غریب‌آبادی:

اگر عمانی‌ها تصمیم‌گیر بودند، شاید توافق می‌کردیم!

معاون وزیر خارجه ایران با تأکید بر اینکه ایران حاکمیت خود بر تنگه هرمز را با هر هزینه‌ای اعمال خواهد کرد و مسیر جنوبی تنگه هرمز را تحت هیچ شرایطی نمی‌پذیرد، گفت: مسیر جدیدی برای ورود و خروج شناورها به عمان پیشنهاد شد.

کد خبر: ۱۳۸۵۴۳۰

تاریخ: ۲۸ تير ۱۴۰۵ - ۰۷:۴۲

«کاظم غریب‌آبادی» معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه ایران، با رد ادعای مطرح‌شده درباره انجام مذاکرات با آمریکا در عمان گفت: «احتمالاً منظور ترامپ از این موضوع، سفر اخیر وزیر محترم امور خارجه و هیئت همراه به عمان است که بنده نیز در آن حضور داشتم.»

به گزارش تابناک به نقل از ایسنا، وی افزود: «آخرین گفت‌وگوهایی که داشتیم، با عمان بود. ما با آمریکا مذاکره‌ای نداشتیم و هیچ گفت‌وگویی با آمریکا در این زمینه انجام نشده است که بخواهیم بگوییم ۱۱ ساعت با آمریکا مذاکره کرده‌ایم.»

غریب‌آبادی تأکید کرد: «بنابراین، ما هیچ مذاکره‌ای با آمریکا نداشتیم.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه ایران  در ادامه  اظهاراتش در برنامه گفتگوی ویژه خبری همچنین با اشاره به گفت‌وگوهای اخیر در عمان، گفت: «در آینده درباره مباحثی که در عمان پیرامون تنگه هرمز مطرح شد، توضیح خواهم داد تا مردم شریف ایران در جریان جزئیات قرار بگیرند.»

وی تأکید کرد: «اصولاً هیچ توافقی صورت نگرفت. ما با مواضعی کاملاً اصولی به عمان رفتیم تا مأموریت خود را انجام دهیم و دیدگاه‌های اصولی جمهوری اسلامی ایران درباره تنگه هرمز را مطرح کنیم.»

غریب‌آبادی افزود: «اگر می‌توانستیم طرف‌های مقابل را با مواضع اصولی خود همراه کنیم، طبیعتاً آن بهترین و مطلوب‌ترین سناریو بود؛ اما اگر این اتفاق نمی‌افتاد، دست‌کم باید به آنها اعلام می‌کردیم که از این پس باید منتظر تحولات جدیدی در منطقه و تنگه هرمز باشند.»

وی تصریح کرد: «بنابراین، هیچ توافقی در این زمینه حاصل نشده است.»

** تا امروز هیچ مذاکره‌ای در چارچوب تفاهم اسلام‌آباد با آمریکا انجام نداده‌ایم

این دیپلمات ارشد ایرانی به روند اجرای یادداشت تفاهم اسلام‌آباد هم پرداخت و گفت: «از زمان امضای این یادداشت تفاهم، نزدیک به یک ماه گذشته است و تا امروز هیچ مذاکره‌ای در چارچوب تفاهم اسلام‌آباد با آمریکا انجام نداده‌ایم.»

وی افزود: «قرار بود بلافاصله پس از امضای تفاهم و با تحقق برخی الزامات و اجرای تعدادی از بندهای آن، مذاکرات فنی و نشست‌های گروه‌های کاری آغاز شود. اگرچه درباره عناوین گروه‌های کاری نیز تفاهم حاصل شده بود، اما مذاکرات این گروه‌ها که وظیفه بررسی و تدوین متن توافق نهایی را بر عهده داشتند، هرگز آغاز نشد.»

غریب‌آبادی دلیل این موضوع را تحولات لبنان عنوان کرد و گفت: «پیش از رخدادهای اخیر در تنگه هرمز، دلیل اصلی آغاز نشدن مذاکرات این بود که ما معتقد بودیم آمریکا بند نخست یادداشت تفاهم را نقض کرده است؛ زیرا عملیات نظامی رژیم صهیونیستی در لبنان متوقف نشده بود و عقب‌نشینی نیز باید انجام می‌شد.»

وی ادامه داد: «به همین دلیل، پیش از تحولات اخیر در تنگه هرمز و آغاز درگیری‌ها، هیچ مذاکره‌ای با آمریکا را آغاز نکردیم.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه تأکید کرد: «هیئت مذاکره‌کننده دستگاه سیاست خارجی پس از انعقاد این تفاهم، بر اجرای دقیق و بند به بند آن اصرار دارد و این‌گونه نیست که بدون اجرای تعهدات، وارد گفت‌وگو شویم و امیدوار باشیم در جریان مذاکرات، پیشرفتی در موضوع لبنان حاصل شود. اجرای این الزامات از شروط اساسی ما بود.»

