منابع انسانی آموزش دیده خود مسیر توسعه را طی می کند درحالیکه منابع انسانی در کشور ما فقط 32% منابع ثروت ملی را تشکیل می دهد در کشور ژاپن این عدد 82% است و این در حالی است که کیفیت تخصص و توانمندی مهارتی این منابع انسانی نیز متفاوت است.

در کنار اختصاص بودجه مذکور، توجه ویژه به انتخاب و گزینش علمی معلمان و رقابت شدید در استخدام آنها به عنوان یک محور مهم امر تعلیم و تربیت مزید بر علت است. در کشور ما از سال 87 تقریبا هر سال حدود 3000 میلیارد تومان به بودجه وزارت آموزش و پرورش افزوده شده است به عبارت دیگر در این مدت اعتبارات این وزارتخانه بیش از دو برابر شده است. آیا مسئولان و مردم ما نتیجه ملموس این افزایش قابل توجه را در کمیت و کیفیت محصولات مرحله ای این وزارتخانه احساس کرده اند؟

با این مقدمه کوتاه می خواهم سؤالی را مطرح کنم. ایا علت این نقیصه در ساختار و شکل و ظرف آموزش و پرورش است؟ یعنی اینکه ساختار آموزشی ما 5-4-3 است و چرا 6-3-3 و یا 3-3-3-3 و یا هر آرایه ای از اعدادی که جمع آن 12 شود نیست؟

چند سالی است که در برنامه های بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران، مثل چشم انداز بیست ساله، برنامه های پنج ساله، اسناد ملی آموزش و پرورش، نقشه جامع علمی کشور به امر بسیار مهم تحول بنیادین در نظام آموزشی تاکید می شود. بدیهی است که هدف این تحول عمدتا معطوف به محتوای علمی و معرفتی نظام آموزشی است که شامل تغییر در کتب درسی، نوع فلسفه تعلیم و تربیت، طرح دروس، نحوه تدریس، نحوه توزیع وقت معلم و متعلم بین دروس عملی و نظری، فرهنگ سازی در توجه به علم و تشخیص آن از شبه علم، توجه به معنویت و تعلیم رفتارهای صحیح اجتماعی و ... می شود. ایا اصولا می توان قبل از تعیین تکلیف تحول بنیادین و پرداختن به عمق و محتوای مظروف به شکل و ظرف آن حتی فکر کرد. اینگونه عمل کردن به مصداق آن فرد ساده لوحی است که به کفاشی مراجعه کرده بود و می گفت به پای زلفعلی ما یک جفت کفش بدهید. کفاش بیگناه و بی خبر از قد و قواره پای زلفعلی چه عکس العملی باید نشان دهد؟

چند ماهی است که وزارت آموزش و پرورش و به تبع آن کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی، روی موضوع شکل و ظرف نظام آموزش عمومی کشور وقت صرف می کنند. ظاهرا علیرغم اینکه طبق قانون مصوب سال 1366 مجلس شورای اسلامی هر گونه تغییر در نظام آموزشی کشور به عهده مجلس است، شورای عالی انقلاب فرهنگی ساختار 6-3-3 را به جای ساختار فعلی 5-3-4 تصویب نموده است.  حال علاوه بر بحثی که در بالا آمد که آیا واقعا طرح این موضوع در شرایط فعلی ضرورت دارد یا نه؟ و آیا اصولا یک نظر کارشناسی در مورد اینکه تغییر نظام 5-3-4 به 6-3-3 و غیره چه دردی را دوا می کند، صورت گرفته است یا نه؟ نگرانی از این است که بر اساس حرف های ضدونقیض مسئولان و مشاورین محترم وزارتخانه آموزش و پرورش، سخنگوی محترم کمیسیون آموزش و تحقیقات مرکز پژوهشهای مجلس، سخنگوی محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی و ... قرار شود در سال تحصیلی 91-90 برای حدود پنجاه هزار مدرسه ابتدایی کشور که دارای فقط 5 کلاس هستند، با توجه به محدودیت اعتبارت، هزینه هنگفتی را صرف افزودن یک کلاس دیگر برای اجرای طرح 6-3-3 کنند و این در حالی است که هیچ یک از نمایندگان عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس از دلایل اقامه شده برای توجیح طرح 6-3-3 بجای 5-3-4 قانع نشده اند و نمی دانند که طرح 6-3-3 که از ابتدای آموزش به سبک جدید در کشور ما آغاز شده و تا نیم قرن پیش تجربه شده است چه دسته گلی را بر سر آموزش عمومی کشور زده است که طرح 5-3-4 در نیم قرن اخیر نتوانسته است. نظر شما چیست؟ آیا اشکال در مظروف و محتواست یا در ظرف و یا هر دو؟! کدامیک اولویت دارد؟