تابناک گزارش می دهد؛

پشت‌پرده نامه‌ جنجالی واردکنندگان برنج / آیا دوباره قیمت‌ ها نجومی می‌شود؟

نامه‌ای که مسیح کشاورز، دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و واردکنندگان برنج، به وزیر جهاد کشاورزی نوشته است، در ظاهر در صدد حمایت از تولید ملی و حفظ منافع کشاورزان است، اما نگاهی دقیق به جزئیات این نامه، پرده از یک استراتژی کلاسیک برای «سودجویی از جیب مصرف‌کننده» برمی‌دارد.

کد خبر: ۱۳۸۰۸۱۸

تاریخ: ۰۲ تير ۱۴۰۵ - ۱۹:۴۳

نامه اخیر دبیر انجمن واردکنندگان برنج به وزیر جهاد کشاورزی، در ظاهر بوی حمایت از تولید ملی می‌دهد، اما در عمل، بوی یک نقشه کلاسیک برای مهندسی قیمت‌ها را می‌دهد بنابراین سوال این است که آیا منطقی است کسی که خودش در بازار واردات فعال است، تصمیم بگیرد دروازه‌های تجارت بسته شود؟ پاسخ ساده است آن‌ها می‌خواهند ابتدا انبارها را با کالای ارزان پر کنند و سپس با کمک دولت، راه را بر رقبا ببندند تا در ماه‌های پیش‌رو، برنج‌هایشان را با قیمت هر چه می‌خواهند به مردم بفروشند.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، مسیح کشاورز، دبیر انجمن تامین کنندگان، تولیدکنندگان و واردکنندگان برنج ایران اخیرا در نامه ای به وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به وضعیت تولید داخلی، موجودی انبارها و شرایط بازار، خواستار تداوم اجرای ممنوعیت واردات برنج در فصل برداشت سال جاری شد و نسبت به پیامدهای حذف یا تضعیف این محدودیت هشدار داد.

پشت‌پرده نامه‌ی جنجالی واردکنندگان برنج!

در متن این نامه آمده است: مستحضرید همه ساله در فصل برداشت برنج ایرانی موضوع بند 8 مندرجات ذیل یادداشت فصل دهم از قسمت دوم کتاب مقررات صادرات و واردات، ممنوعیت چهار ماهه واردات برنج ابلاغ می‌گردد و در سال زراعی قبل به دلیل شرایط تولید و جبران کسری برنج مورد نیاز کشور، با اختیارات قانونی واگذار شده، توسط آن شورا ممنوعیت ترخیص برنج در فصل برداشت در سال 1404 لغو گردید.

از آنجائیکه بارها توسط مراجع محترم ذی‌ربط از انجمن به عنوان نظر مشورتی سوال برقراری دوره ممنوعیت واردات برنج در سال جاری مطرح شده، مراتب ذیل جهت بهره‌برداری با رویکرد حفظ منافع ملی ایفاد می‌گردد:

1- با توجه به مکاتبات نمایندگان این انجمن در استان‌های شمالی کشور، برآورد تقریبی 500 هزار تن موجودی از فصل زراعی قبل به دلیل شرایط رکود و تورمی کشور یک تهدید بالفعل است (تصاویر پیوست). این میزان در صورت عدم امکان عرضه توسط کشاورزان، لطمه جدی به بازار وارد خواهد کرد و حتی امکان اعتراض عمومی و عدم ادامه کشت را هم به دنبال خواهد داشت.

2- با توجه به شرایط آب و هوایی و بارش‌های خوب کشور، انتظار تولید حداقل دو میلیون تن برنج سفید ایرانی را داریم. استان‌های شمالی کشور و استان‌های خوزستان، فارس و اصفهان تولید خواهند داشت.

3- با توجه به رفع محاصره دریایی، پیش‌بینی می‌شود واردات قابل توجهی در تیرماه برای جبران کسری برنج کشور انجام شود.