** در طول نزدیک به یک ماه گذشته هیچ مذاکره‌ای با آمریکا نداشته‌ایم

غریب‌آبادی تصریح کرد: «بنابراین، در طول نزدیک به یک ماه گذشته هیچ مذاکره‌ای با آمریکا نداشته‌ایم.»

غریب‌آبادی در پاسخ به پرسشی درباره بند پنجم یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، وضعیت حقوقی تنگه هرمز و اظهارات اخیر مقام‌های آمریکایی، گفت: «در زمان جنگ، هنگامی که امنیت ملی و منافع ملی یک کشور مورد تعرض قرار می‌گیرد، دیگر نمی‌توان صرفاً با استناد به قواعد حقوق بین‌الملل درباره رفتار آن کشور قضاوت کرد. تمام اصول بنیادین حقوق بین‌الملل از سوی متجاوزان نقض شده و کسی نباید از ایران انتظار داشته باشد که در چنین شرایطی صرفاً بر اجرای تعهدات حقوقی تأکید کند.»

وی با اشاره به اینکه تنگه هرمز میان ایران و عمان مشترک است، افزود: «برخی مطرح می‌کنند که ایران باید به حاکمیت عمان احترام بگذارد و عمان نیز حق دارد مسیر عبور شناورها را در محدوده خود باز نگه دارد. از نظر حقوقی و برای شرایط موقت، عمان به‌عنوان یکی از کشورهای ساحلی از چنین حقی برخوردار است، اما این موضوع باید با شرایط جنگی نیز سنجیده شود.»

** اگر تنها آب‌های سرزمینی خود را کنترل کنیم، امنیت ملی ما همچنان در معرض تهدید قرار می‌گیرد

غریب‌آبادی ادامه داد: «ما اکنون در شرایط جنگ قرار داریم و تنگه هرمز می‌تواند از سوی متجاوزان برای به خطر انداختن امنیت ملی ایران و کمک و تسهیل برخی عملیات نظامی علیه کشور مورد سوءاستفاده قرار گیرد. اگر تنها آب‌های سرزمینی خود را کنترل کنیم، اما بخش دیگر تنگه تحت کنترل مؤثر نباشد، امنیت ملی ما همچنان در معرض تهدید قرار خواهد گرفت.»

** ایران هیچ قصدی برای تعرض به حاکمیت عمان ندارد

وی تأکید کرد: «این مسئله به معنای زیر سؤال بردن حاکمیت عمان نیست. عمان همسایه‌ای بسیار خوب برای ایران است، در جنگ‌های اخیر نیز با جنگ مخالفت کرد و مواضعی بسیار خوب و اصولی داشت. روابط ایران و عمان با روابط ما با بسیاری از دیگر کشورهای منطقه خلیج فارس متفاوت است و جمهوری اسلامی هیچ قصدی برای تعرض به حاکمیت عمان ندارد.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه تصریح کرد: «هدف ایران این است که تنگه هرمز، که میان دو کشور ساحلی مشترک است، به ابزاری برای تهدید امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تبدیل نشود. این اصل نیز در کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها و همچنین کنوانسیون‌های پیشین در سال ۱۹۵۰ مورد تأکید قرار گرفته است که استفاده از این آبراه‌ها نباید امنیت و حاکمیت کشورهای ساحلی را به مخاطره بیندازد.»

معاون وزارت امور خارجه ایران در ادامه و با تشریح مفاد بند پنجم یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، گفت: «این بند چند معیار مهم دارد. نخست اینکه جمهوری اسلامی ایران ترتیبات لازم را برای عبور ایمن کشتی‌های تجاری، نه کشتی‌های نظامی، به‌صورت رایگان و برای مدت ۶۰ روز فراهم کند.»

** تعیین مسیرهای تردد و مسئولیت تأمین امنیت این مسیرها بر عهده جمهوری اسلامی ایران است

غریب‌آبادی ادامه داد: «وقتی در بند پنجم از تأمین عبور ایمن سخن گفته می‌شود، به این معناست که تعیین مسیرهای تردد و مسئولیت تأمین امنیت این مسیرها بر عهده جمهوری اسلامی ایران خواهد بود و این موضوع کاملاً شفاف و روشن است.»

