تابناک گزارش می‌دهد

پاسخ ایران به آخرین تغییرات ترامپ بر تفاهم نامه در چه مرحله‌ای است؟

در حالیکه به نظر می‌رسید پیش نویس تفاهم نامه مذاکره شده میان ایران و آمریکا در مرحله امضا قرار دارد ولی رئیس جمهور آمریکا با زیاده خواهی خود این روند را به تاخیر انداخته است.

کد خبر: ۱۳۷۶۵۶۹

تاریخ: ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۴:۲۲

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، چند روز پیش وبگاه آمریکایی آکسیوس در گزارشی اعلام کرد ترامپ درخواست اصلاح متن توافق با ایران که فرستادگانش بر سر آن مذاکره کرده بودند، را کرده است.

به گفته یک مقام ارشد دولتی و یک منبع دیگر که در جریان این موضوع قرار گرفته‌اند، ترامپ در جلسه اتاق وضعیت روز جمعه خواستار چندین اصلاحیه در توافقی شد که فرستادگانش با همتایان ایرانی خود به آن رسیده بودند.

آکسیوس در ادامه نوشت: دو مقام آمریکایی گفتند ترامپ خواهان این توافق است و انتظار دارد به زودی آن را نهایی کند، اما مشتاق است چندین نکته مهم را که برایش مهم هستند - به ویژه در مورد مواد هسته‌ای ایران - تقویت کند.

به گفته این دو منبع، ترامپ از تیمش خواسته است تا در پیش‌نویس بند‌های مربوط به برنامه هسته‌ای ایران تغییراتی ایجاد کنند.

در شکل فعلی، این تفاهم‌نامه شامل تعهد ایران برای عدم پیگیری سلاح هسته‌ای است، اما هیچ امتیاز خاصی فراتر از آن از سوی طرف ایرانی ارائه نشده است.

در این تفاهم‌نامه آمده است که یک بازه زمانی ۶۰ روزه برای مذاکره در مورد تعهدات هسته‌ای ایران و کاهش تحریم‌ها از سوی ایالات متحده وجود خواهد داشت و اولین مسائل مطرح شده در پرونده، نحوه دفع ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران و محدود کردن غنی‌سازی بیشتر است و ترامپ می‌خواهد سعی کند آن بخش را اصلاح کند.

یک مقام ارشد دولتی درباره اعمال تغییرات ترامپ در این زمینه گفت: در این تغییرات جزئیات بیشتری در مورد نحوه دریافت مواد توسط ایالات متحده و زمان‌بندی آن وجود دارد.

منبع دوم گفت که ترامپ همچنین می‌خواهد برخی از عبارات مربوط به بازگشایی تنگه هرمز تغییر کند.

این در حالی است که روزنامه نیویورک تایمز به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد که ترامپ شروط چارچوب احتمالی توافق با ایران را سخت‌گیرانه‌تر کرده و اصلاحات پیشنهادی را به تهران ارسال کرده است.

این مقامات آمریکایی که خواستند نامشان فاش نشود به این روزنامه گفته‌اند: ترامپ نسبت به برخی بند‌های توافق، از جمله موارد مرتبط با آزادسازی منابع مالی ایران، نگرانی‌هایی داشته است.

مقامات یادشده که به نامشان اشاره نشده در ادامه اعلام کردند: این اصلاحات با مشارکت برخی کشور‌های میانجی، از جمله پاکستان، تدوین شده است.

یک منبع دیگر نیز به نیویورک تایمز گفت: چارچوب پیشنهادی شامل پایان درگیری‌ها در مقابل آن است که ایران به محاصره تنگه هرمز پایان دهد.

این منبع افزود: موضوعات اختلافی اصلی از جمله موضوع هسته‌ای ایران به دور‌های بعدی مذاکرات موکول خواهد شد.

به گزارش تابناک، اعمال تغییرات از سوی ترامپ در حالی است گه رسانه‌های آمریکایی پیشتر گزارش داده بودند که تفاهم نامه نهایی شده و فقط به امضای ترامپ نیاز دارد.