4- فصل جدید زراعی کشورهای صادرکننده هند و پاکستان از آبان ماه شروع می‌شود و در طول ماه‌های مرداد، شهریور و مهر دوره ممنوعیت واردات برنج کشور که مصادف با پایان سال زراعی قبلی آنان است، به دلیل کمبود عرضه در این کشورها شاهد افزایش قیمت هستیم که در صورت عدم برقراری دوره ممنوعیت و صدور مجوز خرید، منابع ارزی کشور لطمه خواهد دید.

ممنوعیت واردات برنج؛ به نفع کشاورز یا انبارداران؟

این درخواست درحالی به وزیر جهاد کشاورزی ارائه شده است که دبیر انجمن تامین کنندگان، تولیدکنندگان و واردکنندگان برنج کسی است که همزمان هم واردکننده است و حالا درخواست ممنوعیت واردات دارد تا با خیال آسوده به مدیریت بازار برای سود شخصی بپردازد.

به نظر می رسد که وقتی واردکنندگان ممنوعیت واردات در فصل برداشت را از وزارت جهاد درخواست می‌کنند، بیشتر به دنبال ایجاد کمبود مصنوعی در بازار هستند تا بتوانند کالاهایی را که پیش‌تر مثلا در تیرماه یا قبل از ممنوعیت وارد کرده‌اند بتوانند با قیمت‌های بسیار بالاتر به مصرف‌کننده بفروشند و این یک استراتژی کلاسیک برای بالا بردن قیمت‌هاست، نه حمایت از کشاورز.

حمایت از کشاورز یا مهندسی گرانی؟

ازسویی دیگر، ۵۰۰ هزار تن برنج از فصل قبل که دبیر انجمن واردکنندگان برنج مدعی آن است «تهدید» دیگری به افزایش قیمت ها است و سوال این است که اگر واقعاً ۵۰۰ هزار تن برنج در انبارها موجود است، چرا این مقدار کالا به بازار عرضه نشده تا قیمت‌ها کاهشی شود ؟

موضوع دیگر اینکه ، این مقدار موجودی در دست کیست؟ اگر در دست کشاورزان است، به این معنی است که سیستم خرید دولتی شکست خورده است و اگر در دست بازرگانان است این «تهدید» برای «جایگاه استراتژیک برای احتکار» است و درخواست ممنوعیت واردات هیچ معنی دیگری ندارد جز اینکه انبارها پر است و صرفا برای فشار آوردن به مصرف‌کننده است تا مجبور شود برنج موجود در انبارها را به هر قیمتی بخرد.

همچنین ادعای دبیر انجمن واردکنندگان برنج مبنی براینکه چون در مرداد تا مهر قیمت‌ها در هند و پاکستان بالا می‌رود و منابع ارزی لطمه می‌بیند استدلال کاملاً تجاری است و بوی مهندسی قیمت می‌دهد ؛ چراکه همه مطلع هستند که قیمت جهانی در آن بازه زمانی بالا می‌رود، پس قصد دارند تا از الان واردات را به شدت بالا برده تا انبارها را پر کرده و بعد از آن واردات را ممنوع کنند تا در بازه مرداد تا مهر، کالاهای خودمان را با قیمت‌های نجومی بفروشند .

ازسویی دیگر، تجربه نشان داده است که تخمین‌های کشاورزی معمولاً با خطای زیادی همراه است و تکیه بر یک عدد تخمینی برای گرفتن «ممنوعیت واردات»، ریسک بزرگی دارد برای مثال اگر تولید کمتر از حد انتظار باشد و واردات هم ممنوع شود، کشور با «بحران کمبود برنج» مواجه خواهد شد و نتیجه‌اش انفجار قیمت‌هاست.

بنابراین، تولید زیاد لزوماً به معنای عرضه زیاد نیست؛ مگر اینکه دولت سیستمی برای خرید تضمینی از کشاورزان داشته باشد در غیر این صورت، تولید زیاد فقط باعث می‌شود کشاورز برنجش را ارزان بفروشد و واسطه‌ها آن را در انبار نگه دارند تا قیمت بالا برود.