** مسئولیت مین‌زدایی «کلّ» تنگه هرمز بر عهده ایران است

وی با اشاره به بخش دوم این بند اظهار کرد: «در فراز دوم بند پنجم تصریح شده که مین‌زدایی توسط جمهوری اسلامی ایران انجام خواهد شد تا ظرف ۳۰ روز شرایط به وضعیت پیشین بازگردد. بنابراین، مسئولیت مین‌زدایی نیز بر عهده ایران قرار گرفته و این موضوع صرفاً به آب‌های سرزمینی ایران محدود نمی‌شود، بلکه کل تنگه هرمز را در بر می‌گیرد.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه در پاسخ به برخی ابهامات حقوقی درباره نقش عمان گفت: «برخی می‌گویند عمان عضو این تفاهم نیست، اما باید توجه داشت که حدود ۶۰ سال است بر اساس طرح‌های تردد دریایی (Traffic Separation Scheme - TSS) که نزد سازمان بین‌المللی دریانوردی ثبت شده، مسیرهای ورودی و خروجی تنگه هرمز از آب‌های سرزمینی عمان عبور می‌کند.»

وی افزود: «ایران چه پیش از انقلاب و چه پس از آن، تا پیش از جنگ اخیر، هیچ‌گاه نسبت به این سازوکار اعتراضی نداشت؛ زیرا روابط دو کشور دوستانه بود و تهدیدی از ناحیه تنگه هرمز متوجه امنیت ملی ایران نبود.»

غریب‌آبادی تأکید کرد: «بنابراین، وقتی از مین‌زدایی در کل تنگه هرمز سخن گفته می‌شود، این موضوع به معنای زیر سؤال بردن حاکمیت عمان نیست.»

وی با تشریح دیگر ابعاد بند پنجم یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، گفت: «حتی زمانی که عمان قصد داشت از برخی کشورهای دیگر برای انجام عملیات مین‌زدایی در بخش مربوط به آب‌های سرزمینی خود و مسیر جنوبی تنگه هرمز دعوت کند، جمهوری اسلامی ایران به‌شدت با این موضوع مخالفت کرد.»

وی افزود: «این مخالفت به معنای زیر سؤال بردن حاکمیت عمان نیست، بلکه بر اساس تفاهمی است که با آمریکا داشتیم و معتقد بودیم این تفاهم باید به‌طور دقیق اجرا شود. جمهوری اسلامی ایران مایل نیست پای شناورهای نظامی و تجهیزات کشورهای بیگانه، حتی با بهانه مین‌زدایی، به تنگه هرمز باز شود.»

غریب‌آبادی ادامه داد: «بخش سوم بند پنجم نیز به ترتیبات آینده تنگه هرمز اختصاص دارد. بر اساس این بند، ایران و عمان درباره سازوکارهای آینده این آبراه با یکدیگر گفت‌وگو، مشورت و هماهنگی خواهند کرد و در ادامه نیز مشورت‌هایی با سایر کشورها انجام می‌شود.»

وی تأکید کرد: «بنابراین، در این تفاهم علاوه بر ترتیبات موقت ۶۰ روزه، سازوکاری برای ترتیبات دائمی آینده تنگه هرمز نیز پیش‌بینی شده که این نیز از حقوق جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود و مفاهیم آن کاملا مشخص است.»

غریب‌آبادی با تشریح اقدامات جمهوری اسلامی ایران پس از امضای یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، گفت: «در حدود سه هفته گذشته، نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مسیر ورودی و خروجی در شمال تنگه هرمز، نزدیک به آب‌های داخلی و در محدوده آب‌های سرزمینی ایران را باز، مین‌زدایی و برای عبور ایمن شناورهای تجاری آماده کرد.»

وی افزود: «جمهوری اسلامی ایران این موضوع را به عمان، کشورهای منطقه و همچنین سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) اطلاع داد و اعلام کرد که مطابق بند پنجم یادداشت تفاهم، شناورهای تجاری باید از این مسیر جدید عبور کنند.»

غریب‌آبادی ادامه داد: «مسیری که طی حدود ۶۰ سال گذشته بر اساس توافق ایران و عمان مورد استفاده قرار می‌گرفت و در میانه تنگه هرمز، در آب‌های سرزمینی عمان قرار داشت، دیگر به دلیل‌وجود مین قابل استفاده نبود و به همین دلیل ایران مسیر موقتی جدیدی را برای عبور ایمن کشتی‌های تجاری ایجاد کرد.»