در این راستا، دو مقام آمریکایی و یک منبع منطقه‌ای درگیر در تلاش‌های میانجیگری میان ایران و آمریکا به رسانه آمریکایی آکسیوس گفته بودند که مذاکره‌کنندگان آمریکایی و ایرانی بر سر یک تفاهم‌نامه ۶۰ روزه برای تمدید آتش‌بس و آغاز مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران به توافق رسیده‌اند، اما دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هنوز تأیید نهایی خود را اعلام نکرده است.

در این خصوص اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه ۱۱ خرداد در نشست خبری هفتگی گفته است: در چنین وضعیتی و در شرایطی که طرف مقابل مدام دیدگاه‌های خود را تغییر می‌دهد، مطالبات جدید یا متناقضی مطرح می‌کند و پیام‌های رسانه‌ای متفاوت، متناقض ارسال می‌کند، طبیعی است که این وضعیت موجب طولانی شدن روند مذاکره شود. به این موضوع، عامل مخربی را نیز اضافه کنید که ریشه در منطقه ما دارد و مانع از شکل‌گیری هرگونه روندی برای کاهش تنش بوده است و آن، رژیم صهیونیستی است.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «رئیس جمهور آمریکا در آخرین اقدام شرایط توافق با ایران را سخت‌تر کرده و مدعی شده است که اورانیوم غنی‌شده مدفون‌شده ایران، باید خارج و نابود شود. آیا اساساً ایران برای دسترسی به سایت فردو و خارج کردن اورانیوم خود نیاز به فناوری کشور خارجی دارد؟» گفت: ما هر زمان لازم باشد که در رابطه با موضوعات هسته‌ای، کاری را انجام دهیم، خودمان به خوبی می‌دانیم چگونه عمل کنیم. در مورد جزئیات مباحث مرتبط با موضوع هسته‌ای، هیچ مذاکره‌ای در این مرحله صورت نگرفته است. من باز هم تکرار می‌کنم که در این مرحله تمرکز ما بر خاتمه جنگ است.

وی ادامه داد: اساساً یکی از معضلات مذاکره با هیئت حاکمه فعلی آمریکا، همین تغییرات مکرر در مواضع و موضع‌گیری‌های ضد و نقیض است. قاعدتاً هر موضعی اگر تغییر کند، از یک طرف طرف مقابل هم باید متقابلاً دیدگاه‌ها و ملاحظات خودش را اعمال کند. نمی‌شود شما به صورت یک‌سویه مطالبات یا مواضع جدیدی را اعمال کنید و طرف مقابل هم صرفاً آن را بپذیر

در این راستا، یک منبع آگاه درباره آخرین وضعیت بررسی متن تفاهم‌نامه احتمالی ایران و آمریکا برای پایان جنگ به مهر گفته است: متن نهایی ایران همچنان در حال گفت‌و‌گو در تهران است و هنوز پاسخی ارسال نشده است.

وی افزود: سابقه بدعهدی آمریکا و بدبینی تاریخی موجب شده است که ایران بسیار سخت‌گیرانه به موضوع بنگرد.

این فرد نزدیک به هیئت مذاکراتی ایران تصریح کرد: ایران مبتنی بر تجربیات قبلی، به دنبال کسب انتفاع واقعی است.

این منبع آگاه ادامه داد: آمریکا از جنگ نگران است، ما از توافق نگرانیم؛ چون آمریکا هزینه زیادی برای جنگ کرده و توفیق نداشته است.

وی تأکید کرد: ایران هم پیش از این با بدعهدی طرف مقابل مواجه شده است. بنابراین، مبنای ایران بازگشت‌پذیری و اقدامات ملموس اجرایی است.

از طرف دیگر یک منبع آگاه به فارس گفته است که تبادل پیام بین ایران و ایالات متحده برای آنچه دست‌یابی به یادداشت تفاهم اولیه بین تهران و واشنگتن خوانده می‌شود، دست‌کم چند روز است که متوقف شده است.

