وام ازدواج و عملکرد بانک‌ها زیر ذره‌بین تابناک

واکنش بانک مرکزی به گزارش تابناک/ ضعیف‌ترین بانک‌ها مشخص شدند

افکار عمومی انتظار دارد بانک مرکزی، علاوه بر انتشار منظم و شفاف آمار، نظارت مؤثرتری بر عملکرد بانک‌ها اعمال کند تا وام ازدواج از یک وعده قانونی روی کاغذ، به تسهیلاتی در دسترس و واقعی برای جوانان تبدیل شود.

کد خبر: ۱۳۸۵۹۲۰

تاریخ: ۳۰ تير ۱۴۰۵ - ۱۸:۵۵

۴۸ ساعت پس از انتشار گزارش تابناک درباره عدم شفاف‌سازی عملکرد شبکه بانکی در پرداخت وام ازدواج، بانک مرکزی سرانجام آمار تازه‌ای از وضعیت پرداخت این تسهیلات حمایتی منتشر کرد؛ آماری که هم از صف سنگین متقاضیان حکایت دارد و هم نشان می‌دهد برخی بانک‌ها در اجرای این تکلیف قانونی، عملکردی ضعیف و پرسش‌برانگیز داشته‌اند.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، انتشار تازه‌ترین آمار بانک مرکزی درباره پرداخت وام ازدواج، بار دیگر این سوال را مطرح می کند؛ چرا در شرایط دشوار اقتصادی، جوانان برای دریافت یکی از مهم‌ترین تسهیلات حمایتی، باید ماه‌ها در صف بمانند و برخی بانک‌ها همچنان در انجام تکالیف قانونی خود کند و کم‌اثر عمل می‌کنند؟

ماجرا از آنجا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که حدود چهار ماه از آغاز سال ۱۴۰۵ گذشته بود، اما بانک مرکزی تا روزهای پایانی تیرماه، هنوز آماری از عملکرد بانک‌ها در پرداخت وام‌های ازدواج و فرزندآوری منتشر نکرده بود. سرانجام در سی‌امین روز تیرماه، بانک مرکزی آمار به‌روزشده این بخش را روی سایت خود قرار داد تا تصویری روشن‌تر از وضعیت موجود در اختیار مردم و رسانه ها و نهادهای نظارتی همچون مجلس (اجرای مصوبات قانون بودجه) قرار گیرد.

بیش از نیم میلیون متقاضی در صف وام ازدواج

بررسی این آمار نشان می‌دهد در پایان خردادماه امسال، ۵۲۰ هزار و ۵۴۴ نفر همچنان در صف دریافت وام ازدواج قرار داشته‌اند؛ رقمی قابل توجه که بیانگر فاصله محسوس میان نیاز متقاضیان و سرعت عملکرد شبکه بانکی است. این در حالی است که در سه‌ماهه نخست سال، مجموعا ۳۶۶ هزار و ۹۰۳ فقره وام ازدواج پرداخت شده که ارزش ریالی آن به ۱۲۲ هزار و ۹۴۲ میلیارد و ۳۰۵ میلیون تومان رسیده است.

اگرچه این رقم در ظاهر قابل توجه به نظر می‌رسد، اما در مقایسه با تکلیف تعیین‌شده در قانون بودجه سال جاری، هنوز جای بحث دارد. بر اساس قانون، بانک‌ها باید در سال ۱۴۰۵ مجموعا ۳۵۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات ازدواج به متقاضیان پرداخت کنند. به این ترتیب، عملکرد سه‌ماهه نخست سال معادل حدود ۳۵ درصد از این هدف بوده است؛ موضوعی که از یک سو نشان می‌دهد بخشی از مسیر طی شده، اما از سوی دیگر تأکید می‌کند که با توجه به حجم بالای تقاضا، بانک‌ها باید در ماه‌های پیش رو با سرعت و جدیت بیشتری وارد عمل شوند.

واقعیت این است که برای بسیاری از جوانان، وام ازدواج بخشی از هزینه‌های آغاز زندگی مشترک را پوشش می‌دهد؛ از اجاره خانه گرفته تا خرید جهیزیه و لوازم اولیه زندگی. در چنین شرایطی، هر روز تأخیر در پرداخت این تسهیلات، زیر سایه تورم و کاهش قدرت خرید، می‌تواند فشار مضاعفی بر زوج‌های جوان وارد کند. همین مسئله باعث شده در میان مردم، گلایه از کندی پرداخت وام ازدواج به یک مطالبه جدی تبدیل شود.

اما کدام بانک‌ها ضعیف‌تر عمل کرده‌اند؟ بررسی آمارها نشان می‌دهد بانک رسالت در فصل بهار، یکی از ضعیف‌ترین عملکردها را در پرداخت وام ازدواج داشته است. این بانک تنها ۵۵۶ فقره وام پرداخت کرده، در حالی که ۵ هزار و ۳۸۷ متقاضی همچنان در صف دریافت وام آن باقی مانده‌اند. به بیان ساده‌تر، در این بانک از هر ۱۰ متقاضی، تنها یک نفر موفق به دریافت وام شده است؛ نسبتی که به‌خوبی میزان عقب‌ماندگی در پرداخت را نشان می‌دهد.

پس از بانک رسالت، بانک‌های رفاه، پست‌بانک و مهر ایران نیز در زمره بانک‌های کم‌کار در این حوزه قرار گرفته‌اند؛ بانک‌هایی که نسبت تعداد وام‌های پرداختی به تعداد متقاضیان در صف، در آن‌ها پایین و قابل تأمل است. این وضعیت، پرسش‌های جدی درباره نحوه مدیریت منابع، اولویت‌بندی تسهیلات تکلیفی و میزان پایبندی برخی بانک‌ها به مسئولیت اجتماعی و قانونی‌شان ایجاد می‌کند.

در عین حال، آمار بانک مرکزی نشان می‌دهد بیشترین تعداد متقاضیان در صف وام ازدواج مربوط به بانک ملی ایران با ۱۳۶ هزار و ۸۷۵ نفر است. پس از آن، بانک صادرات با ۶۰ هزار و ۹۴۸ نفر و بانک تجارت با ۴۸ هزار و ۱۶۹ نفر، بیشترین تعداد متقاضیان معطل‌مانده را در اختیار دارند.

اکنون افکار عمومی انتظار دارد بانک مرکزی، علاوه بر انتشار منظم و شفاف آمار، نظارت مؤثرتری بر عملکرد بانک‌ها اعمال کند تا وام ازدواج از یک وعده قانونی روی کاغذ، به تسهیلاتی در دسترس و واقعی برای جوانان تبدیل شود؛ مطالبه‌ای که امروز بیش از هر زمان دیگری، صدای مردم است.