** عاملی که موجب برهم خوردن تفاهم و آغاز درگیری‌ها شد، باز شدن یک مسیر جدید در تنگه هرمز از سمت عمان بود

وی درباره آغاز تنش‌های اخیر اظهار کرد : «عاملی که موجب برهم خوردن چارچوب یادداشت تفاهم و آغاز درگیری‌ها شد، باز شدن یک مسیر جنوبی جدید در تنگه هرمز از سمت عمان بود؛ مسیری که پایین‌تر از مسیر تردد پیشین و نزدیک به آب‌های داخلی عمان ایجاد شد. حق چنین کاری را نداشتند.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه گفت: «به دوستان عمانی اعلام کردیم که اگرچه طرف تفاهم اسلام‌آباد نیستند، اما اقدامات آنها می‌تواند هم به صلح در منطقه کمک کند و هم زمینه‌ساز جنگ شود و باید به این موضوع توجه داشته باشند.»

** آمریکایی‌ها فشار سنگینی وارد کردند تا این مسیر جنوبی بسته نشود

غریب‌آبادی گفت: «اطلاعات دقیقی در اختیار داریم که نشان می‌دهد آمریکایی‌ها فشار سنگینی وارد کردند تا این مسیر جنوبی بسته نشود. به‌عنوان نمونه، هرگاه نیروی دریایی سپاه از طریق بی‌سیم به برخی شناورهایی که از مسیر جنوبی عبور می‌کردند هشدار می‌داد تا از مسیر شمالی تعیین‌شده توسط ایران استفاده کنند، پهپادهای آمریکایی و برخی تجهیزات دیگر آنها این شناورها را وادار می‌کردند بار دیگر به مسیر جنوبی بازگردند.»

وی افزود: «آمریکایی‌ها چه مرضی داشتند که این کار را انجام دهند؟ که هم‌ شناورها را به خطر بیندازند، هم بند پنجم تفاهم را نقض کنند و هم روابط ایران و عمان کمی دچار مسئله شود.»

وی در ادامه افزود: «جمهوری اسلامی ایران اقداماتی که انجام داد، ناقض تعهدات خود ذیل بند پنجم یادداشت تفاهم اسلام‌آباد نبود و به تعهدات خود پایبند ماند.»

غریب‌آبادی با اشاره به ادعاهای آمریکا درباره حمله ایران به برخی شناورهای تجاری اظهار داشت: «آمریکایی‌ها مدعی هستند که برخی کشتی‌های تجاری هدف قرار گرفته‌اند و برای دو یا سه شناور در مسیر جنوبی حادثه رخ داده است.»

وی ادامه داد: «اما واکنش آمریکا چه بود؟ به بهانه وقوع حادثه برای دو یا سه شناور تجاری، صدها هدف نظامی، غیرنظامی و زیرساختی ایران را مورد حمله قرار داد که در نتیجه آن نزدیک به ۲۰ نفر به شهادت رسیدند و حدود ۲۰۰ نفر نیز مجروح شدند.»

وی درباره پاسخ ایران به این اقدام گفت: «اگر آمریکا به بهانه حادثه برای چند شناور تجاری، ایران را آماج حملات نظامی قرار می‌دهد، پس زمانی که تفاهم مربوط به لبنان را نقض کردند، عملیات نظامی را متوقف نکردند و مردم بی‌گناه کشته شدند، پاسخ ایران باید چه می‌بود؟ باید اسرائیل و آمریکا را بمباران می‌کرد. این همان منطقی است که خود آمریکا به کار گرفته است.»

** جنایات آمریکا باید برای ما درس باشد تا نوع پاسخ‌های خود را تنظیم کنیم

وی افزود: «این اقدامات وحشیانه و جنایتکارانه آمریکا باید برای ما یک درس باشد تا نوع پاسخ‌ها و واکنش‌های خود را تنظیم کنیم.»

** پاسخ ایران نباید صرفاً متناسب با اقدام آمریکا باشد

غریب‌آبادی ادامه داد: «حتی اعتقاد ندارم که پاسخ ایران صرفاً باید متناسب با اقدام آمریکا باشد. وقتی آمریکا به بهانه آسیب دیدن سه کشتی تجاری، صدها هدف را هدف حملات نظامی قرار داده، نوع واکنش آن هزاران برابر حادثه اولیه بوده است، نه حتی ۱۰ برابر.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه تأکید کرد: «از این رو، پاسخ جمهوری اسلامی ایران به تجاوز آمریکا باید چند برابر باشد و نباید صرفاً یک پاسخ متناسب باشد، بلکه باید پاسخی پشیمان‌کننده باشد.»

** اگر مسئله صرفاً عبور کشتی‌های تجاری بود، ایران مسیر شمال را باز کرده بود

این دیپلمات ایرانی با بیان اینکه آمریکا برای اقدامات خود محدودیتی قائل نیست، گفت: «موضوع اصلی برای آمریکا عبور شناورهای تجاری نیست. چراکه اگر مسئله صرفاً عبور کشتی‌های تجاری بود، جمهوری اسلامی ایران مسیر شمال را باز کرده بود.»

