وقتی جاده تمام می‌شود، یونی‌ماگ تازه شروع می‌کند؛ غول آلمانی که هیچ مانعی جلودارش نیست

در دنیای خودرو، بعضی ماشین‌ها برای ثبت رکورد سرعت ساخته می‌شوند، بعضی برای جلب نگاه‌ها و بعضی هم برای راحت‌تر کردن زندگی روزمره. اما خودرو‌هایی هم هستند که فلسفه وجودی‌شان کاملاً متفاوت است؛ ماشین‌هایی که نه از ترافیک شهر می‌ترسند، نه از گل‌ولای، نه از کوهستان و نه از رودخانه. مرسدس بنز یونی‌ماگ یکی از همان افسانه‌هایی است که نزدیک به ۸۰ سال است ثابت کرده هر جا جاده تمام شود، قلمرو واقعی او تازه آغاز می‌شود. حالا یک شرکت آلمانی با بازطراحی این غول شکست‌ناپذیر، نسخه‌ای ساخته که شاید عجیب‌ترین و جذاب‌ترین یونی‌ماگ تاریخ باشد.

کد خبر: ۱۳۸۵۱۷۶

تاریخ: ۲۹ تير ۱۴۰۵ - ۱۱:۱۷

به گزارش تابناک؛ اگر قرار باشد تنها یک خودرو را برای سفر به هر نقطه‌ای از جهان انتخاب کنید، احتمالاً بسیاری از کارشناسان بدون مکث نام یونی‌ماگ را به زبان می‌آورند. خودرویی که از همان سال‌های ابتدایی تولیدش در دهه ۱۹۴۰، به جای رقابت با وانت‌ها یا کامیون‌ها، مسیر متفاوتی را انتخاب کرد. هدف مهندسان مرسدس ساخت ماشینی بود که بتواند هم در مزرعه کار کند، هم در برف حرکت کند، هم از دل جنگل عبور کند و هم تجهیزات سنگین را تا دورافتاده‌ترین نقاط جهان حمل کند.

مرسدس بنز یونی‌ماگ را نمی‌توان صرفاً یک خودرو دانست؛ این ماشین بخشی از تاریخ مهندسی آلمان است. وسیله‌ای که از همان روز نخست برای انجام کاری ساخته شد که کمتر خودرویی از عهده آن برمی‌آمد؛ حرکت در هر شرایطی، بدون توجه به اینکه جاده‌ای وجود دارد یا نه. شاید به همین دلیل باشد که نزدیک به هشت دهه پس از آغاز تولید، هنوز هم نام یونی‌ماگ در میان حرفه‌ای‌های دنیای خودرو، نیرو‌های امدادی، ارتش‌ها، شرکت‌های معدنی و کشاورزان بزرگ، مترادف با دوام، توانایی و اعتماد است.

داستان یونی‌ماگ به سال‌های پس از پایان جنگ جهانی دوم بازمی‌گردد؛ دورانی که آلمان در حال بازسازی زیرساخت‌های ویران‌شده خود بود. در آن سال‌ها، مهندسان به دنبال طراحی وسیله‌ای بودند که بتواند هم در مزارع کشاورزی کار کند، هم تجهیزات را جابه‌جا کند و هم در مناطقی که هیچ جاده‌ای وجود ندارد، بدون دردسر حرکت کند. نتیجه این ایده، خودرویی بود که نام آن از عبارت آلمانی Universal-Motor-Gerät گرفته شد؛ عبارتی که معنایی نزدیک به «وسیله موتوری همه‌کاره» دارد. همین نام، از همان ابتدا فلسفه وجودی این خودرو را مشخص می‌کرد؛ ماشینی که قرار نبود فقط یک کامیون، تراکتور یا خودروی آفرودی باشد، بلکه باید همه این نقش‌ها را به صورت هم‌زمان ایفا می‌کرد.

