مافیای کلاهبرداری از دانش‌آموزان با عنوان فروش «سوالات لو رفته» امتحانات نهایی

امتحانات نهایی این‌بار نه فقط پایان‌بخش یک سال تلاش، که معبری تعیین‌کننده به سمت کنکور سراسری است و این، فرصتی برای انواع کلاهبرداریهاست.

کد خبر: ۱۳۸۴۶۴۰

تاریخ: ۲۳ تير ۱۴۰۵ - ۱۳:۱۴

این روزها بازهم تبلیغات رنگارنگ کانال‌های تلگرامی با وعده‌های فریبنده‌ی «سوالات لو رفته» و «پاسخ‌نامه‌های تضمینی»، مثل دام‌هایی نامرئی در مسیر پراسترس دانش‌آموزان پهن شده است.

به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، بررسی مستندات میدانی و مقایسه‌ی اوراق واقعی با نمونه‌های ادعایی، پرده از یک کلاهبرداری اساسی برمی‌دارد که از دلواپسی نوجوانان و خانواده‌هایشان، کسب‌وکاری میلیونی ساخته است؛ شبکه‌ای که ردپای آن احتمالا تا برخی موسسات آموزشی شناخته‌شده امتداد دارد و هر روز با تاکتیک‌های روانشناختی جدید، طعمه‌های تازه‌ای صید می‌کند.

با آغاز هیجان و اضطراب دانش‌آموزان پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم برای امتحانات نهایی خرداد ۱۴۰۵، کانال‌های تلگرامی متعددی با نام‌های مرتبط با آزمون، ظاهر شده‌اند که با وعده‌های طلایی «سوالات دقیق امتحان» و «پاسخ‌نامه کامل قبل از آزمون» هزاران تومان از جیب خانواده‌ها بیرون می‌کشند. اما واقعیت، داستان تلخ‌تری است.

تصاویر و مستندات نشان می‌دهد این کانال‌ها با انتشار نمونه‌هایی از «پاسخ‌نامه‌های ادعایی» و جدول‌های زمان‌بندی، اعتماد دانش‌آموزان را جلب می‌کنند. در یکی از پست‌ها، برای امتحان نهایی دین و زندگی یازدهم انسانی، پاسخ‌نامه‌ای کامل با وعده «۲۰ نمره تضمینی» عرضه شده است. با این حال، مقایسه دقیق سوالات منتشرشده توسط این کانال‌ها با اوراق واقعی امتحان (مانند آزمون فارسی یازدهم انسانی) آشکار می‌سازد که هیچ‌کدام از سوالات ادعایی در آزمون اصلی نیامده است. این الگو تکراری است: پیش از آزمون وعده‌های آتشین، پس از آزمون ادعای «همه سوالات آمد» برای بازاریابی دور بعدی.

ریشه‌های پیچیده‌تر ماجرا

جالب توجه آنکه ردپای این کانال‌ها به برخی موسسات کنکوری شناخته‌شده و فعالان حوزه آموزش عالی می‌رسد. عضویت در کانال‌های وابسته و تبلیغاتی که به نام‌های آشنا اشاره دارند، این ظن را تقویت می‌کند که پشت پرده، شبکه‌ای سازمان‌یافته برای بهره‌برداری از استرس امتحانات نهایی وجود دارد. جایی که تاثیر معدل امتحانات نهایی در کنکور سراسری، به ابزاری برای سوءاستفاده تبدیل شده است. دانش‌آموزی که نگران نیم‌نمره یا یک نمره تاثیرگذار در معدل است، آسان‌ترین قربانی برای این تله‌های دیجیتال می‌شود.

در ویدیوهایی که از این کانال‌ها پخش شده، افرادی با لحنی مطمئن از «جلسه‌های قبل از امتحان» و «خریداران راضی» سخن می‌گویند، در حالی که نظرات واقعی کاربران در برخی موارد حکایت از نارضایتی و فریب دارد. یک پیام برجسته در کانال: «فقط یک گام تا کسب ۲۰ نمره با خرید ما» — وعده‌ای که پس از برگزاری آزمون، به سرعت به بازاریابی برای آزمون بعدی تبدیل می‌شود. این کانالها طوری طراحی شده اند که امکان گرفتن عکس صفحه و یا درج نظرات مخاطبان را به کاربر نمی‌دهند.

این پدیده خطرناک
امتحانات نهایی دیگر فقط سنجش دانش نیستند؛ آنها سرنوشت کنکوری دانش‌آموزان را رقم می‌زنند. در چنین فضایی، هر وعده «اطمینان» می‌تواند به اضطراب بیشتر و تصمیم‌گیری‌های اشتباه منجر شود. والدینی که با سختی هزینه این «پکیج‌ها» را پرداخت می‌کنند، اغلب پس از آزمون درمی‌یابند که چیزی جز پاسخ‌های عمومی و غیرمرتبط دریافت نکرده‌اند. امکان ارتباط با ادمینها نیز وجود ندارد.
این ماجرا، آینه‌ای از آسیب‌پذیری نظام آموزشی در برابر فناوری و سودجویی است. جایی که اعتماد دانش‌آموزان — سرمایه‌ای گران‌قیمت — به راحتی قربانی حساب‌های بانکی ناشناس می‌شود.

هشدار به دانش‌آموزان و اولیا
فعلا هیچ سوالی واقعاً «لو» نرفته و تلاشها هم در راستای تداوم همین شرایط است. بهترین سرمایه‌گذاری، مطالعه عمیق منابع رسمی، تمرین نمونه سوالات آموزش و پرورش و حفظ آرامش است. هر کانالی که با وعده «سوالات دقیق» و «۲۰ نمره تضمینی» ظاهر شد، احتمالاً همان تله قدیمی با بسته‌بندی جدید است.
این گزارش بر پایه بررسی مستقیم تصاویر اوراق امتحانی، کارت ورود به جلسه، پاسخ‌نامه‌های منتشرشده در کانال‌ها و مقایسه زمانی آن‌ها با برگزاری آزمون‌ها تهیه شده است.

داستان تکراری
این قصه‌ی همیشگی است؛ وعده‌های طلایی در شب امتحان، و صبحِ روز بعد، جز پاسخ‌هایی عمومی و بی‌ارتباط، چیزی عاید دانش‌آموز نمی‌شود.
آنچه این گزارش نشان داد، تصویر شفافی از یک چرخه‌ی تکراری است: پیش‌آزمون، وعده‌های آتشین؛ پس‌آزمون، ادعای تطابق برای فریبِ دورِ بعد؛ و در میان‌شان، دانش‌آموزانی که با کیف‌هایی خالی از علم و پر از پشیمانی، پای تخته‌ی امتحان می‌نشینند.

تا زمانی که نظارت دستگاه‌های مسئول به سطحِ شبکه‌های اجتماعی نرسد و دانش‌آموزان به جای تکیه بر شایعات، به منابع رسمی و مطالعه‌ی عمیق اعتماد کنند، این مارپیچ فریب ادامه خواهد یافت. شاید مهم‌ترین پیام این تحقیق، آن باشد که در عصر اطلاعات، هوشمندانه‌ترین سرمایه‌گذاری، نه خریدِ پاسخ‌نامه‌های مشکوک، که تقویتِ توانایی تشخیصِ واقعیت از سراب است؛ توانایی‌ای که نه در یک شب، که در هزاران ساعت مطالعه‌ی صبورانه شکل می‌گیرد.