وی افزود: «پیش از سفر به عمان، در جلسه‌ای با فرماندهان عالی‌رتبه نیروهای مسلح در تهران، وضعیت این مسیر به‌طور کامل بررسی شد. این مسیر کاملاً مین‌زدایی و باز شده بود و شناورها با هر حجم و وزنی می‌توانستند بدون هیچ‌گونه حادثه‌ای از آن عبور کنند.»

غریب‌آبادی ادامه داد: «این پرسش مطرح است که چرا از این مسیر استفاده نشد و تلاش شد شناورها به مسیر جنوبی هدایت شوند. آیا این اقدام با هدفی خاص و برای تحریک اوضاع از سوی آمریکا انجام شد؟»

** اختلاف بر سر تنگه هرمز، «راهبردی» است

وی تأکید کرد: «اختلاف موجود بر سر تنگه هرمز، یک اختلاف راهبردی است و باید دقت داشته باشیم.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه اظهار کرد : «برداشت من این است که موضوع عبور شناورهای تجاری برای آمریکا اهمیت اصلی ندارد، زیرا اقتصاد این کشور وابستگی مستقیمی به تنگه هرمز ندارد. آنچه آمریکا با آن مخالف است، اعمال حاکمیت مؤثر جمهوری اسلامی ایران بر تنگه هرمز است.»

** ایران حاکمیت خود بر تنگه هرمز را با هر هزینه‌ای اعمال خواهد کرد

غریب‌آبادی گفت: «این موضوع را در سفر عمان نیز صریحاً اعلام کردیم که جمهوری اسلامی ایران حاکمیت خود بر تنگه هرمز را با هر هزینه‌ای اعمال خواهد کرد.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه ایران، با تشریح اهداف سفر هیأت ایرانی به عمان، گفت: «جمهوری اسلامی ایران برای جلوگیری از تبدیل شدن موضوع تنگه هرمز به اختلافی با کشور دوست، همسایه و برادر عمان، پیشنهاد مشخصی را به مقامات این کشور ارائه کرده است.»

** انتقاد از برخی روایت‌های رسانه‌ای درباره مأموریت هیأت ایرانی در عمان

وی با انتقاد از برخی روایت‌های رسانه‌ای درباره مأموریت هیأت ایرانی در عمان، اظهار کرد: «برخی رسانه‌ها با بازتاب ترجمه عملیات روانی دشمن این‌گونه القا کردند که هیأت جمهوری اسلامی ایران برای مذاکره درباره صدور بیانیه‌ای مبنی بر بازگشایی کامل تنگه هرمز و توقف هرگونه اقدام نظامی به عمان سفر کرده است، در حالی که این ادعا کاملاً غلط است.»

** تیم مذاکره‌کننده دوشادوش نیروهای مسلح حرکت می‌کند

غریب‌آبادی تأکید کرد: «تیم مذاکره‌کننده دوشادوش نیروهای مسلح حرکت می‌کند و هماهنگی کاملی میان دستگاه دیپلماسی و بخش نظامی وجود دارد.

وی افزود: «یک روز پیش از سفر به عمان، نشست سه‌ساعته‌ای با فرماندهان عالی‌رتبه نظامی برگزار شد تا دستورالعمل کاری هیأت ایرانی تنظیم شود.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه درباره هدف اصلی این سفر گفت: «مأموریت ما این بود که به مقامات عمانی تاکید کنیم ،جمهوری اسلامی ایران قصد نقض حاکمیت عمان را ندارد و این کشور به‌عنوان یکی از کشورهای ساحلی حق و حقوقی دارد، اما ما در شرایط جنگی قرار داریم و نباید اقداماتی صورت گیرد که امنیت ملی ایران را به مخاطره بیندازد.»

وی افزود: «درخواست ایران در این سفر، تعلیق و بسته شدن مسیر جنوبی تردد شناورها بود. با این حال، جمهوری اسلامی ایران در چارچوب حسن نیت، پیشنهاد جایگزینی نیز ارائه کرد.»

غریب‌آبادی تصریح کرد: «با مشورت فرماندهان نظامی مسئول کنترل تنگه هرمز، مسیر جدیدی برای ورود و خروج شناورها به طرف عمانی پیشنهاد شد تا به جای استفاده از مسیر شمالی یا جنوبی، شناورها از این مسیر جدید عبور کنند و از بروز تنش و درگیری جلوگیری شود.»

** مسیر جنوبی تنگه هرمز را تحت هیچ شرایطی نمی‌پذیرد

وی تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران نهایت حسن نیت خود را نشان داد، اما مسیر جنوبی تنگه هرمز را تحت هیچ شرایطی نمی‌پذیرد.»