نخستین نمونه‌های یونی‌ماگ در اواخر دهه ۱۹۴۰ تولید شدند و خیلی زود توجه کشاورزان و شرکت‌های خدماتی را به خود جلب کردند. در آن زمان بسیاری از خودرو‌های سنگین تنها برای حمل بار ساخته می‌شدند، اما یونی‌ماگ می‌توانست ابزار‌های کشاورزی را به حرکت درآورد، پمپ‌های آب را راه‌اندازی کند، تجهیزات برف‌روب حمل کند و در عین حال با سرعتی بیشتر از تراکتور‌های معمولی در جاده حرکت کند. همین چندمنظوره بودن باعث شد استقبال از آن فراتر از انتظار سازندگانش باشد.

در سال ۱۹۵۱ مرسدس بنز امتیاز تولید یونی‌ماگ را در اختیار گرفت و از همان زمان، این خودرو وارد مرحله‌ای تازه از تکامل شد. مهندسان مرسدس نه تنها کیفیت ساخت آن را افزایش دادند، بلکه به مرور قابلیت‌های فنی بیشتری نیز به آن افزودند. نتیجه، خودرویی بود که می‌توانست در سخت‌ترین شرایط آب‌وهوایی و جغرافیایی جهان کار کند؛ از کوهستان‌های برفی اروپا گرفته تا بیابان‌های داغ آفریقا و جنگل‌های انبوه آمریکای جنوبی.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌هایی که یونی‌ماگ را از تمام خودرو‌های هم‌رده خود متمایز کرد، طراحی متفاوت شاسی و سیستم انتقال قدرت آن بود. برخلاف کامیون‌های معمولی، این خودرو از اکسل‌های پورتال استفاده می‌کند؛ فناوری‌ای که باعث می‌شود دیفرانسیل بالاتر از مرکز چرخ قرار بگیرد و در نتیجه فاصله خودرو از سطح زمین به شکل محسوسی افزایش یابد. همین ویژگی به یونی‌ماگ اجازه می‌دهد از روی صخره‌های بزرگ، تنه درختان، گل عمیق و مسیر‌های بسیار ناهموار عبور کند، بدون آنکه بخش‌های حساس خودرو با زمین برخورد کنند.

در کنار این ویژگی، شاسی انعطاف‌پذیر یونی‌ماگ نیز نقش مهمی در توانایی‌های آن دارد. برخلاف خودرو‌های سواری که شاسی آنها باید کاملاً صلب باشد، شاسی یونی‌ماگ هنگام عبور از موانع پیچش کنترل‌شده‌ای پیدا می‌کند. این طراحی باعث می‌شود هر چهار چرخ تا حد امکان با سطح زمین در تماس باقی بمانند و خودرو حتی در شدیدترین ناهمواری‌ها نیز کشش خود را از دست ندهد. بسیاری از خودرو‌های آفرودی مشهور جهان در شرایطی که یکی از چرخ‌هایشان از زمین جدا می‌شود، حرکتشان متوقف خواهد شد، اما یونی‌ماگ دقیقاً برای چنین لحظاتی طراحی شده است.

قدرت این خودرو تنها به سیستم تعلیق یا شاسی محدود نمی‌شود. موتور‌های دیزلی پرگشتاور، گیربکس‌های چندحالته، دنده‌های سنگین مخصوص مسیر‌های سخت، سامانه چهارچرخ محرک دائم و قفل دیفرانسیل روی هر دو محور، مجموعه‌ای را تشکیل داده‌اند که باعث شده یونی‌ماگ تقریباً در هر شرایطی بتواند به مسیر خود ادامه دهد. این خودرو شاید سریع نباشد، اما قدرت کشش آن مثال‌زدنی است. به همین دلیل حمل تجهیزات سنگین، یدک کشیدن ماشین‌آلات یا حرکت در شیب‌های بسیار تند، بخشی از مأموریت‌های روزمره آن محسوب می‌شود.