در حالی که شب گذشته، رئیس‌جمهور ایالات متحده مدعی شده بود که گفت‌وگوها با ایران با سرعت بالایی در جریان است، این منبع آگاه تصریح کرد که آخرین پیام جمهوری اسلامی ایران به واشنگتن، پیامی آشکار در خصوص لبنان بود که بازتاب گسترده بین‌المللی یافت.

به گزارش تابناک، متن تفاهم پایانی (پیش از اعمال تغییراتی از سوی ترامپ) به ادعای العربیه به شرح زیر بود:

- تمدید آتش‌بس به مدت شصت (۶۰) روز، با قابلیت تمدید یا اصلاح با توافق دو طرف

- بازگشایی تنگه هرمز به روی ناوبری بین‌المللی، تضمین عبور آزاد کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها بدون عوارض ترانزیتی اضافی، با تعهد ایران به اتخاذ تدابیر فنی و امنیتی لازم برای تضمین ایمنی ناوبری، از جمله خنثی‌سازی مین‌ها و موانع دریایی بر اساس ترتیبات توافق‌شده

- فراهم شدن امکان برای جمهوری اسلامی ایران برای ازسرگیری فروش و صادرات نفت در چارچوب تفاهمات موقت مورد توافق دو طرف

- ادامه مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران در دوره کاهش تنش، با هدف دستیابی به تفاهمات بلندمدت درباره فعالیت‌های هسته‌ای، سازوکار‌های نظارتی و تعهدات دوجانبه

- در مقابل، ایالات متحده متعهد می‌شود محدودیت‌های مربوط به بنادر ایران را کاهش دهد و معافیت‌های تحریمی مشخصی را اعطا کند تا ایران بتواند نفت صادر کرده و برخی فعالیت‌های تجاری و اقتصادی را از سر بگیرد

- تعلیق یا کاهش تدریجی برخی تحریم‌های مرتبط با بخش نفت ایران، متناسب با اجرای تفاهمات و تعهدات دوجانبه، مورد بررسی قرار خواهد گرفت

- بر ضرورت پایان دادن به عملیات نظامی و کاهش تنش در تمام جبهه‌های منطقه‌ای، از جمله صحنه لبنان، تأکید خواهد شد و برای برقراری کاهش تنش جامع منطقه‌ای تلاش خواهد گردید

- مدت سی (۳۰) روز برای اجرای رویه‌های فنی و لجستیکی مرتبط با بازگرداندن آزادی ناوبری در تنگه هرمز و لغو محدودیت‌های دریایی مربوطه اختصاص خواهد یافت

- مدت شصت (۶۰) روز به عنوان بازه زمانی اولیه برای مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران تعیین خواهد شد

- بخشی از دارایی‌ها و وجوه مسدودشده ایران در مرحله اول اجرای این تفاهم، بر اساس سازوکار مالی مورد توافق دو طرف، آزاد خواهد شد

- دو طرف به مذاکره درباره سازوکار و جدول زمانی آزادسازی باقیمانده دارایی‌های مسدودشده ایران در مراحل بعدی مذاکرات ادامه خواهند داد

- تلاش خواهد شد تا تردد دریایی و تعداد شناور‌های عبوری از تنگه هرمز ظرف مدتی بیش از سی (۳۰) روز به سطح قبل از تنش‌ها بازگردد. جمهوری اسلامی ایران بر تعهد خود به حقوق حاکمیتی خود بر تنگه هرمز مطابق با قوانین بین‌المللی تأکید می‌کند، مشروط بر اینکه ترتیبات جزئی مربوطه در مذاکرات فنی بعدی مورد بحث قرار گیرد (این بند همچنان بین دو طرف در حال بحث است)

- طرفین ظرف مدت سی (۳۰) روز و بر اساس تعهدات متقابل و سازوکار‌های راستی‌آزمایی مورد توافق، برای لغو تدریجی محدودیت‌ها و اقدامات مرتبط با محاصره دریایی تلاش خواهند کرد

- دو طرف به بحث درباره ترتیبات امنیتی و نظامی مرتبط با حضور نظامی آمریکا در نزدیکی ایران، در چارچوب مذاکرات جاری، ادامه می‌دهند (این بند همچنان محل اختلاف بین دو طرف است).