** اگر تصمیم‌گیری صرفاً در اختیار دوستان عمانی بود، احتمالاً به تفاهم می‌رسیدیم

وی با اشاره به مذاکرات انجام‌شده در عمان، گفت: «برداشت من این است، هرچند شاید از نظر دیپلماتیک نباید آن را خیلی صریح بیان کنم، که اگر تصمیم‌گیری صرفاً در اختیار دوستان عمانی بود، احتمالاً به تفاهم می‌رسیدیم.»

وی افزود: «این برداشت شخصی من از فضای مذاکرات و رایزنی‌های پشت‌پرده است و معتقدم اگر عمان تنها تصمیم‌گیرنده بود، قطعاً امکان دستیابی به تفاهم وجود داشت.»

غریب‌آبادی ادامه داد: «دلیل این برداشت آن است که عمان همواره رویکردی مناسبی نسبت به روابط با جمهوری اسلامی ایران داشته است.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه اظهار کرد : «اما به هر دلیلی، این موضوع تحت فشارها امکان‌پذیر نشد.»

** بر حق خود برای اعمال این حاکمیت اصرار داریم و آن را اعمال خواهیم کرد

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه ایران، با تأکید بر موضع جمهوری اسلامی ایران درباره تنگه هرمز، گفت: «آمریکا نمی‌خواهد حاکمیت مؤثر جمهوری اسلامی ایران بر تنگه هرمز را بپذیرد، اما ما بر حق خود برای اعمال این حاکمیت اصرار داریم و آن را اعمال خواهیم کرد.»

** تنگه هرمز به بخشی از امنیت ملی ایران تبدیل شده است

وی افزود: «تنگه هرمز پس از جنگ ۴۰ روزه، به بخشی از امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است.»

غریب‌آبادی ادامه داد: «بحث من صرفاً مسائل تجاری و اقتصادی تنگه هرمز نیست. برخی آمارهایی مانند ۱۰۰ یا ۱۲۰ میلیارد دلار را مطرح می‌کنند که عمدتاً ترجمه از گزارش رسانه‌های خارجی مانند گاردین و رویترز است.»

** آنچه برای ایران در اولویت قرار دارد، منافع «امنیتی» کشور است

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه تصریح کرد: «هرچند منافع اقتصادی تنگه هرمز برای ایران بسیار مهم و کلیدی است، اما آنچه برای جمهوری اسلامی ایران در اولویت قرار دارد، منافع امنیتی کشور است؛ زیرا تنگه هرمز اکنون بخشی از امنیت ملی ایران محسوب می‌شود.»

وی در ادامه گفت: «جمهوری اسلامی ایران کشوری است که دشمنان بسیاری دارد و پس از انقلاب اسلامی بارها هدف حملات و تجاوز قرار گرفته است؛ بنابراین، باید ظرفیت‌های خود را برای دفاع از کشور توسعه دهد.»

وی افزود: «پس از این جنگ، به یک ظرفیت جدید دست پیدا کردیم و باید خداوند متعال را برای این موضوع شاکر باشیم.»

غریب‌آبادی ادامه داد: «موضوع فقط این نیست که تنگه هرمز بخشی از امنیت ملی ما محسوب می‌شود، بلکه فراتر از این، جمهوری اسلامی ایران از ظرفیت‌های ایجادشده برای پیشبرد منافع خود در عرصه منطقه‌ای و بین‌المللی نیز استفاده خواهد کرد.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه با طرح این پرسش که «مگر سایر کشورها از ظرفیت‌های خود برای تأمین منافعشان استفاده نمی‌کنند؟»، تأکید کرد: «دیگر کشورها چنین اقدامی انجام می‌دهند و جمهوری اسلامی ایران نیز حق دارد از ظرفیت‌های خود در راستای تأمین منافع ملی بهره بگیرد.»

غریب‌آبادی با اشاره به تعهدات طرفین در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، گفت: «جمهوری اسلامی ایران معتقد است اقداماتی که در قبال تنگه هرمز انجام داده، کاملاً منطبق با مفاد یادداشت تفاهم و در چارچوب حقوق حاکمیتی کشور بوده است.»

وی افزود: «در مقابل، آمریکا تمامی تعهدات خود ذیل این یادداشت تفاهم را نقض کرده است؛ البته شاید واژه «نقض» برای آنچه آمریکا انجام داده، شایسته نباشد.»

غریب‌آبادی ادامه داد: «با تصمیمی که آمریکا امشب درباره پایان دادن به رفع محاصره دریایی ایران اعلام کرد، عملاً همه تعهدات خود در چارچوب تفاهم اسلام‌آباد را کنار گذاشته و به نوعی این یادداشت تفاهم را متلاشی کرده است.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه اظهار کرد: «به اعتقاد من، حتی اگر آمریکا تنها یکی از چهار یا پنج تعهد خود را اجرا نمی‌کرد، همان یک مورد نیز برای از بین رفتن این تفاهم کافی بود.»

