تویوتا ونزا ۲۰۲۴؛ آخرین نفس‌های یک کراس‌اوور نجیب در روزگار شاسی‌بلند‌های بی‌هویت

در صنعت خودرو بعضی مدل‌ها با سروصدای فراوان متولد می‌شوند و بی‌سروصدا می‌میرند. بعضی دیگر، اما هیچ‌وقت ستاره بازار نمی‌شوند، ولی آن‌قدر شخصیت دارند که حذف شدنشان حسرت به جا می‌گذارد. تویوتا ونزا دقیقاً از همین دسته خودروهاست. کراس‌اووری که میان راو۴ و هایلندر گیر افتاد، هرگز نتوانست به فروش افسانه‌ای برادرانش برسد و در نهایت تویوتا تصمیم گرفت پرونده آن را در بازار‌های جهانی ببندد. حالا ونزای ۲۰۲۴ در حالی به آخر خط رسیده که تولید آن در همکاری مشترک تویوتا و گروه خودروسازی GAC چین ادامه دارد؛ خودرویی که زمانی قرار بود یکی از لوکس‌ترین کراس‌اوور‌های خانوادگی تویوتا باشد، اما امروز به یکی از قربانیان بی‌رحم بازار جهانی خودرو تبدیل شده است.

کد خبر: ۱۳۸۱۳۹۶

تاریخ: ۰۴ تير ۱۴۰۵ - ۲۳:۱۵

به گزارش تابناک؛اگر بخواهیم داستان ونزا را روایت کنیم باید به سال ۲۰۰۸ بازگردیم؛ زمانی که تویوتا تصمیم گرفت محصولی میان یک استیشن واگن و یک کراس‌اوور خانوادگی تولید کند. نتیجه خودرویی بود که نام ونزا را بر آن گذاشتند. محصولی که قرار بود راحتی یک سدان، فضای یک استیشن و ارتفاع یک شاسی‌بلند را به صورت همزمان ارائه دهد. ایده جذابی بود، اما بازار آمریکا چندان از آن استقبال نکرد و نسل نخست ونزا در نهایت به پایان راه رسید.

بسیاری تصور می‌کردند پرونده ونزا برای همیشه بسته شده است. اما چند سال بعد تویوتا تصمیم گرفت نامی قدیمی را روی محصولی کاملاً جدید زنده کند. نسل دوم ونزا که در سال ۲۰۲۰ معرفی شد در واقع نسخه‌ای آمریکایی از کراس‌اوور ژاپنی Harrier بود؛ خودرویی که سال‌ها در بازار آسیا محبوبیت بالایی داشت. این بار تویوتا تلاش کرد ونزا را به عنوان یک کراس‌اوور نیمه‌لوکس معرفی کند. خودرویی که کیفیت و آرامش بیشتری نسبت به راو۴ ارائه دهد، اما به اندازه لکسوس نیز گران نباشد.

نتیجه کار یکی از زیباترین محصولات سال‌های اخیر تویوتا بود. برخلاف بسیاری از شاسی‌بلند‌های امروزی که با خطوط خشن و جلوپنجره‌های اغراق‌آمیز طراحی می‌شوند، ونزا شخصیتی آرام و بالغ دارد. طراحی کشیده چراغ‌ها، سقف شیب‌دار، خطوط نرم بدنه و تناسبات متعادل باعث شده‌اند خودرو حتی پس از گذشت چند سال همچنان مدرن و جذاب به نظر برسد.

بازار امروز دیگر چندان به دنبال خودرو‌های منطقی نیست. مشتریان یا به سراغ کراس‌اوور‌های اقتصادی می‌روند یا مستقیماً وارد کلاس خودرو‌های لوکس می‌شوند. ونزا درست در میانه این دو دنیا قرار گرفت؛ بیش از حد گران برای رقابت با راو۴ و بیش از حد معمولی برای رقابت با لکسوس. نتیجه نیز مشخص بود. فروش هیچ‌گاه به سطح انتظارات تویوتا نرسید.

زیر کاپوت ونزا ۲۰۲۴ یک سامانه هیبریدی ۲.۵ لیتری قرار دارد. پیشرانه چهار سیلندر تنفس طبیعی در کنار موتور‌های برقی کار می‌کند و مجموعاً حدود ۲۱۹ اسب بخار قدرت تولید می‌شود. شاید روی کاغذ این عدد چندان هیجان‌انگیز نباشد، اما فلسفه ونزا هیچ‌وقت بر پایه شتاب‌گیری‌های خشن بنا نشده است.

این خودرو برای آرامش ساخته شده است.

پیشرانه ۲ لیتری از خانواده مشهور Dynamic Force تویوتا است؛ موتوری که به لطف نسبت تراکم بالا و فناوری‌های پیشرفته احتراق، بازده حرارتی بسیار بالایی دارد. ترکیب این موتور با سیستم هیبریدی باعث شده مصرف سوخت ونزا در شرایط ترکیبی به حدود ۵ تا ۶ لیتر در هر صد کیلومتر برسد. عددی که برای خودرویی با این ابعاد واقعاً قابل توجه است.

نیروی موتور از طریق گیربکس e-CVT به چرخ‌ها منتقل می‌شود. هرچند بسیاری از رانندگان هنوز نسبت به گیربکس‌های CVT بدبین هستند، اما سیستم هیبریدی تویوتا طی دو دهه گذشته نشان داده یکی از قابل اعتمادترین مجموعه‌های فنی صنعت خودرو را در اختیار دارد. کافی است به میلیون‌ها دستگاه پریوس و کمری هیبریدی نگاه کنیم که در سراسر جهان بدون دردسر‌های جدی در حال تردد هستند.

