حذف‌بومي‌گزيني،حرکتي‌به‌سوي‌کارآمدي‌مجلس

کد خبر: ۱۳۸۲۴۲

تاریخ: ۰۵ دی ۱۳۸۹ - ۰۸:۱۴

ملتي مي‌تواند ملتي پويا و رو به ترقي باشد که مجلسي پويا و کارآمد داشته باشد تا از رهگذر کارآمدي مجلس خود، قوانيني محکم و استوار و پابرجا به تصويب برساند . بحث کارآمدي مجلس و روزآمد کردن قوانين جاري براي کشور نه تنها فراتر از چهارچوب‌هاي حزبي و گروهي است ، بلکه دغدغه همه گروهها و نگرش‌هاي سياسي است که دل در گرو ترقي ملت خود را دارند .

روزنامه ابتکار درسرمقاله امروز خود می نویسد: براي آنکه در زمينه کارآمدي مجلس به رهيافت‌هاي مهم و تاثير گذار دست يابيم چند راه کار مهم و اساسي وجود دارد که در اين مقال کوتاه به بررسي يکي از اين مسائل مهم و زير بنايي مي‌پردازيم و اميدواريم بتوانيم در آينده با اندک بضاعت و وسع کوتاه خود به تک تک آنها به نحو صحيح به شکل جداگانه اي بپردازيم . باشد که با قدم برداشتن در مسير سازندگي و عمل به رسالت قلم به تعهد ملي خود عمل کنيم .

براي ارتقاي شان و جايگاه مجلس و تشکيل يک مجلس واقعي با کار ويژه اصلي خود علاوه بر آن که مي‌توان از تجربيات و اندوخته‌هاي ديگران بهره برد ، مي‌توان با بررسي عيوب و نقايص موجود، در جهت اقدام به رفع آنها گام‌هاي مهم و اساسي را برداشت. يکي از دلايل عمده ناکارآمدي مجلس بحث ساختار آن است که به فرآيند تشکيل آن مرتبط مي‌شود. ساز و کار انتخاب نمايندگان مجلس ما به گونه اي است که در درون هيچ کدام از تئوري‌هاي جامعه شناسي سياسي گنجانده نمي‌شود.

صرف نظر از نحوه گزينش رقابت کننده گان که خود مبحث جداگانه اي مي‌طلبد ، ساز و کار انتخاب آنها داراي عيوب اساسي و پايه اي است. بومي گزيني نمايندگان از طريق بخش ،شهر و شهرستان ضربه اي بر مجلس وارد مي‌کند که علاوه بر بي کيفيت و ناکارآمد کردن آن، هزينه اي بر کشور تحميل مي‌کند که تاوان آن را بايد ملت بپردازد .

ساز و کار انتخاب فعلي نمايندگان باعث تولد و تشکيل مجلسي ضعيف مي‌شود که قطعا اگر بخواهد هم نمي‌تواند در راس امور قرار گيرد. رقابت کننده گان در مواقع انتخابات با ورود به روستا و شهر حوزه انتخابي خود ناچارند به گونه اي صحبت و وعده و وعيد‌هايي دهند که مطابق ميل عوام باشند ،در همين راستا ابتدا خود به لحاظ فکري تا پايين ترين سطوح جامعه تنزل مي‌يابند.

افراد بر خلاف رسالت و وظايف قانون گذاري خود با وعده احداث پل، جاده و کارخانه و ساير امورات عمراني، در درون موکلين خود چنان توقعات و انتظاراتي به وجود مي‌آورند که خود نيز به آن باورمند و معتقد مي‌شوند. اين گونه وعده‌هاي انتخاباتي به دليل عدم کارکرد اجرايي مجلس و برآورده نشدن انتظارات موکلين باعث ياس و سرخوردگي مردم و دلسرد شدن آنها از نظام انتخاباتي مي‌شود . فرآيند تشکيل چنين مجلسي باعث درگير شدن نمايندگان با خواسته‌هاي محلي، جزيي و حاشيه اي و غفلت و اغماض آنها از مسائل کلان و ملي کشور مي‌شود .

براي پرهيز از ورود نمايندگان به حيطه بويي گرايي و وقوف و غوطه ور شدن در آن، ابتدا بايد بومي گزيني را حذف نمود و انتخاب نمايندگان را از سطح شهر و شهرستان به سطح استان ارتقا داد . اصلاح سيستم انتخابات کشور و تغيير بومي گزيني و تبديل آن به استاني شدن به فرآيند تشکيل مجلس واقعي ، با کيفيت تاثير گذاري بالايي مي‌انجامد که از شان و منزلت ويژه اي برخوردار است .

در طرح استاني شدن مجلس افراد دون پايه و ناکارآمد از دور خارج شده و کساني انتخاب مي‌شوند که داراي برجستگي و قدرت عرض اندام در گستره استاني و يا ملي هستند. ورود نخبگان سطح بالاي استاني به مجلس باعث پرداختن آنها به مباحث کلي و کلان کشور و همچنين مي‌تواند اضمحلال پايه‌هاي شکل گيري قوميت گرايي و تجزيه طلبي را رقم بزند . با نگاهي به نطق‌هاي پيش از دستور نمايندگان و بحث و جدل‌هاي مجلس در هنگام تصويب بودجه و کش مکش آنها بر سر شهر و محله خود هر بيننده و ناظري را از تماشاي چنين روش و منشي بيزار مي‌کند .

ساز و کار محلي گزيني فعلي به گونه اي باعث غفلت نمايندگان از مسائل ملي مي‌شود که کمتر نماينده اي هميشه و در همه وقت به صورت انتزاعي و به طور جدي دغدغه‌هاي ملي خود را بروز مي‌دهد، مگر آنکه اتفاقي در سطح کشور رخ دهد و مجلس پي گيري کند و بعد‌ها بعضي از نمايندگان به صورت فردي اظهار نظري کنند.

يکي ديگر از ساز و کار‌هاي انتخاباتي، سيستم حزبي است که رقابت کننده مي‌تواند براي حضور در عرصه انتخابات از کانال و بستر احزاب سياسي وارد شود . به علت عدم وجود احزاب سياسي واقعي با تشکيلات گسترده و فراگير و موانع پيش روي شکل گيري آنها اين بحث فعلا فاقد موضوعيت و پرداختن به آن را به وقت ديگري موکول مي‌کنيم.