وی تأکید کرد: «شاکله اصلی یادداشت تفاهم اسلام‌آباد بر توقف فوری و دائمی جنگ و پایان عملیات‌های نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران و همچنین توقف درگیری‌ها در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، استوار بود.»

غریب‌آبادی در ادامه گفت گفت: «پس از اقدامات نظامی، آمریکا به سراغ محاصره دریایی رفت تا حلقه اقدامات نظامی خود را با یک اقدام اقتصادی تکمیل کند، اما در این مسیر نیز به اهداف خود نرسید.»

وی افزود: «آمریکا در بخش نظامی شکست‌های سنگینی متحمل شد و در حوزه اقتصادی نیز فراموش کرده است که با کشوری مواجه است که بیش از چهار دهه تحت شدیدترین تحریم‌های همه‌جانبه قرار داشته است.»

غریب‌آبادی ادامه داد: «اگر هر کشور دیگری تنها برای یک هفته با چنین تحریم‌هایی مواجه می‌شد، امکان ادامه حیات نداشت، اما جمهوری اسلامی ایران با اتکا به انسجام ملی، حمایت مردم و ظرفیت‌های گسترده کشور، توانسته است تحریم‌ها را مدیریت‌ کند، بخشی از آنها را دور بزند و آثار منفی آنها را کاهش دهد.»

وی اظهار داشت: «حتی گزارش‌های متعددی در داخل دولت آمریکا، از جمله برای وزارت خزانه‌داری، تهیه شده بود که نشان می‌داد تحریم‌ها علیه ایران دیگر کارآمدی گذشته را ندارند.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه با اشاره به محاصره دریایی ایران گفت: «این محاصره حدود ۴۰ روز ادامه داشت، اما آمریکا مشاهده کرد که جمهوری اسلامی ایران از این طریق نیز عقب‌نشینی نمی‌کند. ایران کنترل مؤثری بر تنگه هرمز اعمال کرد و در نهایت آمریکا ناچار شد به سمت آتش‌بس، یادداشت تفاهم و رفع محاصره دریایی حرکت کند که خود یکی از تعهدات آن‌ها بود. این ابزار موثری برای آن‌ها نیست.»

غریب‌آبادی با اشاره به اظهارات اخیر دونالد ترامپ افزود: «ترامپ اعلام کرده است که از یک رویکرد ترکیبی شامل حملات نظامی و محاصره اقتصادی علیه ایران استفاده خواهد کرد، در حالی که آمریکا هر دو ابزار را در جنگ ۴۰ روزه آزمود و شکست خورده است.»

** اگر آمریکا اقدامات نظامی را هم از سرگیرد، ایران صرفاً به بستن تنگه هرمز اکتفا نمی‌کند

وی تأکید کرد: «اگر آمریکا هم‌زمان با محاصره اقتصادی، اقدامات نظامی را نیز از سر بگیرد، پاسخ جمهوری اسلامی ایران متفاوت خواهد بود و ایران صرفاً به بستن تنگه هرمز اکتفا نخواهد کرد که ما البته این اقدام موثر را انجام دادیم.»

** محاصره اقتصادی با تحریم تفاوت دارد و نوعی اقدام جنگی محسوب می‌شود

غریب‌آبادی گفت: «محاصره اقتصادی با تحریم تفاوت دارد و نوعی اقدام جنگی محسوب می‌شود. حتی اگر یادداشت تفاهم اسلام‌آباد برقرار بود، بازگرداندن محاصره اقتصادی از سوی آمریکا می‌توانست به منزله نقض بند نخست این تفاهم و اقدامی در حکم جنگ تلقی شود. با این حال، به اعتقاد ما این ابزار نیز آمریکا را به اهداف راهبردی خود نخواهد رساند.»

وی در ادامه گفت: «امروز در گفت‌وگوی تلفنی با یکی از مقام‌های وزارت خارجه یک کشور اروپایی، از من خواسته شد که جمهوری اسلامی ایران به میز مذاکرات بازگردد و تعهدات خود را اجرا کند.»

وی افزود: «در پاسخ به او گفتم به نظر می‌رسد خبر ندارد چه می‌گذرد؛ زیرا این ایران نبود که میز مذاکره را ترک کرد، بلکه آمریکا بود که یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را متلاشی کرد و جمهوری اسلامی ایران در این زمینه اقدامی برای خروج از مذاکرات انجام نداده است.»