همین توانایی‌ها باعث شد خیلی زود ارتش‌های مختلف جهان نیز به سراغ یونی‌ماگ بروند. امروز ده‌ها کشور از نسخه‌های نظامی این خودرو استفاده می‌کنند. یونی‌ماگ در نقش خودروی حمل نیرو، آمبولانس زرهی، خودروی فرماندهی، حامل سامانه‌های راداری، خودرو‌های مخابراتی، حامل موشک، خودرو‌های مهندسی رزمی و حتی سکوی نصب انواع تسلیحات به کار گرفته شده است. دلیل این استقبال روشن است؛ در میدان نبرد، رسیدن به مقصد گاهی مهم‌تر از سرعت حرکت است و یونی‌ماگ دقیقاً برای رسیدن ساخته شده است.

کاربرد‌های غیرنظامی این خودرو نیز به همان اندازه گسترده است. در بسیاری از کشور‌های اروپایی، شهرداری‌ها از یونی‌ماگ برای برف‌روبی جاده‌ها، شست‌وشوی معابر، حمل تجهیزات خدمات شهری و نگهداری از فضای سبز استفاده می‌کنند. شرکت‌های برق از آن برای دسترسی به خطوط انتقال در مناطق کوهستانی بهره می‌برند و سازمان‌های امداد و نجات در عملیات سیل، زلزله و آتش‌سوزی جنگل‌ها، این خودرو را یکی از قابل اعتمادترین ابزار‌های خود می‌دانند.

در صنایع معدنی نیز یونی‌ماگ جایگاه ویژه‌ای دارد. معادن معمولاً در مناطقی دورافتاده و صعب‌العبور قرار دارند و خودرو‌های معمولی توان تردد در آنها را ندارند. یونی‌ماگ با قابلیت حمل بار، عبور از مسیر‌های سنگی و تحمل شرایط سخت، سال‌هاست یکی از گزینه‌های اصلی شرکت‌های معدنی در سراسر جهان محسوب می‌شود. در صنعت نفت و گاز نیز از این خودرو برای دسترسی به خطوط لوله، ایستگاه‌های تقویت فشار و تأسیسات دورافتاده استفاده می‌شود.

یکی دیگر از ویژگی‌های مهم یونی‌ماگ، قابلیت نصب تجهیزات مختلف روی آن است. این خودرو به گونه‌ای طراحی شده که بتوان ده‌ها نوع ابزار و تجهیزات را روی شاسی آن نصب کرد. از جرثقیل و بیل مکانیکی گرفته تا دستگاه حفاری، مخزن آب، تجهیزات آتش‌نشانی، سکو‌های بالابر، کمپرسور، ژنراتور و حتی تجهیزات کشاورزی. همین انعطاف‌پذیری باعث شده یک یونی‌ماگ بتواند در طول عمر کاری خود، بار‌ها تغییر مأموریت دهد و همچنان مفید باقی بماند.

نسخه‌های جدید این خودرو نیز اگرچه از نظر طراحی ظاهری مدرن‌تر شده‌اند، اما همچنان به همان اصول اولیه وفادار مانده‌اند. کابین‌های راحت‌تر، تجهیزات الکترونیکی، سامانه‌های کمکی رانندگی، نمایشگر‌های دیجیتال و امکانات رفاهی بیشتر به آن اضافه شده، اما هویت اصلی یونی‌ماگ تغییر نکرده است. هنوز هم مهم‌ترین ویژگی این خودرو، توانایی حرکت در جایی است که بیشتر خودرو‌ها از ادامه مسیر ناتوان می‌شوند.

در روزگاری که بسیاری از خودرو‌های شاسی‌بلند بیشتر برای تردد در خیابان‌های شهری طراحی می‌شوند و تنها ظاهر آفرودی دارند، یونی‌ماگ همچنان یکی از معدود خودرو‌هایی است که واژه «آفرود» را به معنای واقعی کلمه معنا می‌کند. این خودرو نه برای نمایش، بلکه برای کار ساخته شده است. شاید به همین دلیل باشد که پس از گذشت نزدیک به ۸۰ سال، هنوز هم مهندسان و رانندگان حرفه‌ای، یونی‌ماگ را نه یک کامیون و نه یک شاسی‌بلند، بلکه یک ابزار مهندسی می‌دانند؛ ابزاری که هر جا اراده انسان برای رسیدن وجود داشته باشد، راهی برای عبور پیدا می‌کند.

گالری تصاویر این غول آلمانی