یکی از نقاط قوت اصلی ونزا کیفیت سواری آن است. برخلاف راو۴ که گاهی رفتار نسبتاً خشکی دارد، ونزا بیشتر شبیه یک خودرو لوکس عمل می‌کند. سیستم تعلیق نرم‌تر تنظیم شده و عایق‌بندی کابین نیز در سطح بالایی قرار دارد. در سرعت‌های بزرگراهی سکوت کابین به اندازه‌ای است که گاهی فراموش می‌کنید پشت فرمان یک تویوتا نشسته‌اید و نه یک محصول گران‌تر.

در بخش فناوری نیز ونزا چیزی کم ندارد. نمایشگر بزرگ مرکزی، کلاستر دیجیتال، سیستم صوتی ممتاز، شارژر بی‌سیم، دوربین ۳۶۰ درجه، هدآپ دیسپلی و مجموعه کامل سامانه‌های کمک راننده Toyota Safety Sense در اختیار خریداران قرار می‌گیرد. امکاناتی که چند سال قبل فقط در خودرو‌های لوکس دیده می‌شدند.

تویوتا ونزا ۲۰۲۴ در سه تیپ اصلی LE، XLE و Limited عرضه شد. نسخه LE مدل پایه محسوب می‌شود، اما حتی این نسخه نیز سطح مناسبی از امکانات رفاهی و ایمنی را ارائه می‌دهد. تیپ XLE محبوب‌ترین نسخه بازار بود و تعادل خوبی میان قیمت و تجهیزات ایجاد می‌کرد. در رأس هرم نیز مدل Limited قرار داشت؛ نسخه‌ای که تقریباً هر آنچه تویوتا برای این خودرو در نظر گرفته بود در اختیار خریدار قرار می‌داد.

اما در سال ۲۰۲۴ خبر ناخوشایندی برای علاقه‌مندان ونزا منتشر شد. تویوتا تصمیم گرفت تولید این خودرو را برای بازار آمریکای شمالی متوقف کند. از سال ۲۰۲۵ جای ونزا را کراس‌اوور جدید Crown Signia گرفت؛ محصولی که قرار است نقش یک کراس‌اوور لوکس‌تر و مدرن‌تر را در خانواده تویوتا ایفا کند.

اینجاست که کمی باید برای ونزا سوگواری کرد.

خودرویی که قربانی ضعف فنی نشد. قربانی کیفیت پایین هم نشد. حتی قربانی طراحی نامناسب نیز نشد. ونزا قربانی استراتژی بازار شد. قربانی این واقعیت که در سبد محصولات تویوتا دیگر جایی برایش باقی نمانده بود. زمانی که راو۴ میلیون‌ها مشتری دارد و هایلندر همچنان فروش بالایی ثبت می‌کند، نگه داشتن مدلی که میان این دو قرار گرفته برای یک خودروساز چندان منطقی نیست.

با این حال داستان ونزا هنوز کاملاً به پایان نرسیده است. تولید آن در چین و توسط همکاری مشترک GAC-Toyota ادامه دارد. همان شرکتی که بسیاری از محصولات تویوتا را برای بازار چین تولید می‌کند. البته دیگر خبری از حضور گسترده ونزا در بازار‌های جهانی نیست و این خودرو عمدتاً برای مشتریان چینی تولید می‌شود.

همین مسئله برای بسیاری از طرفداران تویوتا کمی تلخ است. خودرویی که روزگاری برای بازار آمریکای شمالی طراحی شده بود حالا به محصولی محدود در بازار چین تبدیل شده است. سرنوشتی که طی سال‌های اخیر برای بسیاری از خودرو‌های موفق نیز تکرار شده و نشان می‌دهد مرکز ثقل صنعت خودرو با سرعتی چشمگیر در حال حرکت به سمت شرق آسیاست.

از منظر فنی، ونزا یکی از کامل‌ترین محصولات سال‌های اخیر تویوتا محسوب می‌شود. کیفیت ساخت بالا، مصرف سوخت پایین، دوام مثال‌زدنی سامانه هیبریدی، کابین آرام و طراحی پخته باعث شده‌اند این خودرو حتی در واپسین سال‌های عمر خود نیز حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد. اما بازار همیشه بر اساس منطق مهندسان تصمیم نمی‌گیرد.

گاهی بهترین خودرو‌ها هم قربانی جدول‌های فروش می‌شوند.

تویوتا ونزا ۲۰۲۴ را شاید نتوان هیجان‌انگیزترین کراس‌اوور دنیا دانست. این خودرو قرار نیست قلب راننده را به تپش بیندازد یا رکورد‌های شتاب را جابه‌جا کند. اما در انجام مأموریت اصلی خود تقریباً بی‌نقص است؛ انتقال آرام، ایمن و کم‌هزینه خانواده از نقطه‌ای به نقطه دیگر.

در دورانی که بسیاری از خودرو‌ها شبیه یکدیگر شده‌اند و بازاریاب‌ها بیش از مهندسان درباره آنها تصمیم می‌گیرند، ونزا یادگار نسلی از محصولات تویوتاست که هنوز عقلانیت در آنها حرف اول را می‌زد. شاید به همین دلیل است که حذف آن از بازار‌های جهانی برای بسیاری از علاقه‌مندان خودرو کمی ناراحت‌کننده به نظر می‌رسد؛ پایان آرام خودرویی که هیچ‌وقت پر سر و صدا نبود، اما همیشه دقیقاً همان کاری را انجام می‌داد که از یک تویوتا انتظار می‌رود.