غریب‌آبادی تأکید کرد: «بنابراین، اینکه گفته شود ایران به میز مذاکره بازگردد، اساساً درخواست درستی نیست و چنین موضوعی محقق نخواهد شد.»

** هیچ تقاضایی برای مذاکره با آمریکا نخواهیم کرد

وی ادامه داد: «جمهوری اسلامی ایران نخستین کشوری نخواهد بود که پس از اقدامات جنایتکارانه آمریکا، خود درخواست مذاکره بدهد. ما هیچ تقاضایی برای مذاکره با آمریکا نخواهیم کرد.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه اظهار داشت: «اگر آمریکا تصور می‌کند با تشدید فشارها و اقدامات نظامی می‌تواند ایران را وادار کند که درخواست مذاکره بدهد، سخت در اشتباه است؛ زیرا قطعا ملت ایران، ملت مقاومت است.»

غریب‌آبادی همچنین افزود: «اگر آمریکا گمان می‌کند جمهوری اسلامی ایران در موضع خود درباره تنگه هرمز عقب‌نشینی خواهد کرد و محدودیت‌های اعمال‌شده را کاهش می‌دهد و ما یک مقدار این سر تنگه هرمز را گشادتر می‌کنیم، در این مورد نیز دچار اشتباه شده است.»

غریب‌آبادی با تأکید بر همسویی دستگاه دیپلماسی با سایر بخش‌های حاکمیت، گفت: «دولت، مسئولان دستگاه اجرایی، هیئت مذاکره‌کننده و مجموعه سیاست خارجی، بخشی از مردم هستند. اگر امروز مسئولیتی بر عهده داریم، در کنار مردم نیز قرار داریم و منافع و امنیت ملی برای ما در اولویت است.»

وی افزود: «آنچه امروز مطرح می‌کنم، صرفاً دیدگاه شخصی معاون وزیر امور خارجه نیست، بلکه موضع و اعتقاد دستگاه سیاست خارجی، وزیر امور خارجه و رئیس هیئت مذاکره‌کننده است. اعتقاد مشترک ما این است که در کنار میدان باشیم.»

** در شرایط جنگ، دیپلماسی باید خود را با میدان تنظیم کند

غریب‌آبادی ادامه داد: «در شرایط جنگ، دیپلماسی باید خود را با میدان تنظیم کند. ما به این موضوع باور داریم و هیچ اختلاف رویکردی در این زمینه وجود ندارد.»

وی اظهار داشت: «البته برخی جنگ‌ها در نهایت با دیپلماسی پایان می‌یابند، اما زمانی که کشور با تهدید و جنگ مواجه است، دستگاه دیپلماسی باید اقدامات خود را بر اساس شرایط میدان تنظیم کند.»

** هیچ اقدامی در حوزه سیاست خارجی بدون مشورت با میدان انجام نمی‌شود

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه تأکید کرد: «هیچ اقدامی در حوزه سیاست خارجی انجام نمی‌شود مگر آنکه درباره آن با میدان مشورت شده باشد و تصمیم‌ها به‌صورت مشترک اتخاذ می‌شوند. در شرایط جنگی نمی‌توان اقدامی انجام داد که تهدید علیه کشور را افزایش دهد.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه ایران، با اشاره به مواضع و اقدامات کشورهای عربی در قبال تحولات اخیر، گفت: «اکنون که ما شاهد دور جدیدی از برخی از درگیری‌های نظامی از سوی رژیم آمریکا هستیم، برخی از این کشورها متاسفانه مجددا قلمرو خود را در اختیار آمریکا قرار دادند.»

وی تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران همواره بر اصل سیاست همسایگی تأکید کرده و خواهان روابط خوب با همسایگان، به‌ویژه کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، بوده است.»

** کشورهای حاشیه خلیج فارس برادران ما هستند، اما نمی‌توانیم درباره امنیت ملی خود کوتاه بیاییم

وی افزود: «این کشورها مسلمان و برادران ما هستند و ظرفیت‌های فراوانی برای توسعه همکاری‌ها و تعاملات در حوزه‌های مختلف میان ایران و آنها وجود دارد. ما همواره به این اصل پایبند بوده‌ایم.»

غریب‌آبادی ادامه داد: «با این حال، جمهوری اسلامی ایران نمی‌تواند درباره امنیت ملی خود کوتاه بیاید.»

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه گفت: «در جریان جنگ ۴۰ روزه نیز تقریباً همه این کشورها، به استثنای عمان و با احتساب اردن در میان سایر کشورها، قلمرو خود را در اختیار آمریکا قرار دادند تا از آن برای انجام حملات علیه جمهوری اسلامی ایران استفاده شود و مردم بی‌گناه ایران هدف قرار گیرند.»